Mojanoski: Maqedonia e Veriut një nga rrugët e trafikut të drogës nga Lindja e Mesme

Profesori universitar nga Shkupi, Cane Mojanoski, deklaroi se të dhënat nga shërbimet e sigurisë tregojnë se Maqedonia e Veriut është një nga rrugët e trafikut të drogës nga Lindja e Mesme dhe se abuzimi në rritje i drogës është pasojë e tjetërsimit të individëve që gjejnë rrugëdalje në mjete që do t'i "largojnë nga problemet e përditshme".

“Maqedonia është një nga rrugët apo rrugët nëpër të cilat kanalet e paligjshme të trafikut të drogës lëvizin nga Lindja e Mesme në vendet e Evropës Perëndimore. Bota moderne me të vërtetë jeton në një mjedis të dominuar ose të pranishëm nga format e abuzimit me drogën ose përdorimi i paligjshëm. Rezultatet e ndryshme të hulumtimit tregojnë këtë," tha Mojanoski për Kosovo online.

Ai thekson se nuk ka statistika shtetërore që do të ofronin një pasqyrë reale të numrit të të varurve, por mund të konkludohet në bazë të veprave kriminale të kryera në Maqedoninë e Veriut që kanë të bëjnë me tregtimin ose prodhimin e narkotikëve.

“Ministria e Brendshme në raportet e saj vjetore disponon një sërë të dhënash që flasin për vepra penale që lidhen me këtë fushë. Sipas të dhënave nga viti 2023, për shkak se ende nuk ka raportime për vitin e kaluar, ka pasur rritje prej 10,55 për qind të veprave penale nga sfera e trafikimit të paligjshëm të drogës”, thotë Mojanoski.

Po shtohet edhe numri i veprave penale të “prodhimit dhe shpërndarjes së paautorizuar të narkotikëve dhe substancave të tjera”.

Ndërsa 633 nga këto krime janë regjistruar në vitin 2018, në vitin 2023 ky numër ka qenë 866.

Këto të dhëna duhet të krahasohen me grupin e tretë të krimeve – lehtësimin e përdorimit të narkotikëve, të cilat variojnë nga 116 në 2018 në 93 në 2023.

Ai thekson se disa hulumtime tregojnë se një ose dy të tretat e të anketuarve përdorin alkool dhe kokainë.

Në mbështetje të këtij pohimi, ai përmend një deklaratë të fundit të imamit të njërës prej xhamive të Shkupit, Muarem Ismaili, i cili duke folur për rastet gjithnjë e më të shpeshta të vrasjeve dhe shkeljeve të ligjit, tha se një pjesë e mirë e atyre që vijnë në namaz dhe i luten Zotit, nëse u kontrollohet xhepi, me siguri do të konstatohet se kanë drogë.

"Çfarë thotë kjo? Se nuk ka subjekte reale në sistemin shoqëror që praktikojnë apo këmbëngulin në respektimin e vlerave morale dhe tradicionale. Që sistemi ynë i vlerave është shumë i prishur dhe se në shoqëri, si në periudhat e tjera historike, dëshira për të rritur fitimet shfaqet si interes qendror në dëm të vlerave të tjera, si morali, besimi, respekti i ndërsjellë dhe raporti se çfarë do të thotë krijimi i kushteve për një të ardhme të shëndetshme”, thekson Mojanoski.

Ai shton se sipas të dhënave të hulumtimit, Maqedonia e Veriut nuk ndryshon shumë nga Kroacia apo Serbia për sa i përket përdorimit të alkoolit apo marihuanës, dhe të dhënat e fundit tregojnë se kanabisi përdoret nga 75 për qind e të anketuarve në Kroaci, 63 për qind në Serbi dhe deri në 71 për qind në Maqedoninë e Veriut.

"Një studim i vitit 2024 që mbulon më shumë se 30 vende tregon se 65 për qind e atyre që pranuan përdorimin e kanabisit thanë se e konsumuan atë sepse ndjeheshin të stresuar dhe donin të relaksoheshin. Kjo tregon se individi është i tjetërsuar në shoqëri dhe në një masë të konsiderueshme i vetmuar, kështu që ata shpesh kërkojnë rrugëdalje në mjete që do ta distancojnë nga problemet e përditshme dhe mënyrat e zgjidhjes së tyre”, thekson Mojanoski.

Ai saktëson se lufta kundër të gjitha formave të varësisë nënkupton edhe pjesëmarrje më të madhe shtetërore. Megjithatë, thekson ai, kjo kërkon vendosmëri të madhe sepse trafiku i drogës është një nga format më të mira për të fituar shumë para.

"Kjo luftë pak a shumë i ngjan një lufte David dhe Goliatit në të cilën strukturat kriminale që trafikojnë substanca të paligjshme shpesh përdorin burime shtetërore ose përgatitje dhe kapacitet të pamjaftueshëm institucional për të zgjidhur të njëjtat probleme. Ky është një problem që nuk mund ta përkufizojmë vetëm si problem i Ballkanit Perëndimor, por për shkak të karakteristikave të tij sociale apo të tjera imponohet si temë e përditshme. Njëlloj mund ta gjejmë këtë temë në vende të tjera. Kjo luftë, si në nivel evropian, ashtu edhe në atë ballkanik, do të kërkojë veprime të përbashkëta dhe të koordinuara. Bashkëpunimi ndërmjet autoriteteve shtetërore dhe sektorit civil mund të jetë një kontribut i rëndësishëm në luftën kundër kësaj të keqeje të shoqërisë moderne”, përfundon Mojanoski.