Gjuriq: Autoritetet në Prishtinë e kuptojnë se mbështetja e bashkësisë ndërkombëtare nuk është e pa rezervë

Ambasadori i Serbisë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Marko Gjuriq, tha se autoritetet në Prishtinë e kuptojnë se mbështetja e bashkësisë ndërkombëtare nuk është e pa rezervë sepse, siç tha ai, askush nuk dëshiron të mbështesë agresionin apo shkeljen e të drejtave të njeriut.

Në një intervistë për Adria, Gjuriq ka thënë se shkelja flagrante e të drejtave të njeriut të serbëve në Kosovë është një faktor i rrezikshëm.

“Shkelja e të drejtave të njeriut të serbëve në Kosovë e Metohi, që kemi parë veçanërisht në një vit e gjysmë të fundit, kur pozita e popullit tonë është përkeqësuar dukshëm, por edhe me kalimin e viteve, dhe fatkeqësisht për dekada, është jo vetëm një faktor destabilizues, por edhe një faktor jashtëzakonisht i rrezikshëm, si në vendin tonë, ashtu edhe në rajon, Evropë dhe botë”, tha Gjuriq.

Ai në intervistë ka folur për situatën në Kosovë, por edhe për marrëdhëniet mes Serbisë dhe Malit të Zi, si dhe SHBA-së dhe Serbisë.

Që kur Aleksandar Vuçiq u bë kreu i shtetit, Serbia e ka ngritur ndjeshëm reputacionin e saj ndërkombëtar. Çfarë do të veçonit në veçanti në marrëdhëniet me SHBA-në si sukses të rëndësishëm të diplomacisë serbe?

Sot, Serbia dhe SHBA me siguri po ecin drejt rrugës së ish-partneritetit shumë të ngushtë që kemi ndarë në historinë tonë të përbashkët jo shumë të gjatë. Një vlerësim i tillë nuk erdhi brenda natës, por është rezultat i drejtpërdrejtë i qëndrimit vizionar, lëvizjeve të konceptuara me mençuri dhe angazhimit dhjetëvjeçar të Presidentit Aleksandar Vuçiq për ta drejtuar politikën e jashtme të Serbisë drejt një përmirësimi gjithnjë e më të fortë dhe më të gjerë të marrëdhënieve me një fuqi botërore si p.sh. Amerikën. Duke vepruar kështu, duhet të kemi parasysh pikënisjen e mëparshme të lidershipit tonë dhe takimin me skenën ndërkombëtare ku Serbia nuk ishte një aktor tepër i mirëpritur.

Edhe atëherë, Presidenti Vuçiq e pa urgjencën e ndryshimit të pikëpamjes negative për Serbinë që të tjerët na kishin imponuar nga vitet 1990 e tutje, dhe deri dhjetë vjet më parë ne ishim shumë inertë për ta kundërshtuar atë dhe për të paraqitur anën tonë, të vërtetë të historisë. Në rrethana të tilla, si kryeministër, ai praktikisht ndërtoi një imazh të ri të Serbisë nga hiri dhe në gjashtë vitet e fundit si President i Republikës ka forcuar pozitën e vendit tonë si një partner serioz dhe i përgjegjshëm, mjedis atraktiv investues, si dhe një bashkëbisedues dhe bashkëpunëtor i besueshëm për shumë aktorë ndërkombëtarë.

Falë kësaj, Serbia tani është në një situatë ku për herë të parë në histori po diskuton datën e fillimit të dialogut strategjik me SHBA-në si një hap jashtëzakonisht i rëndësishëm në marrëdhëniet tona. Vetëm hapja e mundësisë për të nisur këtë lloj platforme komunikimi dhe bashkëpunimi me Amerikën është një shenjë e sigurt se ne po i ngremë marrëdhëniet tona në një nivel të ri, akoma më të lartë, duke i lidhur institucionet tona në një mënyrë unike dhe duke hapur rrugën për marrëveshjet dhe përfitimet e ardhshme për qytetarët tanë, si ai për shmangien e taksimit të dyfishtë dhe në të ardhmen edhe për liberalizimin e vizave.

Këto janë rezultatet që populli ynë dëshiron të shohë dhe unë jam krenar që me pjesën time të vogël nga këtu kontribuoj në zbatimin e qëllimeve të politikës së jashtme të vendit tonë dhe në realizimin e vizionit të Presidentit Vuçiq për një Serbi të fortë, të qëndrueshme dhe të respektuar nga bota.

Para ardhjes në pushtet të Aleksandar Vuçiqit, Serbia ishte një vend pa strategji në arenën ndërkombëtare. Sot, është një vend që ende pyet për fatin e tij. Në çfarë mase, sipas jush, përvoja dhe puna e madhe e Vuçiqit, si dhe kontaktet personale me shtetarët botërorë, kanë kontribuar që kaq shumë vende të tërheqin njohjen e të ashtuquajturës Kosova?

Presidenti Vuçiq tashmë ka përvojë të konsiderueshme cilësore dhe sasiore në marrëdhëniet ndërkombëtare. Para mbërritjes sime në Uashington, mora prej tij shumë urdhra pune dhe shumë këshilla të vlefshme miqësore, të cilat, së bashku me kontaktet e tij personale të mira këtu, më ndihmuan shumë herë për të arritur komunikimin dhe për të mbajtur një dialog me përfaqësuesit më të lartë të administratës amerikane dhe zyrtarët shtetërorë për të cilët Ambasada jonë është e ngarkuar në baza jorezidente. Le të kujtojmë se qëndrimi amerikan për Kosovën e Metohinë ishte aq thellë i rrënjosur sa që nuk ishte as temë bisede, dhe se tani kemi ardhur në atë pikë që, edhe pse nuk kemi të njëjtat qëndrime për statusin e krahinës jugore, qëndrimet e Serbisë dëgjohen, respektohen dhe kuptohen, për çka jam i bindur personalisht gjatë takimeve me bashkëbisedues individualë.

Ndryshimin e asaj narrative e vërej në bisedat me ambasadorë të tjerë të akredituar në SHBA, si dhe me përfaqësues të vendeve të Karaibeve që ne i mbulojmë në mënyrë jorezidente nga Uashingtoni, mes të cilëve janë miq afatgjatë të Serbisë, si dhe vendeve që nuk e ndajnë ose nuk e ndanë qëndrimin tonë, por me kalimin e kohës kanë parë shkeljen e parimeve të së drejtës ndërkombëtare dhe kanë tërhequr vendimet e tyre të mëparshme. Rezultate të tilla janë rezultat i luftës sonë të vendosur dhe të palëkundur për interesat e Serbisë dhe popullit serb, një luftë që po e drejtojmë me presidentin Vuçiq në krye.

Shohim që institucionet e përkohshme në Prishtinë po bëjnë gjithçka që të mos formohet Bashkësia e Komunave Serbe. Sa mendoni se do të tolerojë qasjen e tyre komuniteti ndërkombëtar, në radhë të parë SHBA?

Ngadalë, por me siguri, autoritetet e vetëshpallura në Prishtinë po kuptojnë se mbështetja e bashkësisë ndërkombëtare nuk është e pa rezervë sepse, në radhë të parë, askush nuk dëshiron të mbështesë agresionin apo shkeljen e të drejtave të njeriut. Shkelja flagrante e të drejtave të njeriut të serbëve në Kosovë e Metohi, të cilën e kemi parë veçanërisht në një vit e gjysmë të fundit - kur pozita e popullit tonë është përkeqësuar dukshëm, por edhe me vite, dhe për fat të keq, me dekada - është faktor jo vetëm destabilizues, por edhe jashtëzakonisht i rrezikshëm, si në vendin tonë ashtu edhe në rajon, Evropë dhe botë.

Prishtina vazhdon të jetë “delja e zezë” dhe të jetë shembull i keq dhe për këtë arsye toka po dridhet nën këmbët e tyre. Ata nuk mund të fshihen më nën prehrin e fuqive të mëdha, sepse po ato fuqi të mëdha shohin sjelljen e tyre të papërgjegjshme, mosrespektimin e marrëveshjeve të arritura dhe mospërmbushjen e obligimeve të tyre, ndër të cilat më kryesorja është formimi i Bashkësisë së Komunave Serbe. Ne vlerësojmë sinjalin e qartë, të dërguar nga komuniteti ndërkombëtar i udhëhequr nga Amerika, se nuk do të tolerohet injorimi i obligimeve dhe lëvizjet të njëanshme që prishin drejtpërdrejt atmosferën e dialogut për të cilin pala jonë përpiqet hapur për mirëqenien dhe mbijetesën e popullit serb në krahinën tonë jugore.

Kur flasim për marrëdhëniet mes Serbisë dhe Malit të Zi, si e komentoni faktin që, pavarësisht se DPS nuk është më në pushtet, sportistëve, biznesmenëve dhe klerikëve të famshëm serbë u ndalohet hyrja në Mal të Zi?

Nuk mendoj se këto lloj çështjesh zgjidhen në faqet e gazetave dhe besoj thellë se duhet dhe mund të zgjidhen. Duke pasur parasysh se Serbia është partneri i parë tregtar i jashtëm i Malit të Zi si në import ashtu edhe në eksport, është e qartë se ne i kushtojmë rëndësi marrëdhënieve tona dypalëshe, si në planin ekonomik dhe infrastrukturor, ashtu edhe në atë politik. Ne jemi gjithmonë të gatshëm t'i japim dorën Malit të Zi vëllazërore, të ulemi në tryezë dhe të diskutojmë hapur zgjidhjen e të gjitha çështjeve në interes të përbashkët, si dhe të shqyrtojmë mundësitë për përmirësimin e mëtejshëm të bashkëpunimit tonë në shumë fusha.

Së fundmi në Uashington pata rastin të takohem privatisht me Kryeministrin Dritan Abazoviq, i cili më dha kënaqësi të madhe duke pranuar të jetë mysafiri im, së bashku me ambasadorët vendas të Maqedonisë së Veriut dhe Bosnjë e Hercegovinës, në ndeshjen e basketbollit ndërmjet Uashington Wizards lokal dhe Denver Nuggets. Kur ne si përfaqësues të shtetit mblidhemi në ngjarje të tilla, të gjithë dërgojmë jo vetëm një mesazh unik të unitetit tonë rajonal, por edhe një mesazh se sporti, pra diplomacia sportive, i kapërcen kufijtë shtetërorë dhe dallimet që mund të kemi në këndvështrime të caktuara politike.

A prisni që Mali i Zi të tërheqë njohjen e të ashtuquajturit Kosovës?

Duke ndjekur politikën malazeze si vëzhgues, për fat të keq nuk më duket se kjo do të ndodhë në një afat të shkurtër. A do të doja që kjo të ndodhte, as nuk duhet të më pyesni.