Gogiq: Ligji për Shtetësinë i plotëson nevojat e shqiptarëve në diasporë që janë bërë të huaj në Kosovë

Politologu Ognjen Gogiq tha për Kosovo online se njoftimi për miratimin e Ligjit të ri për Shtetësinë në Kosovë duhet parë në kontekstin e Ligjit për të Huajt, i cili hyri në fuqi së fundmi, sepse ai i trajton edhe shqiptarët etnikë, nëse nuk kanë dokumente të Kosovës, si të huaj. Futja e tij në procedurë, shton ai, është sigurisht një vazhdim i promovimit të diasporës, e cila besohet se është në favor të Vetëvendosjes.

Gogiq shpjegon se shqiptarët me origjinë nga Kosova, të cilët u zhvendosën në një vend, zakonisht në Evropën Perëndimore, duhej të hiqnin dorë nga shtetësia e tyre e Kosovës për të marrë shtetësinë e vendit ku shkuan.

"Kur këta shqiptarë vijnë në Kosovë, ata nuk janë shtetas të Kosovës dhe për ta zbatohet Ligji për të Huajt, dhe ata duhet të regjistrojnë qëndrimin e tyre pas tre ditësh, domethënë duhet të aplikojnë për leje qëndrimi për periudhën e qëndrimit nëse është më e gjatë se sa është përcaktuar me ligj. Pra, ky ligj kryesisht i përmbush ata, siç u njoftua. Është njoftuar publikisht se miratimi i këtij ligji të ri duhet të thjeshtojë procedurën për rifitimin e shtetësisë së Kosovës dhe se ai është menduar kryesisht për ata shqiptarë dhe, në përgjithësi, qytetarët e Kosovës që kanë shtetësi", thotë Gogiq. 

Ndryshimet në ligj, siç thekson ai, u njoftuan në dhjetor, para zgjedhjeve parlamentare, por më pas Kuvendi i Kosovës nuk mundi ta miratonte atë pasi u shpërbë, ndërsa qeveria që donte ta propozonte atë ligj ishte teknike. 

Për miratimin e ligjeve, shton ai, tani përdoret periudha në prill, kur është e sigurt se Kuvendi i Kosovës mund të funksionojë. 

"Sigurisht, kjo lidhet absolutisht me zgjedhjet që priten, dhe në përgjithësi është një adhurim për diasporën, e cila është një bazë shumë e rëndësishme për Vetëvendosjen dhe Kurtin. Në këtë mënyrë, potencialisht disa shqiptarë që jetojnë në diasporë do të jenë në gjendje të rifitojnë shtetësinë e Kosovës në një procedurë më të thjeshtë dhe më të shpejtë, duke fituar kështu të drejtën e votës, dhe supozohet se ata më pas do të votojnë për Vetëvendosjen në disa zgjedhje të ardhshme.  Por jo vetëm ata, me siguri e gjithë familja do të jetë e lumtur për këtë, kështu që ajo mund ta shpërblejë atë në disa zgjedhje të ardhshme. Ky është një vazhdim i promovimit të diasporës shqiptare nga Vetëvendosja, sepse besohet se diaspora shqiptare është në favor të Vetëvendosjes dhe, në fund të fundit, asaj i atribuohet fitorja historike e asaj partie në dhjetor të vitit të kaluar", thekson bashkëbiseduesi ynë.

Sipas mendimit të tij, Ligji i ri për Shtetësinë do të çojë në një rritje të pjesës së shqiptarëve, etnikisht, në bazën totale të qytetarëve të Kosovës, por struktura demografike në vetë Kosovën nuk do të ndryshojë domosdoshmërisht. 

"Sepse këta janë njerëz që jetojnë jashtë Kosovës dhe ndoshta nuk do të kthehen as në Kosovë. Numri i shqiptarëve në librin e qytetarit do të rritet, sepse nuk janë vetëm shqiptarë, ka edhe goranë, boshnjakë, komunitete që kryesisht largohen nga Kosova dhe fitojnë shtetësinë e disa vendeve të tjera, kështu që heqin dorë nga shtetësia e Kosovës dhe ndoshta njëri prej tyre do të dëshirojë të rifitojë shtetësinë e Kosovës", thekson Gogiq. 

Ai gjithashtu thekson se ndryshimet specifike në ligj, të paktën në aspektet që janë të njohura për publikun, nuk kanë të bëjnë drejtpërdrejt me komunitetin serb dhe se serbët që u larguan nga Kosova, nëse shkuan në vendet e Evropës Perëndimore, u larguan në bazë të dokumenteve serbe dhe për këtë arsye nuk u detyruan të hiqnin dorë nga shtetësia e tyre e Kosovës nëse e kishin fare. 

Në teori, shton ai, Ligji mund t'u lejojë disa serbëve të rimarrin dokumentet e Kosovës, nëse i kishin hequr ato. 

Sipas besimit të tij, serbët nuk do t'i kushtojnë shumë vëmendje këtij ligji.

"Nuk i prek ata drejtpërdrejt, përveç se sigurisht ata do të jenë të vetëdijshëm se pjesa e popullsisë shqiptare në popullsinë e Kosovës mund të rritet potencialisht në këtë mënyrë. Ndryshimi në strukturën demografike të Kosovës, megjithatë, në përgjithësi nuk ndikon në garancitë kushtetuese dhe ligjore që ekzistojnë për komunitetet jo-shumicë. Ato jepen nga Kushtetuta dhe ligjet pavarësisht nga përqindja e popullsisë. Pra, nëse numri i serbëve në popullsinë e Kosovës bie, kjo nuk do të vërë në pikëpyetje të drejtat e tyre të garantuara, por sigurisht që pozicioni i të gjitha atyre komuniteteve që nuk janë shumicë, serbe dhe të tjera, bëhet më pak i favorshëm nga fakti se ato bëhen një grup shtesë i margjinalizuar dhe se janë më pak të shumta në popullsinë e përgjithshme”, përfundon Gogiq.