Radiçeviq: Po zhvillohet rigrupimi brenda lëvizjeve të krahut të djathtë nga partitë në BE

Gazetari Nenad Radiçeviq deklaron se sulmet ndaj kryeministrit sllovak Robert Fico dhe politikanëve të tjerë evropianë janë reflektim i polarizimit të shoqërisë të shkaktuar nga luftërat në Ukrainë dhe Gaza, si dhe nga konflikti ekonomik mes Amerikës dhe Kinës. Vetë sulmi, vlerëson ai, do të ketë efekte të mëdha në Sllovaki, por jo në zgjedhjet e ardhshme evropiane, ku po zhvillohet rigrupimi brenda lëvizjeve të djathta.

“Këto sulme janë në fakt një shenjë e atij polarizimi, që nuk është vetëm karakteristikë e BE-së, është shumë më i përhapur si në Amerikë ashtu edhe në pjesë të Azisë dhe kushtëzohet, nga njëra anë, nga luftërat që ngjallin një nervozizëm të konsiderueshëm, si në Ukrainë ashtu edhe në Gaza, dhe nga ana tjetër, me atë konflikt ekonomik mes Amerikës dhe Kinës, në të cilin shumë vende detyrohen të zgjedhin anë. Në ato zgjedhje ka shumë vendime për të cilat nuk ka marrëveshje, pra konsensus në shumë shoqëri, kështu që e gjithë kjo shkakton polarizim të madh, dhe kur kësaj i shton një lloj lufte kulturore mes globalistëve, d.m.th. liberalëve të majtë dhe në anën tjetër ato të ashtuquajtura forca identitare patriotike, vetëm sa e përkeqëson situatën, e cila reflektohet në ato sulme, që çuan në faktin se pas shumë vitesh ndodhi një sulm ndaj liderit aktual të BE-së”, thotë Radiçeviq.

Ai thekson se shoqëria në Sllovaki është mjaft e përçarë dhe se ky tension po vazhdon prej disa vitesh. Ajo është intensifikuar veçanërisht nga pandemia dhe kriza energjetike dhe në përgjithësi financiare që pasoi kur filloi lufta në Ukrainë.

“Në fakt, dy pole janë në luftë – njëri i përfaqësuar nga Robert Fico dhe disa parti të tjera të afërta me të, dhe tjetri mesatarisht konservator, i cili paraqitet si pro-evropian dhe ka favorin e Brukselit zyrtar. Fico përfshiu një parti të ekstremit të djathtë në qeverinë që ai formoi vitin e kaluar dhe për këtë u pezulluan nga grupi i socialistëve europianë dhe partive progresive europiane në Parlamentin Europian, kështu që edhe në atë nivel ai kishte sanksione specifike, pa përmendur lëvizjet e fundit që tashmë po shqetësojnë administratën në Bruksel”, shpjegon bashkëbiseduesi ynë.

Ai thotë se ka pasur një rritje të incidenteve të sulmeve ndaj politikanëve, por nuk beson se kjo mund të çojë në ndonjë shpërthim të madh në një shkallë më të gjerë, sepse opinioni i gjerë nuk i sheh zgjedhjet evropiane si dramatike të rëndësishme, edhe pse ato janë miratuar në Parlamentin Evropian.

Edhe në Gjermani, thotë ai, opinioni nuk është aq i interesuar për zgjedhjet evropiane, por qëllimisht është vendosur që zgjedhjet për vetëqeverisje lokale të mbahen në të njëjtën ditë, ndaj pret që pjesëmarrja të mos jetë e ulët. Sa i përket incidenteve, mediat raportuan kryesisht për një sulm ndaj një politikani, por në fakt ishin disa.

“Nganjëherë kanë qenë sulme verbale, herë fizike, ndërsa në postera më duket se lufta mes palëve ekziston si kurrë më pare, meqenëse fushata zgjedhore në Gjermani zhvillohet edhe me postera në pankarta, jo vetëm me billborde. Që nga fuqizimi i Alternativës për Gjermaninë, ka pasur një luftë të madhe në të cilën ata ose i vizatojnë mustaqet njëri-tjetrit ose i shkatërrojnë postera në një mënyrë tjetër. Mund ta shihni atë tension shumë më tepër se më parë, por nuk ka indikacione se mund të ndikojë në një përhapje të madhe pakënaqësie apo një agresion më të madh”, thotë Radiçeviq.

Nga ana tjetër, vlerëson ai, edhe vetë sulmi ndaj Ficit, me përjashtim të kontekstit sllovak, nuk duhet të ketë ndikim tek të djathtët evropianë, pasi partia e tij është ideologjikisht e lidhur me të majtën, pavarësisht se kishte një sërë pikëpamjesh që mund të klasifikoheshin si të djathta. Ajo që është një tërmet shumë më i madh në këtë kuptim, thotë ai, është vendimi i Marin Le Pen që deputetët e saj të mos ulen në të njëjtat banka në Parlamentin Evropian me Alternativën për Gjermaninë (AfD).

“Ndër të tjera, sepse njeriu kryesor, pra personi i parë në listën e AfD-së në zgjedhjet e ardhshme europiane, tha se të gjithë ata që mbanin uniformat e SS në Luftën e Dytë Botërore nuk ishin domosdoshmërisht kriminelë. Kjo deklaratë ishte një nga të shumtat që ndikuan në faktin që Marin Le Pen tani thotë hapur se nuk dëshiron të bashkëpunojë me ta. Duke vepruar kështu, natyrisht, ajo dëshiron të distancohet nga konkurrenti i saj kryesor në tokën evropiane në kampin e djathtë, që është Erik Zamur dhe lëvizja e tij. Kështu që një rigrupim i mundshëm i ri brenda atyre lëvizjeve të djathta apo populiste në BE është aktualisht në prapaskenë”, thotë Radiçeviq.

Ai beson se ekziston mundësia për të formuar një bllok mjaft të fortë të konservatorëve evropianë, i cili mund të përfshijë Viktor Orban dhe Fidesin e tij, i cili praktikisht u përjashtua nga Parlamenti Evropian, pastaj Marin Le Pen, Libertarianët holandezë që pritet të kenë një rezultat shumë të mirë në zgjedhjet evropiane dhe Gjiorgja Melloni dhe partia e saj.

“Kjo do të bënte që konservatorët evropianë, për herë të parë që nga dalja e Britanisë, të jenë një peshë e madhe në BE dhe zëri i të cilëve do të dëgjohej shumë më i lartë se sa është dëgjuar deri më tani zëri i krahut të djathtë në BE. Kujtojmë se pak më shumë se një muaj më parë, presidentja aktuale e Komisionit Evropian, Ursula fon der Lajen, e cila kandidon sërish për atë post, në një debat tha se në rrethana të caktuara mund të ketë mundësi bashkëpunimi mes konservatorët evropianë dhe Partia Popullore Evropiane. Në këtë kuptim, ka mundësi që një ngjarje të ndryshojë realisht tablonë, e cila është më pak, më e qartë para zgjedhjeve europiane”, shprehet ai.

Kur është fjala për Ballkanin, gjegjësisht Serbinë, ai vlerëson se situata në Evropë mund të reflektohet edhe në këtë rajon pas zgjedhjeve.

“Nëse ndodh që konservatorët europianë të hyjnë në mazhorancën qeverisëse në Parlamentin Europian, do të ishte një ndryshim i madh, pasi në atë segment ndoshta do të ishin edhe Orban, Marin Le Pen, Gjiorgja Melloni... Kjo ndoshta do të kishte disa ndryshime për sa i përket qëndrimit ndaj Ballkanit, ndoshta nga njëra anë më e ashpër për çështjen e migracionit, dhe nga ana tjetër ndoshta më e gatshme për disa kompromise për çështjen e afrimit me anëtarësimin në BE. Është shumë e vështirë të vlerësohet për momentin, pasi rruga evropiane e shumicës së vendeve të Ballkanit është kryesisht e organizuar dhe në fakt në shumë aspekte gjithçka varet nga anëtarët e mëdhenj dhe më me ndikim si Franca dhe Gjermania”, thotë Radiçeviq.