Çfarë përfshihet në aktakuzën kundër Thaçit dhe të tjerëve (III): Udhëheqësit e UÇK-së kanë ditur për likuidimet, nuk i kanë penguar apo dënuar vrasësit

Aktakuza prej mbi 300 faqesh e Gjykatës Speciale për Krimet e UÇK-së akuzon ish-presidentin e Kosovës, Hashim Thaçi dhe tre komandantët dhe liderët e tjerë të UÇK-së, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, përfshirë ndalimin e paligjshëm, torturën, vrasjet dhe zhdukjet nga marsi 1998 deri në shtator 1999.

Në 10 pikat e aktakuzës detajojnë krimet e kryera në 43 qendra të paraburgimit të UÇK-së në Kosovë dhe Shqipëri kundër rreth 407 të burgosurve, prej të cilëve të paktën 102 u vranë. Në aktakuzën e plotësuar, në fillim të marsit, prokurorët shpallën identitetin e 75 viktimave, 51 prej të cilëve ishin të kombësisë serbe. Në paraburgimet e UÇK-së, 23 shqiptarë dhe një rom kanë vdekur. Identiteti i 27 viktimave të tjera do të bëhet i ditur gjatë gjykimit.

Gjykimi në Hagë filloi të hënën, me prezantimin e deklaratave hapëse të prokurorisë, të cilat akuzojnë Thaçin dhe tre ish-udhëheqës të tjerë të UÇK-së për mbështetje dhe ndihmë për krimet si anëtarë të Ndërmarrjes së Përbashkët Kriminale (NPK), madje edhe për pjesëmarrje personale në disa krime. Thaçi, Krasniqi, Veseli dhe Selimi deklaruan të pafajshëm.

Kosovo online publikon në disa vijime pjesët më të rëndësishme të aktakuzës.

Vrasjet e përshkruara në më shumë se 30 faqe

Në më shumë se 30 faqe të aktakuzës përshkruhen në detaje vrasjet në qendrat e paraburgimit dhe kampet ilegale të UÇK-së në disa vende në Kosovë dhe dy lokacione në Shqipëri, të cilat janë kryer nga pjesëtarë të UÇK-së. Prokurori thekson se Thaçi, Veseli, Selimi dhe Krasniqi, “si eprorë, janë përgjegjës për krimet e kryera nga vartësit e tyre”.

“Thaçi, Veseli, Selimi dhe Krasniqi e dinin ose kishin arsye të dinin se krimet e listuara në këtë aktakuzë do të kryheshin ose ishin kryer tashmë nga vartësit e tyre, dhe ata nuk morën masa të nevojshme dhe të arsyeshme për të parandaluar krime të tilla ose nuk i ndëshkuan autorët”, thuhet në aktakuzë.

Prokuroria thekson se provat tregojnë se të burgosurit e UÇK-së janë keqtrajtuar dhe ekzekutuar qëllimisht, siç dëshmohet, ndër të tjera, nga shkalla e dhunës dhe lloji i objekteve të përdorura për abuzim fizik, refuzimi për të ofruar kujdes mjekësor pavarësisht kërkesave të viktimave, persona të tjerë të burgosur me ta, familjarë, pra përkundër këshillës së mjekut, rrëfimi të pjesëtarëve të UÇK-së se kanë kryer vrasje dhe deklarata të tjera lidhur me likuidimet.

Në aktakuzë thuhet se të burgosurit e UÇK-së janë keqtrajtuar dhe ekzekutuar qëllimisht, e dëshmuar nga rrethanat në të cilat janë marrë viktimat dhe fakti që ata nuk janë liruar nga paraburgimi i UÇK-së, rrethanat në të cilat viktimat kanë vdekur ose janë parë të gjallë për herë të fundit, si dhe refuzimi i pjesëtarëve të UÇK-së për të informuar familjet e viktimave se ku ndodhen viktimat.

“E gjithë kjo tregon se pjesëtarët e UÇK-së që kanë marrë pjesë në aktet e lartpërmendura të bërjes ose mosbërjes, kanë dashur t'i vrasin viktimat, ose së paku t'u shkaktojnë lëndime të rënda apo gjymtime, edhe pse kanë pasur arsye të dinin se këto lëndime mund të çonin për vdekjen e tyre. Duke ekzaminuar materialin mbështetës në tërësi në lidhje me veçoritë e përmendura, gjyqtari i procedurës paraprake thekson se ekziston dyshimi i bazuar mirë se personat të cilët janë arrestuar dhe burgosur në vendet e përmendura mbarë Kosovën dhe në veriun e Shqipërisë në periudha përafërsisht nga prilli 1998 deri në gusht 1999 janë vrarë, si krim kundër njerëzimit”, thuhet në aktakuzë.

Ekzekutimet e ushtarëve dhe policëve serbë në Kleçkë në prani të Limajt

Siç thuhet në aktakuzë, në Kleçkë, komuna e Lipjanit, në vetëm një ditë, më 18 prill 1999, janë ekzekutuar pesë ushtarë serbë - Bojan Cvetkoviq, Zharko Fillipoviq, Dragolub Tanaskoviq, Zhivota Todoroviq dhe Dragan Vuçetiq. Dy javë më parë, më 5 prill, janë vrarë anëtarët e MPB-së së Serbisë Velko Markoviq, Nebojsha Gjuriçiq, Arben Avdili, Imer Xhafiqi, Sherafedin Ajetikao dhe një person emri i të cilit nuk është publikuar.

"Anëtarët e MPB-së serbe Velko Markoviq dhe Nebojsha Gjuriçiq u zhdukën më 9 shkurt 1999 ose rreth asaj date. Ata u sollën në vendin e ndalimit të Kleçkës dhe u mbajtën atje dhe rreth atij lokacioni. Më 5 prill 1999 ose rreth kësaj date, ato u morën nga disa ushtarë të UÇK-së dhe u qëlluan aty pranë me urdhër të Fatmir Limajt. Eshtrat e tyre më pas u gjetën afër atij lokacioni”, thuhet në aktakuzën e plotësuar.

Një pjesë tjetër e aktakuzës themelore përshkruan këto ngjarje:

“Më 5 prill 1999, rojet e burgut në Kleçkë i morën të burgosurit, ku u ekzekutuan dhe më pas u varrosën me urdhër të Fatmir Limajt dhe në prani të tij dhe në prani të pjesëtarëve të UÇK-së”, thuhet në aktakuzë.

Fatmir Limaj, kryetari i Nismës Socialdemokrate dhe ish-deputet i Kuvendit të Kosovës, tashmë është gjykuar në Hagë, por është shpallur i pafajshëm.

Më tej në aktakuzë thuhet se ushtarët e Ushtrisë Jugosllave të atëhershëm Cvetkoviq, Fillipoviq, Tanaskoviq, Todoroviq dhe Vuçetiq ishin burgosur nga disa pjesëtarë të UÇK-së rreth 11 prillit 1999, në mes të Suharekës dhe Prishtinës.

"Ata u sollën në vendin e paraburgimit në Kleçkë dhe u mbajtën atje dhe rreth atij lokacioni. Më 18 prill 1999 ose rreth kësaj date, disa pjesëtarë të UÇK-së i morën dhe i vranë nga afër me armë zjarri ose thika. Eshtrat e tyre ishin gjetur më pas në një varr afër vendit të paraburgimit”, thuhet në aktakuzë.

Edhe shqiptarë vdiqën në Kleçkë, ditët e fundit të Arben Avdilit i përshkruan kështu nga Prokuroria:

“Ka qenë në burgun në Kleçkë nga 21 mars 1999 deri më 2 prill. Një ditë pasi u lirua, përsëri u arrestua dhe u vra jo shumë larg fshatit Kleçkë. Pjesëtarët e UÇK-së e qëlluan me kallashnikov. Eshtrat e tij nuk u gjetën kurrë”, thuhet në aktakuzë.

Gjithashtu thuhet se pjesëtarët e UÇK-së i kanë mbajtur të burgosurit në një shtëpi në Kleçkë dhe i kanë rrahur deri më 5 prill 1999 dhe më pas “me urdhër të Fatmir Limajt i kanë marrë në drejtim të maleve dhe i kanë vrarë me kallashnikov".

Ekzekutimet u bënë edhe më 11 prill 1999, kur, siç thuhet në aktakuzë, pjesëtarët e UÇK-së përgjuan persona, identiteti i të cilëve nuk u zbulua, i çuan në një shtëpi të djegur në Kleçkë dhe i burgosën atje.

"Anëtarët e UÇK-së i çuan në një fushë aty pranë. Menjëherë pasi u dërguan në atë fushë, u dëgjuan të shtëna nga kallashnikovët", përshkruhet në aktakuzë fati tragjik i këtyre personave, eshtrat e të cilëve më vonë u gjetën.

Rrëmbimet dhe krimet në Rahovec

Likuidime ka ndodhur edhe në Rahovec, ku sipas aktakuzës janë vrarë 11 persona. U vranë Cvetko Pelleviq, Panta Grkoviq, Marko Jeliq, Boban Dediq, Hisen Krasniqi dhe gjashtë persona të tjerë të paidentifikuar.

Vuajtjet e Pelleviqit dhe Grkoviqit përshkruhen në aktakuzë si më poshtë:

"Më 16 qershor 1999 ose rreth kësaj date, anëtarë të caktuar të UÇK-së morën Pelleviqin dhe Grkoviqin nga shtëpitë e tyre në Rahovec. Ata u keqtrajtuan para se të merreshin. Së paku tre persona u rrëmbyen nga anëtarë të caktuar të UÇK-së në të njëjtën ditë. Eshtrat e Grkoviqit u gjetën më vonë. Trupi i Cvetko Pelleviqit nuk u gjet kurrë, thuhet në aktakuzë.

Më tej thuhet se në fund të qershorit 1999, Boban Dediqin e kishin marrë me veturë disa pjesëtarë të UÇK-së jashtë fabrikës 'Nr. 18' në Rahovec.

“Ai për herë të fundit është parë në paraburgimin e disa pjesëtarëve të UÇK-së dhe eshtrat e tij nuk janë gjetur kurrë”, thotë prokuroria.

Sipas aktakuzës, të njëjtin fat e pati edhe Marko Jelliq, i cili u mor nga shtëpia e tij në Rahovec nga pjesëtarët e UÇK-së më 9 gusht 1999, ndërsa anëtarët e familjes së tij u keqtrajtuan në ditët pas rrëmbimit të tij. Jelliq për herë të fundit është parë në paraburgim të UÇK-së dhe eshtrat e tij nuk janë gjetur kurrë.

Sipas aktakuzës, pjesëtarët e UÇK-së e kanë marrë viktimën e dytë nga shtëpia që i kanë djegur. Eshtrat e tij u gjetën më vonë.

Më 16 qershor 1999 apo rreth kësaj date, aktakuza thotë më tej, persona të armatosur të veshur me maska ​​të UÇK-së dhe uniforma kamuflazhi sulmuan një person të paidentifikuar në shtëpinë e tij në Rahovec.

“Dy pjesëtarë të armatosur të UÇK-së me uniformë më pas e morën duke thënë se po e çojnë në stacion policor dhe se do ta kthejnë pas 15 minutash. Askush nuk e ka parë më”, thuhet në aktakuzë.

Matrica e kidnapimit dhe likuidimit ishte e njëjtë edhe në një rast tjetër në Rahovec. Sipas aktakuzës, pjesëtarë të armatosur të UÇK-së “të veshur me uniforma të zeza dhe stemën e UÇK-së me shqiponjë të kuqe në mëngë” kanë hyrë në shtëpinë e një burri nga Rahoveci, identiteti i të cilit nuk është bërë i ditur dhe e kanë rrëmbyer.

"Një nga pjesëtarët e UÇK-së është prezantuar në gjuhën shqipe si udhëheqës i grupit. Ata kanë thënë se po e marrin për bisedë informative dhe se më pas do ta kthejnë. Eshtrat nuk janë gjetur kurrë", thuhet në aktakuzë.

Masakra në malin e Berishës

Sipas aktakuzës, dy persona janë vrarë në Gjilan, afërsisht në korrik të vitit 1999 - Mirko Joviq dhe Xhemo Zuliq.

"Të dy u rrëmbyen nga pjesëtarët e UÇK-së më 12, pra 14 korrik 1999 dhe u dërguan në një konvikt studentor në Gjilan. Trupi i Joviqit u gjet në qershor të vitit 2000. Shkaku i vdekjes ishin plagët e shumta me armë zjarri. Zuliq u rrëmbye nga shtëpia e tij dhe trupi i tij u gjet në vitin 2002. Joviq gjatë jetës së tij ka punuar në burg, ndërsa Zuliq si polic në MPB”, thuhet në aktakuzë.

Në Likoc, komuna e Skenderajt, pjesëtarët e UÇK-së vranë tetë persona, identitetin e të cilëve prokuroria nuk e zbuloi, në periudhën nga prilli 1998 deri në janar 1999.

“Në trupa ishin të dukshme plagët me armë zjarri dhe shenjat e rrahjeve brutale”, thuhet në aktakuzën për ngjarjet në Likoc.

Në Llapushnik janë vrarë 10 persona me kombësi shqiptare, të cilët sipas aktakuzës janë likuiduar më 25 apo 26 korrik 1998.

“Më 25 apo 26 korrik 1998, ditën kur serbët sulmuan Llapushnikun, pjesëtarët e UÇK-së nga burgu i Llapushnikut i morën rreth tridhjetë të burgosur në malin e Berishës. Kur arritën në pyllin aty pranë, pjesëtarët e UÇK-së liruan 20 të burgosur nga ai grup prej tridhjetë vetash hapën zjarr me kallashnikov mbi dhjetë të tjerët. Të burgosurit e vrarë i lanë të shtrirë në vendin ku u qëlluan. Trupat janë zhvarrosur dhe është konstatuar se vdekja është shkaktuar nga plagët me armë zjarri”, thuhet në aktakuzë.

Një person u vra më 12 qershor 1998 dhe prokuroria e përshkruan krimin si më poshtë:

“I burgosuri është sjellë në oborrin e burgut në Llapushnik, ku është qëlluar me armë zjarri derisa në afërsi ndodheshin pjesëtarët e UÇK-së. Kur u errësua, e hoqën trupin nga burgu i Llapushnikut. Më pas, trupi është parë në anë të rrugës, me plagë me armë zjarri në zonën e gjoksit”, thuhet në aktakuzë.

Likuidime janë bërë edhe në Podujevë, ku, sipas aktakuzës, në prill të vitit 1999, në fshatrat Potok, Majance dhe Dobratin janë vrarë gjashtë burra, njëri prej të cilëve ishte rom.

“Gjyqtari për procedurën paraprake vëren se në materialin shoqërues thuhet se pjesëtarët e UÇK-së i kanë marrë jetën një rom të paidentifikuar nga komuna e Podujevës në fund të marsit ose në fillim të prillit 1999. Rreth fundit të marsit ose fillimit të prillit 1999, një rom erdhi në fshatin Dobratin. Aty ishin vendosur policia ushtarake e UÇK-së dhe pjesëtarët e UÇK-së. Ai rom ishte mbajtur i lidhur në mes të fshatit, ku ishte keqtrajtuar nga pjesëtarët e UÇK-së dhe civilët. Ata e qëlluan dhe e vranë me urdhër të Latif Gashit dhe e lanë të shtrirë në vendin ku ishte kositur nga plumbat”, thuhet në aktakuzë.

Sipas dëshmive të Prokurorisë, pjesëtarët e UÇK-së i morën jetën një serb të moshuar të paidentifikuar në Prishtinë në korrik ose gusht 1999, i cili më parë ishte rrahur dhe keqtrajtuar.