Petrov: Sa i përket të drejtës ndërkombëtare publike, Kosova nuk është shtet

Jo vetëm për Serbinë, por edhe për të drejtën publike ndërkombëtare, Kosova nuk është shtet, thotë për Kosovo online Vlladan Petrov, profesor në Fakultetin Juridik në Beograd, me rastin e 16 vjetorit të shpalljes së pavarësisë së Kosovës.

“Nuk është vetëm qëndrimi ynë i njëanshëm apo pozicioni i vendeve që e mbështesin atë ose sepse besojnë se Serbia është një shtet serioz liritar ose jashtë interesave të tyre sepse kanë një 'Kosovë' potencial në territoret e tyre. Bëhet fjalë për faktin se parimet e së drejtës ndërkombëtare publike dhe dokumentet juridike specifike, dhe kjo është pikërisht ajo që është Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit, flasin për sovranitetin e RFJ-së së atëhershme, tani Serbinë, në territorin e Kosovës dhe Metohisë dhe flasin për autonominë thelbësore të Kosovës dhe Metohisë, që është e shënuar edhe në Kushtetutën tonë të vitit 2006”, thotë profesor Petrov.

Siç vlerëson ai, çdo mundësi që Kosova të anëtarësohet në Kombet e Bashkuara në një të ardhme të parashikueshme, apo edhe fare, është absolutisht e përjashtuar.

“Ka tentativa për të hyrë në disa organizata të tjera si Këshilli i Evropës, ne kemi luftuar mjaft mirë deri tani me mjete diplomatike dhe kështu duhet të vazhdojmë dhe një nga mënyrat për të vazhduar kështu është të tregohet, nëse është e mundur, një shkallë pak më e lartë uniteti kur bëhet fjalë për politikën e brendshme. Të gjitha forcat politike duhet të tregojnë një shkallë më të lartë të unitetit, që të paktën në këtë pjesë të mos ketë përçarje të panevojshme mes subjekteve politike vetëm për shkak të luftës për pushtet”, thotë Petrov.

Ai tregon se "deklarata inkurajuese" vijnë nga përfaqësues diplomatikë të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

“Nga ambasadori Kristofer Hill dhe Ndihmës Sekretari i Shtetit James O’Brien, i cili po ashtu ishte në Rambuje, mund të shohim disa deklarata inkurajuese dhe nuk do të thosha se këto janë vetëm paralajmërime të buta drejtuar regjimit aktual në Kosovë. Mendoj se është më shumë se kaq. Është e qartë se ka njoftime se me një parti të tillë nuk mund të ndërtohen marrëdhënie partneriteti dhe këtë e kemi thënë që në fillim. Dhjetë vjet më parë u theksua se i ashtuquajturi shtet i Kosovës u krijua nga hiçi dhe se ai kurrë nuk mundi të funksionojë si një demokraci serioze. Për të qenë një partner serioz i faktorëve përkatës në marrëdhëniet ndërkombëtare, duhet të ketë një vetëdije se këto marrëdhënie zhvillohen më mirë nëse jeni një partner mjaft i fortë dhe i besueshëm nga brenda. Po bëhet gjithnjë e më e qartë se e ashtuquajtura Kosovë nuk është ajo. Dhe kjo do të dalë në dritë gjithnjë e më shumë”, thotë Petrov.

Duke folur për obligimin themelor të Prishtinës nga Marrëveshja e Brukselit e vitit 2013, për themelimin e Bashkësisë së Komunave Serbe, bashkëbiseduesi ynë thotë se “asgjë nuk është e mbyllur”.

 “Fakti që nuk përmbushet, dhe Serbia insiston në këtë, nuk duhet të jetë mashtruese, proceset politike janë të gjata, kërkojnë shumë durim dhe konsideratë të situatës komplekse gjeopolitike në të cilën ndodhet bota, asgjë nuk është e mbyllur. Nuk mund të mos punojmë për ta përmbushur këtë detyrim. Është kusht i domosdoshëm që në çdo kohë, nëse kushtet janë të përshtatshme, të hyjmë në negociata thelbësore me shqiptarët e Kosovës për zgjidhjen e statusit përfundimtar të Kosovës dhe Metohisë”, thotë Petrov.

Duke kujtuar gjenezën e “çështjes së Kosovës”, Petrov thotë se Kushtetuta e RSFJ-së e vitit 1974 mundësoi ristrukturimin e shtetit të madh të atëhershëm dhe se një nga gjërat kryesore në të ishte pozicionimi kushtetues-juridik i krahinave autonome në kuadër të Republikës së Serbisë në atë mënyrë që ato të fitonin statusin e kuazi shteteve. Ata kishin, kujton ai, praktikisht të gjithë elementët e publikut, pushtetin e tyre legjislativ, ekzekutiv dhe gjyqësor, madje edhe kushtetutën e tyre dhe të drejtën për të marrë pjesë në ndryshimin e Kushtetutës së Serbisë. Kushtetuta e Serbisë e vitit 1990, thotë ai, ishte një përpjekje për të përmbysur realitetin social dhe politik dhe më pas Republika e Kosovës u kthye në kornizën standard, nuk kishte më fuqi kushtetuese apo reale legjislative dhe praktikisht nuk kishte më autonomi në Kosovë.

“Në vitet 1990 jo vetëm që u intensifikuan kërkesat e përfaqësuesve politikë të shqiptarëve të Kosovës për republikë dhe pavarësi, tashmë po fillojnë aksionet terroriste dhe kjo çon në ndërkombëtarizimin e kësaj çështje dhe në negociatat e famshme në Rambuje, për të cilat profesori Ratko Markoviq, shef i delegacionit serb në Rambuje, pohoi se atje nuk ka pasur negociata”, thotë Petrov.
Sa i përket gjendjes aktuale në Kosovë, profesori thotë se në kuptimin juridik paraqet një situatë në të cilën nuk ka dinjitet elementar njerëzor.

“Atëherë për çfarë të drejtash të njeriut dhe vlerave demokratike mund të flasim në atë territor? Kjo është diçka që mbështet këndvështrimin tone, por çështja nuk është se diçka është në favor të këndvështrimit tonë, por është shumë e rëndësishme se si jetojnë njerëzit dhe sa do të mund të jetojnë atje. Në periudhën e ardhshme, bashkësia ndërkombëtare duhet të përpiqet të punojë për vete, për hir të mbijetesës së gjithë rendit juridik ndërkombëtar, të harmonizojë veprimet e veta dhe të mos veprojë me politikë të standardeve të dyfishta”, përfundon Petrov.