Injorimi i thirrjes së Prokurorisë Speciale nga ana e Kurtit: A është ligji në Kosovë i njëjtë për të gjithë?

Prokuroria Speciale e Kosovës ka dërguar brenda një muaji tri ftesa kryeministrit të Kosovës, Albin Kurtit, për të dëshmuar në rastin e keqpërdorimit të detyrës zyrtare nga disa ministra të qeverisë së Kosovës. Deri më tani, Kurti nuk i është përgjigjur thirrjeve të prokurorisë. Bashkëbiseduesit e Kosovo online konsiderojnë se ligji në Kosovë duhet të jetë i njëjtë për të gjithë dhe se Kurti duhet të mbajë përgjegjësi për mosparaqitjen ndaj ftesës së këtij institucioni të drejtësisë.

Shkruan: Millena Milladinoviq

Në dhjetor të vitit të kaluar, Kurti mori thirrjen e parë për t'u paraqitur si dëshmitar në Prokurorinë Speciale. Më vonë atë muaj, pasoi një thirrje tjetër dhe sipas mediave të Prishtinës, më 9 janar, Qeveria e Kosovës mori një thirrje të tretë nga prokuroria. Kurti deri më tani nuk i është përgjigjur asnjërit prej tyre, me pretekstin "nuk ka kohe", por ai ftoi prokurorinë, nëse dëshmia e tij ishte shumë urgjente dhe e rëndësishme, ta vizitonte në zyrën e tij.

Derisa bashkëpunëtorët dhe mbështetësit e Kurtit e vlerësuan thirrjen e prokurorit si synim për të ndikuar në rezultatin e zgjedhjeve, opozita vlerësoi se mospërgjigja e Kurtit po dërgonte mesazh se institucionet e drejtësisë mund të injorohen.

Kryeprokurori i Prokurorisë Speciale të Kosovës, Blerim Isufaj, ka thënë se ligji është i njëjtë për të gjithë qytetarët dhe se secili ka përgjegjësi ligjore për të bashkëpunuar me institucionet e drejtësisë, përfshirë edhe zyrtarët e lartë.

Nëse nuk bashkëpunon, Kurti mund të përballet me një gjobë financiare.

I njëjti ligj për të gjithë?

Ish-gjyqtari i Gjykatës së Lartë në Mitrovicë, Nikolla Kabashiq, nuk beson se Kurti do t'i përgjigjet thirrjes për të dëshmuar në Prokurorinë Speciale për të tretën here, duke treguar kështu se ligji nuk zbatohet në mënyrë të barabartë për të gjithë në Kosovë.

“Nuk besoj se Kurti do t’i përgjigjet thirrjes së prokurorisë për herë të tretë. Njohja e historisë së tij, politike dhe personale. Jo vetëm Kurti, por i gjithë grupi rreth Vetëvendosjes. Ata me siguri nuk do të vijnë. Është koha e zgjedhjeve, zgjedhjet janë në Kosovë. Çdo ekuilibër i pushtetit mes gjyqësorit dhe qeverisë ka pasoja. Edhe sikur të mos ishin zgjedhjet aktualisht, ai sigurisht që nuk do të shfaqej, sepse kështu ai e demonstron fuqinë dhe qëndrimin e tij ndaj gjyqësorit, i cili ka qenë shumë i keq që në fillim”, tha Kabashiq për Kosovo online.

I pyetur nëse gjykata do të kërkonte që Kurti të paraburgoset në atë rast dhe nëse autoritetet do ta bëjnë punën e tyre, Kabashiq theksoi se ligji është i qartë.

“Çdo person që ka dijeni apo informacion për një vepër penale është i obliguar t’i përgjigjet thirrjes së gjykatës dhe në këtë rast kjo vlen edhe për Kurtin. Ai po thirret si qytetar, ose më mirë si kryeministër, i cili ka njohuri të caktuara për veprat penale të korrupsionit për të cilat akuzohet bashkëpunëtori i tij i ngushtë i qeverisë. Është detyrim i tij që t’i përgjigjet thirrjes”, sqaroi gjyqtari.

Ai ka theksuar se duke qenë se Kurti është edhe kryeministër i Kosovës, prokuroria do t'i rregullojë datat për shkak të obligimeve të tij.

“Megjithatë, nga rastet e mëparshme është e qartë se ai nuk i është përgjigjur thirrjes së prokurorit, por bashkëpunëtorët e tij dhe shefat e kabinetit kanë negociuar me prokurorinë që prokuroria të vijë në qeveri apo në ndonjë vend tjetër që i përshtatet Kurtit në mënyrë që ai të jepte një deklaratë atje. Kjo është e papranueshme sepse ligji vlen për të gjithë qytetarët, përfshirë edhe Kurtin. Ai është i detyruar t'i përgjigjet thirrjes dhe është i detyruar të deklarohet dhe të ndajë të gjitha informacionet që posedon lidhur me një vepër të caktuar penale. Ai nuk bën pjesë në kategorinë e dëshmitarëve të privilegjuar apo dëshmitarëve që përjashtohen nga detyra dhe as në kategorinë e dëshmitarëve që janë të sëmurë apo të moshuar dhe nuk mund të vijnë në prokurori. Pastaj ata do të merrnin një deklaratë diku tjetër. Tani, nëse gjykata apo prokuroria duan të tregojnë se ligji është i barabartë për të gjithë dhe se nuk ka diskriminim në zbatimin e ligjit, ata kanë disa mundësi. Njëra prej tyre është se mund të urdhërojnë ndalimin e tij, ose nëse ai refuzon të japë deklaratë, mund të gjobitet. Nëse vjen por nuk jep deklaratë, mund ta ndalojnë deri në 30 ditë derisa të pranojë të bashkëpunojë me prokurorinë”, thekson Kabashiq.

I pyetur se çfarë mund të presë si epilog përfundimtar të këtij rasti, duke qenë se serbët po ndalohen apo dënohen për shkeljen më të vogël të mundshme, Kabashiq thotë se diskriminimi që ekziston në gjyqësor ndaj serbëve është i dukshëm.

“Në këtë rast është evident statusi VIP që ka Vetëvendosje para drejtësisë së Kosovës. E kisha fjalën për atë histori. Gjatë dhjetë viteve të fundit ka pasur disa procedura të ndryshme penale kundër zyrtarëve të Vetëvendosjes. Ky është ministri aktuale Sveçla, ministrja e drejtësisë Albulena Haxhiu, kryetari i Kuvendit Glauk Konjufca... Ndaj tyre janë ngritur disa procedura të ndryshme penale, madje janë ngritur aktakuza, por epilogu është se ata kanë penguar procedurën penale gjat gjithë kohës. Edhe gjykatat kanë vepruar në përputhje me qëndrimin që të mos sillen në gjykatë dhe të mbahen përgjegjësi, kështu që afati i parashkrimit po mbaronte. Tani kemi një situatë me Sveçlen ku ai akuzohet për dy vepra penale”, thotë Kabashiq.

Ai e krahasoi situatën me qëndrimin ndaj serbëve.

“Për krahasim, imagjinoni sikur një serb apo një deputet serb në Kuvendin e Kosovës të hidhte bomba tymuese apo fishekzjarre. Ata do të ishin në paraburgim për shumë vite deri më tani dhe do të akuzoheshin jo vetëm për dy vepra penale si Sveçla - shkaktimi i rrezikut të përgjithshëm ose pengimi i një zyrtari në kryerjen e detyrës zyrtare, por edhe për veprime antikushtetuese, shoqërim me qëllim terrorizmi ose diçka e ngjashme. Statusi që ka Vetëvendosja apo shqiptarët para gjykatave fillon nga akti fillestar, pra kallëzimi penal, ku përgjithësisht merret kualifikimi më i lehtë, jo ai më i rëndë, ndërsa kualifikimi më i rëndë u rezervohet serbëve. Pas kësaj, serbët i nënshtrohen paraburgimit të detyrueshëm që zgjat disa muaj. Edhe nëse hiqet paraburgimi do të ketë kushte jashtëzakonisht të larta lirimi që të dalin të mbrohen”, përfundon bashkëbiseduesi ynë.

Sanksionet?

Albin Kurti duhet të përballet me sanksione për mospërgjigjjen e thirrjeve nga Prokuroria Speciale, thotë avokati Goran Petronijeviq në një përgjigje me shkrim për Kosovo online.

Petronijeviq ka thënë se sjellja e Kurtit tregon se në Kosovë “ligji është më i barabartë për disa”.

“Kjo është tipike për shoqëritë parapolitike që nuk kanë vetëdije për institucionet, dhe sado që pretendojnë se janë shtet, nuk ka gjasa të ndodhë kur të ndodhin gjëra të tilla”, thotë Petronijeviq.

Bashkëbiseduesi ynë mendon se Kurti duhet të përballet me sanksione për mospërgjigjjen e ftesës së Prokurorisë Speciale dy herët e para.

"Sigurisht, sanksionet dhe arrestimet duhet të pasojnë. Me sa di unë, Kurti ka kërkuar nga prokuroria që të shtyjë gjithçka për pas zgjedhjeve”, thotë Petronijeviq, duke kujtuar rastin kundër ministrit të Policisë së Kosovës, Sveçla, i cili përballet me dënim me burg për hedhjen e gazit lotsjellës në Parlamentin në Prishtinë.

"Kjo flet për një lloj nepotizmi dhe pabarazie politike. Dikush që është aktualisht në pushtet shtyp të tjerët duke mbrojtur veten. Kjo është karakteristikë dhe tregues se Kosova nuk do të jetë kurrë shtet në kuptimin e vërtetë të fjalës dhe se hapësira që aspiron të jetë shtet vështirë se mund ta arrijë këtë. Nga njëra anë i keni të gjitha këto aktakuza ndaj serbëve kur kërkojnë kthimin e pronave të tyre, kurse në anën tjetër Kurti refuzon thirrjen e prokurorisë. Kjo është mungesë e ndonjë sigurie juridike për qytetarët e asaj zone. Nëse kryeministri mund ta anashkalojë ligjin, atëherë çfarë mund të presin të tjerët”, thekson Petronijeviq.

Seanca dëgjimore pas zgjedhjeve

Nga ana tjetër, avokati Tom Gashi konsideron se Prokuroria Speciale e Kosovës ka mundur të zgjedhë një datë tjetër për seancën e kryeministrit të Kosovës Albin Kurti, e cila, thekson ai, do të ishte pas zgjedhjeve të 9 shkurtit.

Gashi ka theksuar për Kosovo online se nuk mund të thotë asgjë tjetër përveç asaj që ka thënë vetë kryeministri i Kosovës.

“Ai tha se ftesa që i është dërguar nga Zyra e Kryeministrit ka ardhur në një kohë të papërshtatshme, sepse kemi zgjedhje në gjithë territorin e Republikës së Kosovës. Mendoj se prokuroria mund të kishte gjetur një datë tjetër, pas datës 9 shkurt. Mendoj se edhe Kurti ka deklaruar se nëse prokurori e konsideron seancën urgjente, mund të shkojë në Kryeministri dhe do të japë deklaratë, sepse është ftuar si dëshmitar”, tha Gashi.