Kurti në vetëizolim: Pse kryeministri i Kosovës po i refuzon ftesat e Edi Ramës në kuadër të procesit të Berlinit?

Kryeministri i Kosovës Aljbin Kurti vijon me lëvizjet që çojnë në izolim politik dhe refuzimi i tij për të marrë pjesë në takimin e djeshëm në Tiranë në kuadër të procesit të Berlinit, tregon se përkeqësimi i marrëdhënieve të tija personale me Edi Ramën po kalon në një fazë të prishjes së plotë të komunikimit. Kurti padyshim që nuk i duron fort kritikat për llogari të tij, sidomos ato që vijnë nga “konkurenca” nga Tirana, sipas bashkëbiseduesve të Kosova onlajn.

Kurti nuk ka udhëtuar për në Tiranë pasi, siç ka shpjeguar, merrte pjesë në një simpozium ndërkombëtar të majtëve në Greqi.

Paradoksalisht, kjo është hera e dytë në një periudhë të shkurtër kohore që Kurti, si kundërshtar i ashpër i “Ballkanit të Hapur” dhe një nga avokatët më të mëdhenj të procesit të Berlinit, refuzon të marrë pjesë në takimet lidhur me këtë nismë. Një javë më parë Edi Rama organizoi një tur dyditor në kryeqytetet e rajonit për të përgatitur samitin e djeshëm në Tiranë dhe në lidhje me vazhdimin e procesit të Berlinit në tetor. Kryeministri shqiptar tha se “nuk ka asgjë më absurde” se fakti që në pjesën e raportit për përgatitjet e samitit, pjesa që ka të bëjë me Kosovën do të mbetet “bosh”.

Analisti politik dhe sociologu Artan Muhaxhiri thotë për Kosova onlajn se është absolutisht i papranueshëm “personalizimi naiv i problemit” dhe dramatizimi i intolerancës personale mes Kurtit dhe Ramës, i cili projektohet negativisht në rolin e Kosovës në procesin e Berlinit.

“Shqipëria u zgjodh nga BE-ja si organizatore e samitit të ardhshëm të Procesit të Berlinit në tetor, ndaj është gabim ta identifikojmë këtë takim vetëm me kryeministrin Rama. Kjo sjellje paraqet edhe një sinjal shumë problematik për projektet e ardhshme europiane për Ballkani Perëndimor, sepse ky stil bllokues veprimi shumëfishon pengesat tashmë të mëdha.Çdo mungesë e Kosovës në takime të tilla dëmton perspektivën evropiane dhe thellon izolimin faktik dhe simbolik, duke forcuar imazhin e një qeverie të ngurtë që vazhdimisht humb miq dhe krijon armiq”, thekson Muhaxhiri.

Ai thekson se Kurti ka një qasje të veçantë ndaj bashkësisë ndërkombëtare, duke shtuar se kryeministri i Kosovës dëshiron që ideologjikisht të ndryshojë rregullat e lojës që zbatonin liderët e mëparshëm të Kosovës, duke u vendosur si një politikan kyç që vendos për projekte gjeostrategjike dhe gjeopolitike për rajonin tonë.

"Ndonjëherë ai nuk po i pranon shumë kompleksitetet e agjendave delikate në shumë nivele, por ai synon të imponojë idetë e tij pavarësisht - dhe shpesh në kundërshtim me - planet afatgjata të fuqive të mëdha - SHBA dhe BE. Arsyeja kryesore pse BE-ja mori masa ndëshkuese ndaj Kosovës ishte t'u tregonte aktorëve kryesorë - Kosovës dhe Serbisë se mungesa e një qasjeje konstruktive nuk do të tolerohet. Kurti i afrohet shumë vijave të kuqe, por vendos të kthehet në një momentin të fundit, kjo ndodhi në Ohër me pranimin e Asociacionit, por edhe në Bratislavë për hapat e nevojshëm për deeskalim në veri”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Sllobodan Zeçeviq nga Instituti për Studime Evropiane thotë për Kosova onlajn se, së pari, Kurti nuk ka çfarë të kërkojë në procesin e Berlinit, duke pasur parasysh lëvizjet që ai ka bërë javët e fundit, përfshirë ndalimin e hyrjes së mallrave serbe në Kosovë.

“Kurti shkel parimet bazë të Procesit të Berlinit, që janë liria e lëvizjes së mallrave, njerëzve dhe kapitalit dhe ofrimi i lirë i shërbimeve. Në mënyrë objektive, kur shikon parimet bazë të Procesit të Berlinit, Kurti është kampion në shkeljen e tyre. Kur është fjala për samitin në Tiranë, nëse Kurti është në marrëdhënie të këqija me Ramën, kjo duhet të ketë ndikuar që ai të mos vijë në atë takim, por thelbi është se Kurti thjesht mendon se dhuna mund ta zgjidhë problemin në Kosovë, dhe për të problemi më i madh janë - Serbët në Kosovë. Ai ndoshta mendon se mund ta bëjë me dhunë, se nuk ka nevojë për askënd tjetër dhe se nuk duhet të marrë pjesë në ato procese që synojnë pikërisht të krijojë marrëdhënie ndërmjet vendeve të Ballkanit Perëndimor, të paktën ekonomikisht, që ekzistojnë brenda Bashkimit Evropian, për ta liberalizuar plotësisht atë zonë”, thekson Zeçeviq.

Ai shton se Kurti është qartazi i painteresuar, ka konflikte me Ramën, gjithsesi shkel parimet e procesit të Berlinit, kështu që ndoshta të gjitha këto së bashku kanë qenë motivi që kryeministri i Kosovës të mos marrë pjesë në samitin e Tiranës.

“Megjithatë, objektivisht i dëmton shqiptarët në Kosovë. Por është zgjedhje e tij dhe e shqiptarëve të Kosovës kur është fjala për Kurtin. Nuk e di sa e mbështesin për momentin, ai po përballet edhe me një presion vendor”, thotë  bashkëbiseduesi ynë.

Kjo tregon se Kurti ka një politikë autike.

“Ai nuk i përmbahet Marrëveshjes së Brukselit, nuk përpiqet ta zbatojë atë në asnjë mënyrë, ai injoron kërkesat e SHBA-së dhe BE-së për de-përshkallëzimin e situatës në veri, ai shkel parimet e Procesit të Berlinit. Në këtë kuptim, mund të mos jetë keq që nuk ka qenë në Tiranë, kur gjithsesi "Ai nuk respekton asgjë dhe nuk mund të bisedosh me të. Në fund të fundit, ai është në konflikt me udhëheqjen e Shqipërisë, e cila është një pozicion shumë interesant për Kurtin, i cili në dukje është i vetëm kundër të gjithëve”, thotë Zeçeviq.

I pyetur nëse politika autike e Kurtit mund të jetë mbështetur dhe këshilluar nga jashtë, nga disa aleatë të Kosovës, apo ai ka filluar të humbasë “busullën e tij politike”, Zeçeviq thotë se ka përshtypjen se kryeministri i Kosovës e ka mbështetjen e Perëndimit deri në atë masë sa “Perëndimi duket se nuk dëshiron t’i lërë në baltë shqiptarët, me çdo kusht”.

“Mendoj se në këtë masë Kurti ka përkrahje, në kuptimin që Perëndimi nuk do të heqë dorë nga shqiptarët në Kosovë dhe nga ai projekti i Kosovës së pavarur, që në vetvete është 'kopsht as në qiell as në tokë'. Dhe nëse kanë sukses në atë projekt, me siguri Kosova do të bashkohet me Shqipërinë, kam frikë se Kosova ekziston si një mjedis multietnik. Kosova e pavarur do të pastrohet nga Serbët dhe do t'i aneksohet Shqipërisë. Ky është plani i Shqiptarëve. Pra Kurti e gëzon atë përkrahje deri në atë masë sa perëndimi nuk do të ngrejë dorë nga shqiptarët, nga projekti i një Kosove të pavarur, edhe pse mendoj se edhe perëndimi është ndërgjegjësuar se nuk mund të shkojnë larg me Kurtin për sa i përket parashikimit për zgjidhjen e krizës në veri”, thotë Zeçeviq dhe shton se Kurtin nuk po e lënë ende në ujë, sepse atë projekt “e kanë në zemër”.

Për momentin, Perëndimi ka aplikuar një sërë masash ndëshkuese për shkak të refuzimit të autoriteteve në Prishtinë për të de-përshkallëzuar situatën në veri, të cilat e kanë izoluar Kosovën deri diku politikisht dhe ekonomikisht. Takimet dypalëshe me zyrtarët perëndimorë janë pezulluar dhe Kosovës i është mohuar qasja në fondet e BE-së, ndërsa disa vende kanë pezulluar bashkëpunimin me Kosovën në fusha të ndryshme, përfshirë sigurinë.

Për profesorin e së drejtës ndërkombëtare Afrim Hoti nuk ka dyshim se vendimi i Kurtit për të mos shkuar në samitin e Tiranës ishte i gabuar. Ai thekson se sigurisht që nuk është në interes të Kosovës. Ai thekson se takimi në Tiranë është shumë i rëndësishëm, se është një “pararendës” i takimit të radhës në kuadër të Procesit të Berlinit, një nismë e nisur në Berlin dhe që synon fuqizimin ekonomik të rajonit dhe zgjidhjen e problemeve në dobin e të gjithëve në Ballkanin Perëndimor.

“Vendimi i Kurtit për të mos shkuar në samit është për mendimin tim i gabuar. Takimi në Tiranë është shumë i rëndësishëm. Të gjithë kryeministrat e Ballkanit jugperëndimor ishin aty dhe mendoj se do të kishte qenë shumë më mirë nëse kryeministri i Kosovës do të kishte qenë aty”, thotë Hoti.

Ai thekson se në këtë rast, Kurti ka obligime në radhë të parë ndaj Kosovës, sepse nëse “kryeministri nuk është aty, do të thotë se Kosova nuk është aty”.

E përsëris, mendoj se nuk është në interesin e Kosovës që ne të mos kemi përfaqësues në takime kaq të rëndësishme. Kosova dhe institucionet e saj duhet të jenë kudo dhe në çdo moment ku organizohet një dialog apo diçka që lidhet me rajonin. “Kosova thjesht duhet të jetë e pranishme në ngjarje të tilla, pra interesat e saj i përfaqësojnë ata që janë zgjedhur të punojnë për të”, na thotë Hoti.

Redaktorja e televizionit kosovar ATV, Teuta Arifaj, kujton se kjo është hera e dytë që Kurti nuk e takon Ramën brenda një kohe të shkurtër, pasi takimi i tyre nuk ndodhi as gjatë vizitës së fundit të kryeministrit të Shqipërisë në Kosovë.

“Në rastin e samitit në Tiranë, Aljbin Kurti sillet më shumë si Kurti se sa si kryeministër. Nga ana tjetër, Rama tashmë është sjellë disa herë në kundërshtim me atë që presin prej tij shqiptarët në Kosovë, përfshirë edhe Qeverinë e Kosovës. Disa herë ai tashmë ka pasur qëndrime shumë kritike për Kurtin, ka ndërhyrë në punët e brendshme të Kosovës, pa koordinim me Prishtinën. Pra, në njëfarë mënyre mund ta justifikoj Kurtin, edhe pse mendoj se këto marrëdhënie mes Kosovës dhe Shqipërisë janë të pajustifikuara", thotë Arifaj.