Kos: BE-ja e bazuar në dëshirën e ish-armiqve për të kapërcyer konfliktet, është një mundësi për Ballkanin Perëndimor

Komisionerja Evropiane për Zgjerimin, Marta Kos, u bëri thirrje sot vendeve të Ballkanit Perëndimor të kapërcejnë çështjet e hapura dypalëshe në frymën e procesit të Berlinit, marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë dhe integrimin rajonal, duke ndërtuar njëkohësisht besim dhe bashkëpunim, në mënyrë që të përfitojnë nga mundësia për zgjerim.

Kos tregoi se Mali i Zi ka mbyllur 18 kapituj dhe pret t'i mbyllë ato në konferencën e ardhshme ndërqeveritare në mesin e tetorit.

"Ju tani jeni zyrtarisht në fazën përfundimtare. Ruani energjinë e negociatave të suksesshme. Ju keni krijuar një moment të ri për zgjerim në të gjithë Ballkanin Perëndimor", theksoi komisionerja.

Kos deklaroi se Shqipëria po bën gjithashtu përparim në rrugën e saj të reformave, se ka hapur të gjithë kapitujt dhe tashmë ka mbyllur disa, dhe se me siguri do të mbyllë edhe disa të tjerë këtë vit.

"Mund të them se ky vit është tashmë një vit rekord për procesin e zgjerimit. Në nëntë muajt e këtij viti, ne tashmë kemi hapur dhe mbyllur më shumë kapituj sesa në një vit të vetëm në 25 vitet e fundit", shpjegoi ajo.

Ajo tha se ndonjëherë e pyesin "si ta pajtojë nevojën gjeopolitike për zgjerim me parimin e bazuar në meritë".

"Gjeopolitika përcakton pse zgjerimi është i rëndësishëm dhe pse duhet të veprojmë urgjentisht, por gjithashtu duhet t'i përmbahemi parimit të bazuar në meritë, sepse ato merita përcaktojnë se kush është gati të bashkohet dhe kur", tha Kos.

Sipas saj, përfitimet e zgjerimit duhet të merren në konsideratë, veçanërisht ato që lidhen me sigurinë.

"Ne jetojmë në një botë tensionesh gjeopolitike, ka sulme të drejtpërdrejta ndaj demokracisë sonë, mënyrës sonë të jetesës. Kjo është arsyeja pse është thelbësore që të bëhemi më elastikë", theksoi Kos.

Ajo nënvizoi se asnjë vend nuk do të ishte në gjendje të luftonte për të vetëm, dhe kjo është arsyeja pse, thotë ajo, integrimi rajonal dhe fqinjët e mirë janë thelbësorë. Duke pasur parasysh se tema e takimit të sotëm është konvergjenca, Kos vuri në dukje se harmonizimi me standardet evropiane sjell parashikueshmëri dhe çon në rritjen e investimeve, prosperitetit dhe vendeve të punës.

"Një studim i ri nga FMN-ja tregoi se 10 vitet e para të anëtarësimit në BE mund të sjellin rritje të PBB-së me një të tretën, dhe në 15 vjet me gjysmën. Anëtarët e BE-së gjithashtu përfituan. PBB-ja shtesë e anëtarëve të vjetër, të cilët u bashkuan në vitin 2004, ishte rreth 13 përqind pas 15 vjetësh. Është një situatë 'fitore për të dyja palët'", shpjegoi Kos.

Komisionerja tha gjithashtu se BE-ja i zgjeron përfitimet e tregut të përbashkët edhe për vendet kandidate edhe para anëtarësimit, dhe se SEPA është një shembull.

Kos tha se Komisioni Evropian dëgjoi iniciativën e Gjermanisë dhe Francës dhe se më 6 tetor do të paraqesë ide shtesë se si mund të zgjerohet integrimi gradual.

"Ideja kryesore është - më shumë Evropë para anëtarësimit. Por nuk është zëvendësim për anëtarësimin e plotë", nënvizoi Kos.

Ajo shtoi se integrimi evropian do të thotë më shumë sesa rritja e PBB-së dhe vendeve të punës, sepse ka të bëjë "me zemrat dhe vetëdijen e të gjithëve".

"Unioni ofron një të ardhme në të cilën konfliktet e së kaluarës nuk janë më aq të rëndësishme. Nuk duhet të harrojmë se integrimi evropian bazohet në dëshirën e ish-armiqve për të kapërcyer konfliktet e së kaluarës. Është një mundësi e shkëlqyer për Ballkanin Perëndimor", tha Kos.

Ajo deklaroi se kapërcimi i konflikteve është i rëndësishëm për kohezionin e brendshëm dhe shoqërinë në BE-në e zgjeruar.

"Le të merremi me çështjet e hapura dypalëshe në frymën e procesit të Berlinit", tha Kos.