Zgjedhjet në shifra: Pjesëmarrje e ulët, mbështetje më e vogël e votuesve për partitë shqiptare

Megjithëse ende priten rezultatet përfundimtare, zgjedhjet e jashtëzakonshme parlamentare të mbajtura dje në Kosovë, të tretat në 16 muajt e fundit, u sollën partive më të mëdha shqiptare më pak vota sesa zgjedhjet e dhjetorit të vitit të kaluar. Humbjet janë edhe më të mëdha nëse të dhënat krahasohen me zgjedhjet e shkurtit 2025. Nga ana tjetër, partitë serbe, veçanërisht Lista Serbe, shënuan rritje të mbështetjes.

Që gjatë ditës së zgjedhjeve ishte e qartë se votuesit nuk do të dilnin në numër të madh në votime. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve publikonte të dhëna periodike për pjesëmarrjen, por në çdo paraqitje para publikut, kryetari i KQZ-së konstatonte se përqindja ishte më e ulët krahasuar me të njëjtën periudhë në dhjetor.

Të dhënat ende nuk janë të plota. Sot pritet verifikimi i rezultateve të subjekteve politike në bazë të formularëve të plotësuar në vendvotime, ndërsa mungojnë ende votat nga diaspora dhe votat me kusht. Megjithatë, është e qartë se nuk mund të ketë ndryshime të mëdha.

Sipas rezultateve paraprake, të publikuara mbrëmë nga kryetari i KQZ-së, Kreshnik Radoniqi, pjesëmarrja në zgjedhje në Kosovë ishte 36,33 për qind. Në dhjetor, pjesëmarrja përfundimtare ishte 47,68 për qind, dhe është e vështirë të pritet që diferenca prej më shumë se 10 për qind të kompensohet me votat e mbetura.

Në përputhje me pjesëmarrjen më të ulët, katër partitë më të mëdha shqiptare pësuan humbje, ndërsa numri më i vogël i votave do të reflektohet edhe në fuqinë e tyre parlamentare, përkatësisht në numrin e mandateve.

Vetëvendosja fitoi sërish numrin më të madh të votave, por pësoi rënie të konsiderueshme të mbështetjes. Partia që në shkurt kishte fituar rreth 370.000 vota, ndërsa në dhjetor mbi 480.000, sipas të dhënave paraprake aktuale ka më pak se 300.000 vota. Sa do ta përmirësojë rezultatin deri në fund të numërimit, me ndihmën e votave nga diaspora – e konsideruar si bastioni i saj më i madh – mbetet për t’u parë, por rezultati i zgjedhjeve të dhjetorit për partinë e Albin Kurtit duket i paarritshëm.

Vendin e dytë vazhdon ta mbajë Partia Demokratike e Kosovës , por edhe ajo ka humbur një numër të konsiderueshëm votash. Në zgjedhjet e shkurtit ajo mori mbështetjen e më shumë se 195.000 votuesve, ndërsa në dhjetor ky numër ishte disa mijëra më i ulët. Sipas të dhënave nga zgjedhjet e djeshme, rënia e mbështetjes është e ndjeshme. Në 99,44 për qind të vendvotimeve të numëruara, për PDK-në votuan pak më shumë se 146.000 votues.

Në vendin e tretë renditet Lidhja Demokratike e Kosovës, e cila gjithashtu po përballet me rënie të mbështetjes. Kjo parti pësoi rënien më të madhe ndërmjet shkurtit dhe dhjetorit, nga pak më shumë se 170.000 në rreth 126.000 vota. Sipas të dhënave aktuale, LDK ka fituar pak më shumë se 122.000 vota, duke lënë mundësinë që të përsërisë rezultatin e dhjetorit, gjë që vështirë se mund të konsiderohet e kënaqshme për këtë parti.

E katërta renditet sërish Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, e cila ndërkohë ka ndryshuar emrin në Aleanca. Në zgjedhjet e 9 shkurtit, kur garoi në koalicion me Nismën, fitoi pak më shumë se 66.000 vota. Në dhjetor, kur doli e vetme para votuesve, rezultati ra në rreth 52.000 vota. Aktualisht Aleanca ka pak më pak se 50.000 vota, kështu që deri në përfundim të numërimit mund të arrijë rezultatin e para gjashtë muajve.

Kur bëhet fjalë për partitë serbe, Lista Serbe po shënon një rritje të vazhdueshme të mbështetjes – në shkurt ajo fitoi pak më pak se 40.000 vota, ndërsa në dhjetor rezultati ishte më i mirë, me më shumë se 42.000 vota. Sipas të dhënave ende jo të plota, në zgjedhjet e djeshme ajo ka fituar më shumë se 43.000 vota nga elektorati.

Partia Për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë, e cila fiton dukshëm më pak vota se Lista Serbe, gjithashtu ka shënuar rritje – nga pak më shumë se 4.000 vota në shkurt në mbi 5.000 vota aktualisht.

Është ende herët për të shndërruar votat në mandate parlamentare, pasi rezultatet nuk janë përfundimtare. Megjithatë, edhe në këtë drejtim mund të nxirren me një siguri të konsiderueshme disa përfundime. Analistët vlerësojnë se, bazuar në projeksionet aktuale të rezultateve zgjedhore, Vetëvendosjes do t’i takonin 48 mandate, ndërsa Partia Demokratike e Kosovës do të kishte 24 mandate, Lidhja Demokratike e Kosovës 20 mandate dhe Aleanca 8 mandate.

Kjo do të thotë se Vetëvendosja do të kishte të njëjtin numër deputetësh si në shkurt dhe më pak se në dhjetor, kur kishte 57 mandate.

E njëjta gjë vlen edhe për PDK-në, LDK-në dhe Aleancën. Partia Demokratike e Kosovës fitoi gjithashtu 24 mandate në shkurt, LDK-ja kishte atëherë 20 deputetë, ndërsa Aleanca, e cila në atë kohë garonte në koalicion me Nismën, kishte 8 ulëse parlamentare.

Lista Serbe në të tri ciklet zgjedhore ka lënë bindshëm pas vetes Partinë Për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë, por në dy ciklet e deritanishme zgjedhore ka fituar 9 nga 10 mandatet e rezervuara për komunitetin serb. Arsyeja qëndron në faktin, të cilin përfaqësuesit e Listës Serbe e kanë theksuar disa herë, se Partia Për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë arrin të sigurojë një mandat falë votave të marra në zonat me shumicë shqiptare.