Trifunoviq: Deklarata e Kurtit se do të padisë Serbinë për krime lufte në Kosovë nuk ka bazë ligjore

Ish-kryetari i Gjykatës Ushtarake në Beograd, Gjorgje Trifunoviq, ka vlerësuar se njoftimi i kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, se do ta padisë Serbinë për krime lufte, është pa bazë ligjore, por që pavarësisht kësaj ai do të përpiqet në çdo mënyrë ta aktualizojë atë qoftë përmes OKB-së apo Këshillit të Evropës.

“Nuk ka mundësi për një padi për krime lufte kundër shtetit të Serbisë. Kjo është në fushën e përgjegjësisë individuale. Duhet të ketë një autor të vërtetë të një krimi dhe komandantin e tij, qoftë në shkallën e parë apo të dytë. Nuk mund të përhapet më tej se kaq. Kur bëhet fjalë për gjenocidin, është diçka ndryshe, por ky është një krim specifik për shkelje të rregullave të luftës”, thotë Trifunoviq.

Ai shpjegon se gjithçka është e rregulluar me Konventën e Hagës dhe Gjenevës dhe se këto dispozita ligjore ekzistojnë edhe në gjyqësorin serb.

“Gjyqësori ynë dhe para ligjit ushtarak e njihte të ashtuquajturën përgjegjësi komanduese përmes të ashtuquajturit Rregulli i Luftës. Janë paraqitur indikacione se si përcaktohet dhe si përgjigjen eprorët për veprimet e vartësve të tyre. Por absolutisht nuk bëhet fjalë për gjykim kundër vetë shtetit”, tha Trifunoviq.

Ai paralajmëron se në Kosovë, kur bëhet fjalë për shpalljen e padive për krimet më të rënda ndaj Serbisë, gjithnjë e më shpesh është jashtë domenit të ligjit.

“Ka të bëjë kryesisht me deklaratat e politikanëve. Do të doja të dëgjoja dikë që merret me të vërtetë me atë temë dhe pastaj mund të diskutojmë. Nuk mund të komentoj deklaratat e politikanëve”.
Ai vlerëson se pretendimet e përsëritura të Kurtit se ekipe të posaçme juridike janë duke punuar në procese gjyqësore kundër Serbisë janë vetëm me qëllim të afrimit me njohjen e Kosovës nga bashkësia ndërkombëtare.

“Ata kanë nevojë për një procedurë të tillë për të treguar se janë shtet. Është në atë funksion. Ata njerëz të prokurorisë me siguri po bëjnë atë që munden dhe atë që kanë në dispozicion. Nuk besoj se është në një kontekst tjetër përveç atij politik”, thotë Trifunoviq.

Nuk ka dyshim se Kurti do të mundohet ta aktualizojë çështjen e padisë për gjenocid ndaj Serbisë.

Ai beson se anëtarësimi në Këshillin e Evropës do ta ndihmonte Kosovën në këtë synim.

“Sigurisht, do ta kishin më të lehtë ta bënin këtë kur të jenë anëtarë të Këshillit të Evropës, sepse kështu fitojnë edhe pozita të caktuara ndërkombëtare. Por një krim lufte është përgjegjësi individuale dhe duhet të ketë një autor. Ata kanë njoftuar më herët se kanë 33 aktakuza dhe se janë të përfshirë 89 persona. Nuk e di nëse i referohet asaj apo diçkaje tjetër. Është e vështirë të thuhet”, tha Trifunoviq.
Nuk ka dyshim se Kosova do të ngrejë një çështje të ngjashme para, gjatë dhe pas debatit dhe votimit të rezolutës së re për Srebrenicën që është planifikuar në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së.

"Sigurisht, ata do të përdorin gjithçka që munden për të na portretizuar në dritën më të keqe të mundshme. Ne nuk i kemi njohur si shtet, nuk njihen si shtet në OKB. E drejta për të ndjekur penalisht njëri-tjetrin u takon vetëm shteteve sovrane. Dhe fakti që njihen nga një pjesë e vendeve ende nuk u jep statusin e anëtarit të OKB-së, nuk janë ende në Këshillin e Evropës. Sido që të jetë, ata dalëngadalë po e vënë veten në pozitën më të favorshme”, thekson Trifunoviq.

Ai shton se sesioni i Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së do të jetë një mundësi ideale për autoritetet në Prishtinë sepse, siç thekson ai, Serbia aktualisht është në një situatë të keqe ndërkombëtare.

“Ai raund i vendimmarrjes për gjenocidin e Serbisë ndaj popujve të tjerë ishte i pasuksesshëm. Nuk u pranua. Qendrat e pushtetit nuk janë marrë vesh me këtë dhe kërkojnë gjithmonë një zgjidhje për të rindërtuar. Kohët e fundit nuk po shkruajmë mirë, nuk po shkojmë mirë në nivel ndërkombëtar. Supozoj se është në atë funksion, të vendosim sërish në rend dite diçka që tashmë ka kaluar. Përndryshe, ajo që nuk pranohet atëherë nuk ka karakter të çështjes së vendosur”, shpjegon Trifunoviq.

I pyetur nëse mesazhi i Kurtit për prokurorët që të bëjnë maksimumin për të ndjekur penalisht personat përgjegjës për krimet e luftës duhet të interpretohet si paralajmërim për arrestime të reja, Trifunoviq thotë se autoritetet në Prishtinë kanë shfrytëzuar çdo mundësi për ta bërë këtë.

“Ata arrestojnë edhe për ngjarje shumë më të vogla dhe gjëra të rëndësishme. Nuk besoj në ndershmërinë dhe saktësinë e tyre në ato veprime. Më shumë se një herë është treguar se të gjitha këto veprime janë në një farë mënyre të sajuara. Shteti duhet t'i kushtojë vëmendje kësaj, t'u ofrojë ndihmë të gjithë njerëzve që ishin të mobilizuar, të angazhuar ose ishin ushtarakë aktivë. Për t'u dhënë atyre akses në arkiva dhe për të lehtësuar mbrojtjen e tyre. Ndryshe, nëse Serbia i braktis, nuk ka ndihmë për ta nëse arrestohen”, vlerëson Trifunoviq.

Ai po ashtu thotë se zgjidhja më e mirë do të ishte që proceset e tilla para gjykatave në Kosovë të kenë një lloj neutraliteti.

“Do të ishte logjike që ato procese të zhvillohen në një lloj neutraliteti. Njëra palë ndërluftuese nuk mund të gjykojë tjetrën. Kjo është jashtë. Megjithatë, Tribunali i Hagës ra dakord që gjyqësorët vendorë duhet të shqyrtojnë rastet individuale. Si në raport me kundërshtarët, ashtu edhe në raport me anëtarët e tyre. Çdo vend duhet të ndjekë penalisht një krim lufte pavarësisht se kush është, nëse është shtetas vendas apo i huaj. Nuk shkruhet askund se nuk mund të ndiqen penalisht dhe se nuk mund të kërkohet drejtësi”, thekson Trifunoviq.