Zeçeviq: Deri në një proces më të shpejtë të anëtarësimit në BE me ndryshime sistemike, një çështje non-paper e vullnetit të mire

Drejtori i Institutit për Studime Evropiane në Beograd, Sllobodan Zeçeviq, thotë për Kosovo online se për momentin nuk ka asnjë marrëveshje formale lidhur me non-paper mes Sllovenisë dhe Gjermanisë, i cili parasheh heqjen e bllokadave për shkak të çështjeve bilaterale në procesin e para-anëtarësimit në Bashkimit Evropian dhe se zgjidhja e kësaj çështjeje do të ishte nëse do të kishte një ndryshim sistemik që do të përcaktonte që grupimet dhe kapitujt në to hapen me shumicë të cilësuar.

Zeçeviq thekson se një non-paper është një deklaratë joformale ose çështje e vullnetit të mirë të dikujt për të thënë: "Unë nuk do ta shfrytëzoj të drejtën e vetos".

“Ndryshimi sistemik që do të ishte i drejtë dhe që u diskutua në nivel ekspertësh në Francë dhe Gjermani, është që të mos vendoset më njëzëri kur bëhet fjalë për hapjen e grupeve dhe kapitujve në to, por me shumicë të cilësuar, që nënkupton se 55 për qind e ministrave në Këshillin e Evropës të Bashkimit votojnë 'po' dhe se përfaqësojnë 65 për qind të popullsisë së Bashkimit Evropian. “Nëse ai parim do të ishte miratuar dhe do të ishte ndryshuar metodologjia për hapjen e klasterave, Serbia do ta kishte hapur grupin 3 pa asnjë problem”, thotë Zeçeviq.

Nëse non-paper gjermano-slloven do të pranohej zyrtarisht nga të gjithë anëtarët e BE-së, siç shpjegon ai, atëherë një vend kandidat për anëtarësim në BE nuk mund të shantazhohej nga diçka që, kur i plotëson të gjitha kushtet për hapjen e një grupi nuk ka të bëjë me atë grup.

“Shumë shpesh, vendet fqinje përdorin ndonjë argument që nuk ka të bëjë absolutisht me temën e klasterit, por ka të bëjë me disa nga llogaritjet e tyre dhe interesat e politikës së jashtme, duke ngadalësuar kështu procesin e anëtarësimit në BE. Bullgaria mund të shantazhojë Maqedoninë e Veriut, por edhe Serbinë sepse ka interesa në Maqedoninë e Veriut dhe beson se Serbia është shumë afër Shkupit. Kroacia mund ta shantazhojë Serbinë sepse beson se pozita e saj në Evropë do të forcohej nëse do të bëhej anëtare e BE-së”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Shembulli më i dukshëm i bllokadës, siç kujton ai, ishte konflikti i dikurshëm midis Sllovenisë dhe Kroacisë në lidhje me ujërat territoriale.

“Ai krijoi një problem për Kroacinë gjatë anëtarësimit në BE deri në atë masë sa Kroacia tha: 'ne nuk do të përdorim kurrë një metodë të tillë në marrëdhëniet me vendet fqinje', e megjithatë shohim se Kroacia tani ishte kundër hapjes së grupit 3 ndaj Serbisë, kështu që ndoshta më vonë ka ndryshuar mendim”, thotë Zeçeviq.

Megjithatë, ai thekson se edhe nëse do të miratohej rregulli i shumicës së cilësuar për hapjen e grupeve, rregulli i unanimitetit sigurisht që do të mbetej kur vendoset për pranimin e një anëtari të ri në BE, sepse konsiderohet një akt serioz, formal rreth të cilit të gjithë anëtarët e BE-së duhet të bien dakord.