Millivojeviq: Serbia ka të drejtë të ndërmarrë të gjitha masat për mbrojtjen e serbëve në KeM

Devijimi i mundshëm i rrjedhës së Ibrit pranë Ribariqit do të ishte masë legjitime, nëse do të kishte për qëllim mbrojtjen e interesave të popullit serb në Kosovë, deklaroi diplomati Zoran Millivojeviq.

Millivojeviq i sheh veprimet e Prishtinës dhe të aktorëve ndërkombëtarë si pjesë të përpjekjeve për ta paraqitur “shtetësinë e Kosovës” si të konsoliduar dhe funksionale, megjithëse, siç thotë ai, ajo nuk është e tillë.

Lidhur me paralajmërimin e presidentit të Serbisë se po shqyrtohet mundësia e ndryshimit të rrjedhës së lumit Ibër pranë Ribariqit dhe formimit të një grupi pune që do të merrej me këtë çështje, Millivojeviq tha për RTS-në se Serbia ka të drejtë të ndërmarrë masa për mbrojtjen e popullit serb në Kosovë.

Duke folur për mosmarrëveshjet aktuale rreth objekteve dhe pronës në atë zonë, si dhe për rrënimin e fundit të pronës së serbëve, Millivojeviq tha se devijimi i mundshëm i Ibrit, nëse do të kontribuonte në krijimin e kushteve për jetën normale dhe mbijetesën e serbëve, do të ishte një veprim legjitim.

Ai theksoi se nuk i njeh elementet teknike të projektit të mundshëm, por se, siç deklaroi, nga këndvështrimi politik dhe juridik, e drejta e Serbisë për të ndërmarrë masa për mbrojtjen e interesave të saj është e padiskutueshme.

“Duke pasur parasysh se pala e Prishtinës po ndërmerr masa që janë të kundërligjshme dhe që krijojnë kushte për ta bërë të pakuptimtë mbijetesën e mëtejshme të popullit serb në atë hapësirë, Serbia duhet t’i ndërmarrë të gjitha masat dhe hapat”, tha Millivojeviq.

Duke komentuar paralajmërimin e KFOR-it për fillimin e procesit të integrimit të Policisë së Kosovës në sistemin e sigurisë, duke përfshirë patrullimet në urën mbi Ibër dhe pranë Manastirit të Deçanit, Millivojeviq vlerësoi se vlerësimet e ndryshme për situatën e sigurisë burojnë nga interesa të ndryshme politike.

Ndërsa KFOR-i flet për përmirësimin e situatës së sigurisë, Beogradi paralajmëron për pozitën gjithnjë e më të vështirë të serbëve. Millivojeviq konsideron se një pjesë e bashkësisë ndërkombëtare ka interes të tregojë se Kosova funksionon si shtet me kapacitet të plotë.

“Interesi i një pjese të bashkësisë ndërkombëtare, pra i disa qendrave perëndimore të fuqisë, është të dëshmojë tezën se Kosova është shtet, se funksionon me kapacitet të plotë dhe se kushtet e sigurisë janë të tilla që nuk ka më nevojë për veprimin e KFOR-it”, tha Millivojeviq.

Sipas tij, në këtë mënyrë vihen në pikëpyetje si rëndësia e mëtejshme e misionit të KFOR-it, ashtu edhe Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

“Misioni kryesor i KFOR-it në Kosovë e Metohi është i natyrës së sigurisë dhe ai vepron në bazë të Rezolutës 1244, pra sipas mandatit të Kombeve të Bashkuara dhe të Këshillit të Sigurimit, i cili është përgjegjës për paqen. Nëse këtij funksioni ia hiqni kuptimin, nëse atje mbizotërojnë paqja dhe mirëqenia, atëherë praktikisht hapni edhe çështjen e Rezolutës 1244 dhe të mandatit të Kombeve të Bashkuara”, deklaroi Millivojeviq.

Ai konsideron se qëllimi i një qasjeje të tillë është që shtetësia e Kosovës të konfirmohet edhe më tej dhe, njëkohësisht, të vihet në pikëpyetje nevoja për praninë ndërkombëtare të sigurisë.

“Qëllimi është që çështja e Kosovës e Metohisë, përkatësisht ajo shtetësi, të konfirmohet në këtë mënyrë dhe që mandati i Kombeve të Bashkuara dhe zbatimi i Rezolutës 1244 të vihen në pikëpyetje, duke dëshmuar se atje ka paqe, se gjithçka funksionon mirë dhe se KFOR-i nuk ka arsye për të ekzistuar”, tha Millivojeviq.

Duke folur për krizën institucionale në Prishtinë, Milivojeviq vlerësoi se pamundësia e aktorëve politikë për të formuar institucione funksionale përbën një argument shtesë se shtetësia e Kosovës, siç u shpreh ai, është e paqëndrueshme.

“Atje nuk keni një sistem politik funksional. Edhe ky është një nga argumentet që tregon se ajo shtetësi e Kosovës nuk është e qëndrueshme, jo vetëm në planin e jashtëm, por edhe në planin e brendshëm”, tha ai.

Ai vlerësoi se bllokada institucionale po tolerohet, pavarësisht veprimtarisë së EULEX-it, KFOR-it dhe UNMIK-ut, ndërsa për kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti, tha se, sipas mendimit të tij, ai po përpiqet ta ruajë pushtetin me çdo kusht.

Millivojeviq vlerësoi në veçanti rëndësinë e qëndrimit të presidentit të Ukrainës, Volodimir Zelenski, për mosnjohjen e pavarësisë së shpallur në mënyrë të njëanshme të Kosovës, duke deklaruar se kjo paraqet “një lloj riafirmimi të parimeve të së drejtës ndërkombëtare”.

Sipas tij, hapja e mundshme e negociatave të anëtarësimit të Bashkimit Evropian me Ukrainën mund ta rikthejë çështjen e të ashtuquajturit model qipriot, përkatësisht mënyrën e trajtimit të një shteti që nuk e kontrollon të gjithë territorin e vet.

“Jo vetëm që Serbia mund ta ngrejë këtë çështje, por vetë hapja e negociatave me Ukrainën e rikthen në tryezë modelin qipriot. Nuk mund t’i fillojnë negociatat me Ukrainën dhe Moldavinë, të cilat kanë probleme territoriale, pa e vendosur në tryezë edhe çështjen e Serbisë”, tha Milivojeviq.

Ai konsideron se argumenti i Bashkimit Evropian për “rrethanat e veçanta” nuk është i mjaftueshëm, sepse, siç thekson, në raport me shtetet duhet të respektohen të njëjtat parime dhe standarde.

“Rrethanat e veçanta nënkuptojnë se nuk e kontrolloni një pjesë të territorit, por nuk ka rrethana të veçanta kur bëhet fjalë për mënyrën se si e trajtoni një shtet. Kjo nuk është vetëm çështje e së drejtës ndërkombëtare, por edhe çështje e parimeve, standardeve dhe normave mbi të cilat mbështetet Bashkimi Evropian”, tha ai.

Sipas vlerësimit të tij, nëse BE-ja gjatë negociatave të anëtarësimit e trajton Ukrainën si shtet me tërësi territoriale, e njëjta çështje duhet të hapet edhe në rastin e Serbisë.

Millivojeviq porositi se Beogradi, siç deklaroi, nuk kërkon trajtim të veçantë, por zbatimin e të njëjtave parime.

“Serbia është anëtare me të drejta të plota e Kombeve të Bashkuara, brenda kufijve të njohur ndërkombëtarisht, të cilët përfshijnë Kosovën e Metohinë. Prandaj, trajtojeni Serbinë vetëm në këtë mënyrë dhe asgjë më shumë”, theksoi Millivojeviq.

Ai vlerësoi se çështja e hapjes së negociatave të BE-së me Ukrainën përbën një provë të madhe për Bashkimin Evropian, sepse, siç deklaroi, në të njëjtën kohë do të shtrohej edhe çështja e qëndrimit ndaj Serbisë dhe statusit të Kosovës.

Millivojeviq rikujtoi gjithashtu Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, duke vlerësuar se ajo përbën kornizën juridike që konfirmon qëndrimin e Serbisë lidhur me Kosovën.

“Që nga fillimi nuk ka pasur shpjegim. Ata u përpoqën ta shpjegonin çështjen e Kosovës si një rast sui generis, por ky argument ka dështuar prej kohësh në planin ndërkombëtar. Dy të tretat e botës nuk e njohin Kosovën. Së dyti, ekziston Rezoluta 1244. Ajo është plotësisht në përputhje me të drejtën ndërkombëtare”, përfundoi Millivojeviq.