Ristanoviq: Rezoluta mbi "mbrojtjen e së vërtetës rreth luftës së UÇK-së" vazhdon presionin mbi serbët nga Kosova

Historiani Petar Ristanoviq tha për Kosovo online se rezoluta "mbi të vërtetën dhe dinjitetin e viktimave të luftës" e miratuar nga Kuvendi i Kosovës mund të jetë e rrezikshme dhe do të përdoret si një formë presioni mbi serbët e Kosovës, të cilët mund të jenë vazhdimisht subjekt i ndonjë hetimi ose të arrestohen për krime të dyshuara lufte.

"Unë besoj se kjo mund të ketë një efekt negativ, jo vetëm në marrëdhëniet ndëretnike, por edhe në krijimin e tensioneve për një periudhë më të gjatë. Nga njëra anë, për serbët që jetojnë në zonën e Kosovës dhe Metohisë ose kanë ikur, por vizitojnë shtëpitë dhe pronat e tyre, tensioni vazhdon - që ata mund të jenë vazhdimisht subjekt i ndonjë lloj hetimi. Ne jemi dëshmitarë se u ndodh njerëzve që, pas 26 ose 27 vitesh lufte, papritmas dikush që ka ardhur në Kosovë disa herë arrestohet dhe akuzohet për krime lufte", thotë Ristanoviq.

Ai gjithashtu vë në dyshim mundësinë e hulumtimit historik në këto rrethana.

"Nga ana tjetër, kjo rezolutë hap një problem tjetër të mundshëm. Nën maskën e mbrojtjes së dinjitetit të viktimave, në thelb po përpiqet të ngurtësojë dhe të shkruajë në gur një të vërtetë për luftën, ku çdo vënie në pikëpyetje e saj mund të sjellë përgjegjësi penale. A do të thotë kjo që një historian që vë në dyshim të vërtetën e pranuar përgjithësisht për atë luftë mund t'i nënshtrohet ndjekjes penale?" tha ai.

Si shembull, Ristanoviq citon vlerësimin e qeverisë së Kosovës për 20,000 viktima të përdhunimit gjatë luftës, duke pretenduar se institucionet ndërkombëtare dhe organizata të shumta e kundërshtojnë këtë numër. Organizata Botërore e Shëndetësisë, duke iu referuar organizatave lokale, deklaron se numri i viktimave të këtij krimi lufte varion midis 10,000 dhe 20,000, ndërsa Sivon Hobbs, e cila u mor me këtë çështje si pjesë e punës së saj për OKB-në, pretendon se numri i saktë nuk dihet.

"Gjithashtu, nëse një nga viktimat nga pala serbe, ose dikush, anëtarët e familjes së të cilit ishin viktima të krimeve të UÇK-së gjatë luftës, flet për përvojën e tij - a mund t'i nënshtrohet ndjekjes penale, duke pasur parasysh se një nga të vërtetat e pranuara përgjithësisht në Kosovë është se UÇK-ja nuk kreu krime lufte? Shumë pyetje dhe potencialisht shumë probleme", shton ai.

Sipas tij, miratimi i kësaj rezolute kërcënon lirinë e fjalës së të gjithë qytetarëve të Kosovës, përfshirë edhe shqiptarët.

"Unë besoj se ka historianë të tjerë që, veçanërisht me kalimin e kohës, do të jenë më të lirë të flasin dhe të hetojnë tema që lidhen me luftën, si dhe atë që i parapriu asaj dhe atë që ndodhi menjëherë pas saj", thotë ai, duke shtuar se kjo rezolutë është një përpjekje për të parandaluar hulumtimin dhe vënien në pikëpyetje të ngjarjeve të luftës.

Ristanoviq deklaron se nuk pret që organizatat ndërkombëtare të reagojnë, dhe nëse ka, shton ai, nuk do të ketë efekt në praktikë.

"Nuk kam asnjë shpresë se dikush do të reagojë dhe, nëse reagojnë, do të jetë një reagim i vakët nëpërmjet rrjeteve sociale, në letër, pa ndonjë efekt të vërtetë. Ne kemi qenë dëshmitarë të diçkaje të tillë shumë herë dhe nuk shoh asnjë arsye apo mundësi që këtë herë të jetë ndryshe. Nga ana tjetër, mendoj se kjo rezolutë është e dëmshme dhe potencialisht e rrezikshme dhe besoj se do të përdoret si një formë presioni, e cila do të ketë pasoja negative", përfundon Ristanoviq.