Staniq: Politika është fajtore për faktin që marrëveshja për normalizimin ekonomik nuk u zbatua plotësisht

Ndihmësdrejtori i Sektorit për Analizë Strategjike, Shërbime dhe Ndërkombëtarizim të Odes Ekonomike të Serbisë, Bojan Staniq, vlerësoi për Kosovo online se mund të konkludohet se politika ishte "fajtorja" që Marrëveshja e Uashingtonit për normalizimin ekonomik të marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtinës, e nënshkruar pesë vjet më parë, nuk u zbatua plotësisht siç ishte menduar.

Duke pasur parasysh se marrëveshja parashikonte që të dyja palët të bashkoheshin me "Zonën Mini-Shengen", e cila më vonë u riemërua Ballkani i Hapur, Staniq thotë se ideja ishte të krijohej një treg i përbashkët bazuar në rrjedhën e lirë të mallrave, shërbimeve, njerëzve dhe kapitalit.

“Por, që nga ai vit 2020 deri më sot, ka pasur bllokada të vendosjes së mallrave nga Serbia në tregun e Kosovës dhe Metohisë, dhe ky ishte absolutisht një vendim i njëanshëm nga autoritetet e Prishtinës, i cili nuk ishte vetëm një shkelje e marrëveshjes CEFTA, por edhe një shkelje e nevojave të popullsisë në Kosovë, të cilët ishin të ekspozuar panevojshëm ndaj rritjes së çmimeve, për arsyen e thjeshtë se ata duhej të importonin mallra nga tregje të tjera që janë më pak konkurruese se tregu në Serbi”, thotë Staniq.

Ideja e marrëveshjes nga Uashingtoni, siç thotë ai, ishte zgjidhja e mosmarrëveshjeve politike në negociatat midis Beogradit dhe Prishtinës përmes bashkëpunimit ekonomik.

“Megjithatë, patëm një situatë ku, pas pandemisë, kriza gjeopolitike që u pa para së gjithash në luftën në Ukrainë u ‘shartua’, dhe kjo pati efektin që prioriteti i të gjithë, kushtimisht, sponsorëve të iniciativave të bashkëpunimit ekonomik dhe vëmendja e tyre ndaj kësaj fushe ra në planin e pestë, të gjashtë. Me këtë, politikanët vendas u shfaqën përsëri si më me ndikim në skenë për ta ndaluar thjesht atë proces”, thekson ai.

Lufta në Ukrainë, shton ai, ishte ndoshta një nga arsyet kryesore pse nuk kishte zbatim më efektiv të integrimit rajonal të quajtur Ballkani i Hapur.

Ai kujton se Marrëveshja e Uashingtonit përcaktonte që Amerika do ta mbështeste këtë zonë me investimet e saj.

"Ne shohim se në Serbi, investimet nga Amerika, për shembull, në një vit e gjysmë të fundit kanë qenë më të larta se nga Gjermania, por biseda se këtu do të formohet një qendër që do të merret me investimet është në të vërtetë vetëm një fjalë, dhe praktikisht asgjë ose shumë pak në aspektin e zbatimit në veprim", thotë Staniq.

Duke komentuar pikat e marrëveshjes që lidheshin me ndërtimin e infrastrukturës, siç është autostrada dhe hekurudha që supozohej të lidhnin Beogradin dhe Prishtinën, bashkëbiseduesi ynë thotë se realizimi i tyre do të ishte kryesisht i rëndësishëm për Prishtinën.

"Territori i Kosovës nuk mund të zhvillohet në mënyrë të qëndrueshme ekonomikisht pa bashkëpunim me Serbinë ose Shqipërinë dhe vendet e tjera rajonale, sepse është pa dalje në det dhe i pozicionuar gjeografikisht në mënyrë që praktikisht asnjë nga rrugët pan-evropiane të mos kalojë nëpër atë territor, por mund të anashkalohet", thekson bashkëbiseduesi ynë.