Dimri në rajon: Nga Brezovica deri te Kopaoniku – cilat destinacione janë më të njohura për turistët vendas dhe të huaj?

Magjitë dimërore në male dhe euforia e festave të Vitit të Ri në qytete tërheqin çdo vit një numër gjithnjë e më të madh turistësh në rajon. Cilat destinacione dallohen për ofertën e tyre dhe çfarë i bën ato atraktive për vizitorët vendas dhe të huaj, për Kosovo online shpjegojnë ekspertët dhe punonjësit e turizmit nga Beogradi deri në Tiranë. Siç vlerësojnë ata, ajo që dikur ishte Brezovica, ku skijonte e gjithë ish-Jugosllavia, sot janë qendrat e skijimit në Serbi si Kopaoniku. Megjithatë, kjo nuk është e vetmja arsye që e bën Serbinë lider në rajon kur është fjala për turizmin dimëror.

Shkruan: Petar Rosiq

Potenciali dimëror në Ballkan është mjaft i larmishëm falë pozicionit të tij gjeografik, masiveve malore dhe traditës së sporteve dimërore.

Oferta e gjerë përfshin skijim, alpinizëm, turizëm mirëqenieje dhe spa, si dhe aktivitete të tjera dimërore. Përveç bukurive natyrore, janë edhe hijeshitë e qyteteve të mëdha gjatë festave të Vitit të Ri, kështu që secili mund të gjejë diçka që do t’i plotësojë përvojën.

Drejtori i Fakultetit të Menaxhimit të Turizmit dhe Hotelerisë në Universitetin Singidunum, Mirosllav Knezheviq, thotë se ajo që e bën Serbinë tërheqëse për turistët, së bashku me shërbimin e shkëlqyer, është pikërisht fakti që turistët mund të gjejnë pak nga gjithçka - trashëgimi e pasur kulturore dhe historike, trashëgimi kulturore jomateriale, gastronomi, turizëm të verës, shërbim të mirë në banja, qendra malore, qytetet e mëdha, qendrat e kongresit…

“Prandaj, ne kemi diçka për çdo segment të tregut. Varësisht nga disa afinitete personale vendosin për një destinacion dhe aty, natyrisht, hasin para së gjithash në shërbim jashtëzakonisht cilësor”, thotë Knezheviq për Kosovo online.

Sa i përket qendrave malore, para së gjithash ai mendon për Zlatiborin, Kopaonikun dhe Malin e vjetër, ndërsa ndër banjat, siç thotë ai, në vend të parë janë Vërnjaçka Banja dhe Sokobanja.

“Nga qytetet, vendi i parë është Beogradi, pastaj Novi Sadi, Nishi... Një numër i madh i të huajve vijnë për të kaluar disa ditë në qytetet tona dhe, natyrisht, largohen të kënaqur dhe të buzëqeshur në shtëpitë e tyre”, thotë dekani. .

Ai sqaron se, sipas statistikave të vitit të kaluar, turistët më të shumtë janë nga Turqia, Federata Ruse dhe Republika Popullore e Kinës. Kur bëhet fjalë për vendet fqinje, ato janë Bosnja dhe Hercegovina, Kroacia dhe Sllovenia, të ndjekura nga Rumania dhe Bullgaria.

“Për turistët nga rrethina, Beogradi është sinonim i cilësisë, sinonim i numrit të përmbajtjeve të ndryshme dhe ata me shumë kënaqësi zgjedhin t'i kalojnë pushimet e Vitit të Ri në Beograd”, thekson Knezheviq.

Duke folur për qendrat e banjës, ai vlerëson se tashmë mund të thuhet se Vërnjaçka Banja do të jetë jashtëzakonisht e njohur këtë dimër.

“Sipas informacioneve që kemi nga terreni nga vetë hotelierët, një numër i madh i turistëve nga Bullgaria kanë bërë rezervime të caktuara në hotelet e Vërnjaçka Banje”, thekson ai.

Kur bëhet fjalë për qendrat dimërore, ai vlerëson se Serbia do të jetë tërheqëse jo vetëm për rajonin, por edhe për disa tregje të largëta.

“Në qendrat dimërore këtë vit ka edhe turistë nga Rumania, ka gjithnjë e më shumë të huaj nga disa tregje të largëta, kështu që mendoj se me kalimin e kohës mund të presim një progres, se nuk do të jemi tërheqës vetëm për rajonin”, beson dekani.

Sa për turistët vendas, thotë ai, ata gjithnjë e më shumë vendosin ta kalojnë dimrin në qendrat malore serbe.

“Tradicionalisht verën e kalojmë në Greqi, megjithatë shumë shpesh në dimër vendosim për disa zona si detet, ku klima është pak më e ngrohtë. Nga vendet përreth zgjidhet shumë shpesh edhe Sllovenia dhe kjo tashmë po bëhet një lloj vazhdimësie. Megjithatë, me kalimin e kohës, kam përshtypjen se turistët tanë, në përputhje me cilësinë e ofertës sonë turistike, më shpesh vendosin ta kalojnë dimrin në qendrat tona malore. Të paktën rezultatet tregojnë se, sidomos në atë pjesë të janarit kur ka më shumë reshje dhe kur për shkak të pushimeve dimërore, familjet udhëtojnë me fëmijë të vegjël”, thotë Knezheviq.

Ai vëren se tendencat ndryshojnë shumë më shpejt në tregun turistik sesa në tregjet e tjera.

“Ajo që ka qenë shumë e pranishme në vitet e fundit është, të paktën kështu thonë turistët sipas hulumtimeve të Organizatës Botërore të Turizmit, se elementi kryesor i udhëtimit është përjetimi. Dhe ky përjetim është disi subjektive”, thotë dekani.

Ajo që qendrat e sotme serbe të skijimit si Kopaoniku përfaqësojnë për rajonin, dikur ishte qendra e skijimit të Brezovicës.

Draginja Nikollçeviq, pronarja i picerisë “Tina”, e cila ka më shumë se tridhjetë vjet që punon në Brezovicë, kujton se kjo qendër skijimi, e njohur për pistat e saj të shkëlqyera, ka pasur mysafirë nga e gjithë ish-Jugosllavia, ndërsa vitet e fundit vijnë kryesisht nga Shqipëria dhe Kosova.

“Kur u hapëm në vitin 1993, 32 vjet më parë, atëherë ishte Jugosllavia. Qendra e skijimit ishte e famshme dhe këtu vinin të ftuar nga e gjithë Jugosllavia për të skijuar. Shpatet janë të famshme shumë larg dhe tepër të mira, kishim shumë gara dhe më tërheqësja nga ajo kohë që mbaj mend ishte skijimi i 1 Majit, që ishte deri më 5 maj dhe ishte gjithmonë i mbushur me njerëz. Organizimi ka qenë fantastik, më pas kompania Inex ka ndërtuar këto hotele, teleferikun në atë kohë ka qenë fantastik, pra kjo qendër ka qenë e fortë, mund të them që kemi bërë më mirë se Kopaoniku në atë kohë. Ky është një potencial i madh, një numër i madh njerëzish, një organizim i mirë, një mal shumë i mirë si mal, kështu që kur i vendos të gjitha në një vend, merr një rezultat të mirë, do të thotë një qendër e fortë skijimi që funksionon në mënyrë fantastike", thotë Nikollçeviq.

Ajo tregon se nga viti 1993 deri në vitin 1999 ka pasur shumë mysafirë, ndërsa në vitin 2000 kanë ardhur kryesisht persona që kanë punuar në organizata të huaja.

“Nga viti 2001 deri në 2004 shqiptarët nuk kanë ardhur, ndoshta nga frika, pasi ky është ambient serb. Kishte kryesisht njerëz që punonin për organizata të huaja. Njerëz nga Kosova kanë ardhur dalëngadalë që nga viti 2004 dhe pastaj ka filluar ngadalë. Është e shkujdesur, më habit që kjo qendër është ende në punë se telat janë të vjetra, hotelet janë të vjetra, por ka njerëz, vijnë, janë të kënaqur. E theksoj gjithmonë se këtu të ftuarit nuk kërkojnë luks, u mjafton që të jetë i pastër, i ngrohtë dhe të funksionojë teleferiku. Ne ia dalim për akomodim, dhe këtu ofrohet diçka dhe ju keni hotele të mira atje poshtë, kështu që ka filluar pak, po punojmë, jemi ende në stanjacion. Është e pabesueshme se sa shumë njerëz janë të etur për këtë mal, është magjepsëse për mua se sa njerëz vijnë të hipin këtu, të ulen ndoshta në një restorant, të kthehen dhe kaq. Nuk kemi mundësi të mëdha, jo aq skiatorë sa njerëz që thjesht ecin”, shpjegon bashkëbiseduesja jonë.

Ajo thotë se vitet e fundit më së shumti të ftuar janë nga Shqipëria dhe Kosova.

“Vitet e fundit kemi pasur shumë të musafyrë nga Shqipëria, janë mysafirë shumë të mirë. Ata kryesisht nuk bëjnë ski, thjesht janë të lumtur që vijnë këtu për borë, bëjnë një shëtitje, bëjnë një udhëtim me teleferik. Gustatorë të mëdhenj janë, ndaj kemi një numër në rritje të të ftuarve nga Shqipëria. Ka edhe mysafirë nga Kosova, dhe na vijnë nga Serbia, nuk është një numër i konsiderueshëm, por edhe ne po i presim me padurim sepse shohim që ata, si të thuash, thyejnë akullin dhe shohin që nuk është kështu. e rrezikshme këtu, se mund të vijnë dhe të bëjnë ski. Shumë njerëz vijnë tek ne nga jashtë, pasi kemi dy aeroporte afër, Prishtinën dhe Shkupin. Shumë prej tyre vijnë nga Gjermania dhe Austria në fundjavë, dhe aty-këtu endet dikush nga Amerika dhe Franca, kështu që është shumëngjyrësh, por megjithatë, për sa i përket rajonit, shumica janë mysafirë nga Shqipëria dhe Kosova”, thotë Nikollçeviq.

Mirëpo, përfaqësuesja e agjencisë turistike “Veneta Travel” nga Prishtina, Fatmira Beqiri, shpjegon për Kosovo online se shumica e qytetarëve të Kosovës nuk janë adhurues të mëdhenj të skijimit, por tashmë përdorin pushimet dimërore dhe festat e Vitit të Ri për të vizituar disa nga qytetet evropiane.

“Tani kemi disa fluturime të reja direkte, për shembull për në Amsterdam, por shumë njerëz nga Prishtina dhe Kosova jetojnë në Gjermani dhe shumë qytetarë e vizitojnë këtë vend”, thotë Beqiri.

Ata që preferojnë të bëjnë ski, përveç Brezovicës, zgjedhin edhe qendrat bullgare të skijimit si Bansko dhe Borovec.

"Shumë njerëz udhëtojnë në Bullgari, ne e kemi atë në ofertë. Nisjet janë nga Shkupi, por nëse është grup, ne e organizojmë udhëtimin nga këtu”, shpjegon bashkëbiseduesja jonë.

Për adhuruesit e skijimit, shton ajo, edhe Franca është kthyer në një destinacion të rëndësishëm.

“Fushat e skijimit janë të mira, ne kemi bërë rezervime prej kohësh. Këto janë destinacione shumë të bukura”, thotë Beqiri.

Edhe pse Turqia është kryesisht më tërheqëse në verë, ajo thotë se ka interes të madh edhe për të udhëtuar në këtë vend në dimër.

“Turqia dhe Stambolli janë gjithashtu të njohura në dimër. Turqia dihet se ofron një shërbim gjithëpërfshirës dhe njerëzit tashmë janë mësuar të kenë gjithçka kur udhëtojnë atje”, thekson ajo.

Ivo Krstevski, drejtor i agjencisë turistike “Pilot Travel” nga Shkupi, konfirmon se malet serbe janë një nga destinacionet e preferuara të maqedonasve. Një nga arsyet, siç vlerëson ai, është se kapacitetet në Maqedoninë e Veriut janë të pamjaftueshme për të plotësuar nevojat e tregut vendor kur bëhet fjalë për turizmin dimëror.

“Destinacioni më i kërkuar është Serbia, është numër një. Ndër vendet fqinje, Bullgaria është në vendin e dytë. Për shkak të distancës, ka më pak interes për Bosnjën. Greqia tradicionalisht nuk është destinacion për turizmin dimëror, sepse nuk ka kapacitetet e qendrave të mëdha të skive. Pra, në përgjithësi, oferta jonë është më së shumti e kufizuar në Serbi dhe Bullgari”, thotë Krstevski.

Sa i përket vetë Maqedonisë, janë qendrat dimërore të Mavrovës dhe Shapkës, të cilat dikur ishin mjaft të njohura, si dhe është edhe Krusheva.

“Por, për fat të keq, kapacitetet janë shumë të vogla, të pamjaftueshme për të plotësuar nevojat e tregut maqedonas, pa përmendur mysafirët nga jashtë. Nuk kam asnjë informacion për ofertën e Shqipërisë për dimër, ndërsa Brezovica është interesante në Kosovë. Është mjaft pranë nesh, por mendoj se aktualisht është atraktiv për turizmin njëditor, dhe jo për një pushim klasik dimëror”, shpjegon bashkëbiseduesi ynë.

Ai shprehet se turizmi dimëror është pak më specifik dhe më kërkues dhe se në zgjedhjen e destinacioneve për qytetarët, përveç akomodimit në hotel, afërsia, mënyra për të shkuar deri në destinacion, si dhe çmimi i biletave të skive janë në radhë të parë.

“Për shembull, në lagje biletat e skive për gjashtë ditë janë rreth 200 euro, që është një shumë serioze për një familje me tre apo katër anëtarë kur merren parasysh të gjitha kriteret. Dhe njerëzit po kërkojnë akomodim në hotel dhe pajisje. Ajo që është në trend është se hoteli ka edhe qendra spa apo pishina të brendshme. Pra, oferta është e gjerë si për skiatorë ashtu edhe për jo skiatorë”, thotë Krstevski.

Edhe pse Serbia aktualisht është destinacioni më i preferuar për maqedonasit, drejtori i agjencisë “Pilot Travel” thekson se çmimi është arsyeja pse Bullgaria po bëhet gjithnjë e më e njohur.

“Nëse i krahasojmë çmimet në rajon, përkundër bojkotit të qytetarëve maqedonas ndaj Bullgarisë, çmimi bën punën e vet dhe maqedonasit dalëngadalë po kthehen në qendrat bullgare të skive Borovec, Pamporovo dhe Banjsko, të cilat janë më të lira në krahasim me ato serbe dhe kanë. të gjitha objektet e mundshme, me një kapacitet të madh hotelerie dhe mund të arrihen shpejt”, shpjegon ai.

Ai shprehet se me zhvillimin e vendit çdo vit e më shumë, ndryshojnë edhe tendencat, ndaj hapen destinacione të reja si qendrat evropiane të skive, të cilat janë mjaft të njohura, por edhe mjaft të shtrenjta.

Ndonëse ka shumë njerëz që shkojnë për ski në Itali, Francë, Austri, Slloveni..., ai vlerëson se nëse krahasohen shifrat, fqinjët janë shumë më përpara.

“Ju e dini se në dimër, shumë njerëz nuk janë vërtet të gatshëm për të udhëtuar larg, për shkak të borës, ngricave, mjegullës, por edhe pushimeve dhe turmave në pikat kufitare. Përsëri, gjithçka zbret në një zgjedhje në afërsi, ndërsa, do të them edhe një herë, ne si vend nuk kemi një kapacitet të madh në atë zonë dhe, për fat të keq, nuk kemi asgjë për t'i ofruar as tregut tonë dhe as për tregun tonë. tregu i jashtëm”, thotë Krstevski.

E njëjta situatë është edhe në Shqipëri. Besnik Vathi, kryetari i Shoqatës së Tur-operatorëve dhe pronar i kompanisë turistike ATHS nga Tirana, thotë se shqiptarët shkojnë në Maqedoninë e Veriut dhe Kosovën për ski, por që shumica prej tyre i kalojnë pushimet dimërore në një nga plazhet e vendit.

“Shqipëria është një vend i mirë për një vizitë turistike, sepse në bregdet ka hotele si në Durrës, Vlorë, Korçë dhe Pogradec. Këto janë destinacione ku zakonisht shkojnë një numër i madh i shqiptarëve. Sigurisht që pushimet nuk kalohen vetëm në Shqipëri. Ata shkojnë edhe jashtë vendit. Në rajon mund të veçojmë Malin e Zi me qytete si Budva dhe Ulqini. Në Kosovë, njerëzit kryesisht shkojnë në zonat malore ku është e mundur skijimi. Gjithashtu në Maqedoninë e Veriut”, thotë Vathi.

Ai shton se edhe Greqia pret një numër të madh turistësh nga Shqipëria, por që falë fluturimeve me kosto të ulët, të cilat janë më të lira këtë vit se vitet e kaluara, njerëzit janë të interesuar edhe për destinacione të tjera si Dubai, Stamboll, Egjipt dhe qytete evropiane si Parisi, Barcelona, ​​Vjena...

Ai thekson se numri i turistëve që vizitojnë Shqipërinë çdo vit rritet, por se vizitat për festat e Vitit të Ri janë në nivel shumë më të ulët.

“Ndoshta do të ketë më shumë shqiptarë që jetojnë jashtë dhe kanë pasaporta të huaja. Do të ketë më shumë sepse çmimet kanë rënë, dhe numri i fluturimeve është rritur. Gjithsesi, në Shqipëri po vijnë gjithnjë e më pak turistë të kombësive të tjera në këtë periudhë. Ata janë kryesisht njerëz nga rajoni - bullgarë, serbë dhe në një masë më të vogël italianë. Kombet e tjera zakonisht nuk e zgjedhin Shqipërinë si vend për të kaluar kohën gjatë këtyre festave”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Ai shpjegon se festat e dhjetorit në botën perëndimore janë më të orientuara drejt familjes.

"Njerëzit mblidhen së bashku me familjen e tyre." Edhe kur udhëtojnë, e bëjnë këtë si familje ose në grupe të mëdha të afërmsh. Kjo është ndoshta arsyeja që Shqipëria nuk tërheq shumë të huaj për këto festa të fundvitit”, beson Vathi.