Surliq: Ideja e kufizimit të Asociacionit të Komunave Serbe në veri është një balonë prove, zvogëlimi i juridiksionit nuk do të kishte kuptim

Stefan Surlić
Burim: Kosovo Online

Docent i Fakultetit të Shkencave Politike në Beograd, Stefan Surliq, beson se publikimi i idesë së një Bashkësie të Komunave Serbe, e cila do të kufizohej në katër komuna në veri, në vend që, siç parashikohet nga marrëveshjet ekzistuese, të përfshijë komunat e tjera me shumicë serbe në Kosovë, është një balonë prove dhe se një gjë e tillë nuk është e pranueshme për Beogradin.

Surliq kujton se Asociaacioni i Komunave Serbe është përcaktuar tashmë përmes statutit që Bashkimi Evropian i dha Prishtinës dhe urdhëroi t'i paraqitet Gjykatës Kushtetuese në mënyrë që të nisë procesi dhe të fillojë formimi i Asociacionit të Komunave Serbe.

Deputeti i PDK-së, Xhavit Haliti, tha, përkatësisht, se një ndryshim i mundshëm i pikëpamjeve mbi formimin e Asociacionit të Komunave Serbe mund të çojë në kufizimin e tij në katër komuna në veri të Kosovës, në vend që të mbulojë të gjithë territorin, që sipas tij do të ishte zbutja e parë, ndërsa e dyta do të ishte që Asociacioni të mos ketë kompetenca ekzekutive.

"Vetëvendosja dhe Albin Kurti kanë përsëritur disa herë se nuk do ta formojnë AKS-në me asnjë çmim, kështu që e shoh këtë si një përpjekje për të ofruar një tjetër mundësi politike për të rishikuar një lloj AKS-je, sepse është e qartë se bashkësia ndërkombëtare nuk heq dorë nga formimi i saj në një moment të caktuar, sepse formimi i saj është shenja e vetme se dialogu midis Beogradit dhe Prishtines do të çlirohet", thotë Surliq.

Ai gjithashtu vlerëson se ideja e reduktimit të mandatit të Asociacionit është jorealiste.

"Kjo shkon kundër ideve themelore, që është se shumica e serbëve kanë një formë të caktuar sigurie përmes autonomisë që do të jepte Unioni i Komunave Serbe. Së dyti, AKS tashmë ka qartë katër sfera të përcaktuara që janë me rëndësi jetike për bashkësinë serbe, dhe nuk mund të flasim për ndonjë reduktim të rëndësisë së asaj Bashkësie në të ardhmen, sepse atëherë nuk do të kishte kuptim. Ajo që është ideja e Prishtines është t'i qasemi Asociacionit dhe formimit të saj vetëm kur është plotësisht e pakuptimtë dhe kur nuk ka rëndësi të vërtetë për bashkësinë serbe në Kosovë", mendon bashkëbiseduesi ynë.

Idetë për të cilat flet Haliti, siç thekson ai, janë të papranueshme për Beogradin sepse vetëm ajo për të cilën është rënë dakord në dialogun e udhëhequr nga Brukseli mund të jetë në tryezë.

"Në këtë rast, kjo temë është përfunduar tashmë nga Beogradi që ka rënë dakord me tekstin e statutit të AKS-së. Është një propozim evropian që është në tryezë dhe tani i takon qeverisë së Prishtinës të prishë procesin duke i kërkuar Gjykatës Kushtetuese të vlerësojë kushtetutshmërinë e statutit të AKS-së", thotë Surliq.

Ai kujton deklaratat e mëparshme të Albin Kurtit se gjithçka duhet së pari të integrohet në sistemin e Kosovës, përfshirë arsimin dhe kujdesin shëndetësor, dhe duhet të tregohet besnikëri e plotë ndaj institucioneve të Prishtinës, dhe vetëm atëherë duhet të flitet për Asociacionin e Komunave Serbe, pra që të jetë një lloj asociacioni në nivelin e sektorit joqeveritar. Megjithatë, siç thekson ai, kjo është e papranueshme për komunitetin serb, veçanërisht kur bëhet fjalë për sfera me rëndësi jetike, përkatësisht arsimin dhe shëndetësinë.

"Unë besoj se për ta çdo formë e Asociacionit të Komunave Serbe që do të kishte kompetenca reale është e papranueshme dhe se kjo politikë nuk do të ndryshojë derisa të ketë një presion kyç ndërkombëtar për të ndryshuar diçka në thelb dhe se ndoshta Prishtina do të ketë pasoja dhe sanksione shumë më të mëdha nëse nuk e pranon një gjë të tillë", përfundon Surliq.