Krasniqi: Anëtarësimi në Interpol do ta afirmonte Kosovën si shtet, Serbia e përdor bllokadën për një avantazh strategjik

Profesori universitar dhe eksperti i sigurisë Kolë Krasniqi vlerëson se anëtarësimi në Interpol do t'i sillte Kosovës një forcim të kapaciteteve të saj institucionale, koordinim më të mirë në luftën kundër krimit transnacional dhe konfirmim të subjektivitetit ndërkombëtar. Në të njëjtën kohë, ai vlerëson për Kosovo online, Serbia arrin avantazhe politike dhe strategjike duke bllokuar Kosovën në Interpol.

"Anëtarësimi i Kosovës në Interpol do të kishte rëndësi të shumëfishtë dhe do të ndikonte në një gamë të gjerë fushash, nga siguria dhe diplomacia deri te ndërtimi i shtetit. Si një organizatë globale për bashkëpunim policor, Interpoli u mundëson shteteve anëtare të shkëmbejnë menjëherë informacione, të koordinojnë operacionet dhe të kenë qasje në bazat e të dhënave ndërkombëtare jetësore mbi vepra të ndryshme penale. Për Kosovën, kjo do të thoshte forcim i kapaciteteve institucionale në luftën kundër krimit ndërkufitar, terrorizmit, trafikimit të qenieve njerëzore dhe korrupsionit, si dhe rritje të efikasitetit në parandalimin dhe shtypjen e aktiviteteve kriminale transnacionale", thotë Krasniqi.

Ai shton se në një kuptim politik, anëtarësimi në Interpol shërben si një instrument i rëndësishëm diplomatik.

"Do të kontribuonte në afirmimin e subjektivitetit ndërkombëtar të Kosovës, duke forcuar pozicionin e saj në proceset euroatlantike dhe duke rritur besueshmërinë e saj ndërkombëtare. Në të njëjtën kohë, anëtarësimi i Kosovës në Interpol do t'i mbronte qytetarët e Kosovës nga abuzimi me urdhër-arreste politike, të cilat Serbia vazhdon t'i përdorë kundër qytetarëve të Kosovës - veçanërisht kundër ish-anëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Në këtë perspektivë, Interpoli nuk duhet të shihet vetëm nga një aspekt teknik si një mekanizëm për bashkëpunim policor, por si një platformë strategjike për afirmimin e shtetësisë së Kosovës dhe për konsolidimin e rolit të saj në skenën ndërkombëtare", thotë bashkëbiseduesi ynë.

Kur bëhet fjalë për kundërshtimin e Serbisë, Krasniqi deklaron se ai nuk është vetëm procedural, por thellësisht politik dhe i orientuar drejt delegjitimimit të shtetësisë së Kosovës në skenën ndërkombëtare.

"Së pari, pranimi i Kosovës në këtë organizatë do të nënkuptonte një formë të njohjes funksionale të shtetësisë së Kosovës, duke dëmtuar drejtpërdrejt strategjinë e Serbisë për mosnjohje ndërkombëtare. Një hap i tillë do të përmbyste narrativën politike të ndërtuar nga Serbia se 'Kosova nuk është shtet' dhe do të dëmtonte përpjekjet shumëvjeçare të diplomacisë serbe për të kufizuar subjektivitetin ndërkombëtar të Kosovës", thotë ai.

Si një arsye tjetër, ai pohon se Serbia synon të ruajë kontrollin pothuajse monopol mbi narrativën e krimeve të luftës dhe proceseve ligjore që lidhen me konfliktin e viteve 1998-1999.

"Duke penguar anëtarësimin e Kosovës në Interpol, Serbia ruan hapësirë për lëshimin e urdhër-arresteve të motivuara politikisht, duke ndjekur penalisht në mënyrë selektive ish-pjesëtarë të UÇK-së dhe duke përdorur sistemin ndërkombëtar të drejtësisë si një instrument të presionit diplomatik. Së treti, Serbia ka ambicie të qarta për t'u pozicionuar si qendra kryesore e sigurisë në Ballkan. Kërkesa e saj për të hapur një zyrë rajonale të Interpolit në Beograd është pjesë e kësaj strategjie më të gjerë për konsolidimin e ndikimit rajonal. Një anëtar i Kosovës në Interpol do ta kundërshtonte këtë pretendim, duke relativizuar rolin që Serbia dëshiron t'i atribuojë vetes dhe duke kufizuar avantazhin e saj strategjik në fushën e bashkëpunimit ndërkombëtar policor", thotë profesori.

Krasniqi paralajmëron se Ballkani është i ekspozuar ndaj një niveli të lartë të krimit transnacional, duke përfshirë trafikimin e drogës, korrupsionin, pastrimin e parave, migrimin e paligjshëm dhe trafikimin e qenieve njerëzore. Ai vlerëson se refuzimi i Kosovës për t'u anëtarësuar në Interpol krijon një 'zonë gri sigurie', ku shkëmbimi i informacionit është më i ngadaltë, bashkëpunimi policor mbetet i ndërmjetësuar dhe rrjetet kriminale gjejnë mundësi për të shfrytëzuar boshllëqet institucionale.

“Kjo përfaqëson një rrezik jo vetëm për Kosovën, por edhe për vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, përfshirë Serbinë, sepse infrastruktura rajonale e sigurisë është aq e fortë sa hallka e saj më e dobët”, thekson profesori.

Ai shpjegon se fakti që Kosova nuk ka aplikuar për anëtarësim që nga viti 2018 lidhet me tre faktorë kryesorë.

“Së pari, mungesa e mbështetjes së mjaftueshme ndërkombëtare krijoi një rrezik të konsiderueshëm dështimi. Pesë shtetet anëtare të Bashkimit Evropian që ende nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, së bashku me ndikimin e Rusisë dhe Kinës në proceset vendimmarrëse të Interpolit, e bëjnë rezultatin e votimit shumë të pasigurt. Së dyti, konsideratat politike të dialogut midis Kosovës dhe Serbisë ndikuan ndjeshëm në këtë vendimmarrje. Së treti, ekziston një frikë legjitime se Serbia do të instrumentalizonte një dështim të ri në votim, gjë që do të dobësonte pozicionin ndërkombëtar të Kosovës”, thotë Krasniqi.

Nga ana tjetër, kjo tregon përfitimet e rëndësishme strategjike të Serbisë në rastin e hapjes së zyrës rajonale të Interpolit në Beograd.

"Para së gjithash, Serbia do të pozicionohej si qendra kryesore e arkitekturës së sigurisë në Ballkan, duke fituar një rol të zgjeruar në koordinimin e bashkëpunimit rajonal policor. Një seli e tillë do t'i siguronte Beogradit akses më të thellë në sistemet globale të të dhënave kriminale, kapacitete të rritura për koordinim operacional dhe ndikim më të madh në përcaktimin e prioriteteve rajonale të sigurisë", pohon ai.

Ai shton se kjo do të rriste ndjeshëm peshën politike të Serbisë në raport me BE-në, SHBA-në dhe organizatat ndërkombëtare, duke forcuar imazhin e saj si një aktor qendror në stabilitetin e Ballkanit, por gjithashtu do të krijonte "një kanal të ri për ndikimin rus në Ballkanin Perëndimor".

"Përmes kësaj zyre në Beograd, Moska do të merrte akses indirekt në proceset rajonale të sigurisë, gjë që do t'i mundësonte asaj të ruante ose zgjeronte ndikimin e saj gjeopolitik në një zonë ku rivaliteti midis fuqive të mëdha është jashtëzakonisht i theksuar", thekson Krasniqi.

Ai vlerëson se roli i zgjeruar i Serbisë në Interpol do të kishte pasoja të thella për Kosovën, duke e vendosur atë në një pozicion të pafavorshëm në arkitekturën rajonale të sigurisë.

"Mungesa e qasjes së drejtpërdrejtë në Interpol do të ngadalësonte ndjeshëm proceset operative të policisë së Kosovës dhe do të krijonte vonesa në koordinimin e aktiviteteve kundër krimit transnacional. Së dyti, rreziku i keqpërdorimit të urdhër-arresteve politike nga Serbia do të rritej. Një situatë e tillë do të ndikonte drejtpërdrejt në lirinë e lëvizjes së qytetarëve të Kosovës, veçanërisht ish-anëtarëve të UÇK-së dhe zyrtarëve shtetërorë, duke i ekspozuar ata ndaj arrestimeve të mundshme në vendet që zbatojnë mekanizmat e Interpolit. Së treti, Serbia do të fitonte një avantazh të shtuar diplomatik, gjë që do të zvogëlonte më tej hapësirën e Kosovës për integrim në strukturat ndërkombëtare të sigurisë", thotë ai.

Në fund, profesori arrin në përfundimin se përmes kontrollit të zyrës rajonale të Interpolit, Serbia mund të rriste më tej presionin diplomatik dhe të sigurisë mbi Kosovën.

"Serbia ka shumë të ngjarë të vazhdojë politikën e saj të 'mosnjohjes funksionale', duke i trajtuar institucionet e Kosovës si struktura jo-shtetërore dhe duke shmangur çdo formë të bashkëpunimit të drejtpërdrejtë institucional. Përmes këtij mekanizmi, Serbia mund të pengojë integrimin e Kosovës në rrjetet rajonale të sigurisë dhe të konsolidojë perceptimin ndërkombëtar të Kosovës si një 'territor i diskutueshëm' në vend të një shteti sovran dhe funksional. Ky do të ishte një instrument i rëndësishëm strategjik në duart e Beogradit për të kufizuar hapësirën diplomatike dhe lëvizjen ndërkombëtare të Kosovës", deklaroi Krasniqi.