A ka zgjidhje për librat e burgosur të Bibliotekës së Qytetit në Mitrovicën e Veriut?

„Ai që shkon në bibliotekë nuk është armik i askujt“. Fjalët e poetit Nenad Radenkoviqit ndoshta do të arrijnë te ata që kanë burgosur 40.000 libra të Bibliotekës së Qytetit „Vuk Karaxhiq“ në Mitrovicën e Veriut. Ndoshta ka një mënyrë për të hapur derën e hekurt?

Shkruan: Dushica Radeka Gjorgjeviq

Autoritetet nga Prishtina ua kanë ndaluar serbëve në Kosovë përdorimin e dinarit, kanë mbyllur qendrat për punë sociale në sistemin serb, zyrat e fondit pensional PIO, palestrat sportive... dhe tani ka ardhur radha edhe për Bibliotekën e Qytetit në Mitrovicën e Veriut.

Pjesa më e madhe e përdoruesve të saj janë fëmijët – nxënës të shkollave fillore dhe të mesme, si dhe studentë që aty gjejnë literaturë profesionale.

Që nga rreth njëzet ditë më parë, në hyrje të bibliotekës janë vendosur grila metalike dhe një dry. Objekti që biblioteka e ka përdorur që nga viti 2014 është marrë në kontroll nga Agjencia Kosovare e Privatizimit.

Edhe pse drejtori i këtij institucioni, Nikolla Ellezoviq, atëherë deklaroi se i ishte thënë që së shpejti do të mund të marrë librat, deri më sot kjo nuk ka ndodhur.

Bibliotekat shkollore për pak ditë do të jenë në "pushim veror", ndërsa librat e Bibliotekës së Qytetetit mbeten të paqasshëm. Deri kur? Dhe kush merret tani me këtë çështje?
Analisti politik Nexhmedin Spahiu vlerëson se problemi i bibliotekës së mbyllur “Vuk Karaxhiq” do të zgjidhet pasi në Komunën e Mitrovicës së Veriut të zgjidhet kryetari i ri në zgjedhjet lokale që janë caktuar për 12 tetor.

Sipas tij, nuk ka arsye që kjo çështje të diskutohet në dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, pasi është në kompetencë të kryetarit të komunës.

„Kryetari i ri do ta zgjidhë këtë menjëherë pas zgjedhjes së tij. Atëherë do të zgjidhet edhe çështja e palestrës sportive dhe e institucioneve të tjera në veri të Kosovës. Shpresojmë që probleme të tilla të mos ketë më“, deklaroi Spahiu për Kosovo online.

Mbylljen e Bibliotekës së Qytetit në Mitrovicën e Veriut, Nenad Radenkoviq, skulptor akademik dhe poet, e përjeton si një goditje të madhe, por edhe si një paralajmërim.

„Është dërguar një mesazh i qartë se për ne dhe fëmijët tanë këtu nuk ka vend. Është e dhimbshme dhe jo qytetëruese, këtu në zemër të Evropës“, tha Radenkoviq për Kosovo online.
Sipas tij, është e pakuptimtë dhe krejtësisht e panatyrshme që në mënyrë kaq të papritur shumë lexuesve, veçanërisht fëmijëve, anëtarëve të bibliotekës, t’u mohohet mundësia për të marrë libra. Ai shpreh frikën se një fat i ngjashëm mund të godasë edhe bibliotekat e tjera serbe në Kosovë.

"Nuk e prisja diçka të tillë. Mendova se do të ishte diku afër fundit të realizimit të njërit prej planeve të tyre. Gjëja më e rrezikshme për një komb është rrëshqitja e përditshme e themelit. Unë i jap një apostrof heqjes së gjuhës, identitetit, heqjes së alfabetit cirilik, kjo është ajo që na mban në lëvizje, sepse një komb është komb për sa kohë që është në gjuhë. Kur mbetet pa atë themel identiteti, thjesht mbetet pa kokë", vëren Radenkoviq, meqë ra fjala, fituesi i sivjetshëm i çmimit nga Fondi i Fundit Branko Qopiq.
Duke pasur parasysh se ka mundësinë të udhëtojë në pjesën jugore të Kosovës, ai thotë se u prek kur pa se si stërviteshin fëmijët shqiptarë me trajnerët e tyre, ndërsa në të njëjtën kohë në Mitrovicën e Veriut sallat e sportit janë të mbyllura.

"Mund ta pranoj disi çdo gjë tjetër, dhe çdo lloj majorizimi, por thjesht nuk mund ta pranoj një goditje ndaj fëmijëve, përmes bibliotekës, përmes sportit. Do të duhet të gjendet një zgjidhje sepse nuk mjafton vetëm të jesh gjallë. Çdo gjë që quhet superstrukturë ka të bëjë me kulturën e popullit serb, letërsinë, lexuesit, krijuesit dhe artistët vizualë, dhe të gjitha talentet e mundshme muzikore... Në këtë mënyrë, gjithçka sulmohet", paralajmëron Radenkoviq.

Ai beson se ky është një problem që duhet të zgjidhet në dialogun midis Beogradit dhe Prishtinës, por edhe se derisa të arrihet një zgjidhje në atë nivel, duhet të gjendet dikush ndërkohë.

"Ai që shkon rregullisht në bibliotekë nuk është armiku i askujt, kështu që nuk shoh asnjë arsye për të mos gjetur një zgjidhje të përkohshme që bibliotekarët tanë dhe menaxhmenti i tyre të kthehen në punët e tyre deri në një moment kur dialogu do të jepte rezultate konkrete", thotë Radenkoviq.
Përndryshe, mbylljen e Bibliotekës së Qytetit në Mitrovicën e Veriut, Shoqata e Shkrimtarëve të Serbisë e ka karakterizuar si një akt dhune dhe si edhe një përpjekje tjetër për zhdukjen e trashëgimisë kulturore serbe. Shoqata i ka bërë apel organizatave ndërkombëtare në Kosovë që të fillojnë të zbatojnë në mënyrë të paanshme kompetencat dhe përgjegjësitë e tyre, në mënyrë që në të ardhmen, siç kanë thënë, “të parandalohen aktet e terrorizmit institucional të hapur që institucionet e përkohshme të Kosovës i zbatojnë ndaj serbëve dhe komuniteteve të tjera jo-shqiptare në krahinën jugore serbe”.

Ministria e Kulturës e Serbisë e ka quajtur mbylljen e bibliotekës një akt barbar.

„Ashtu si në të gjitha episodet e mëparshme historike të orkestruara nga ata që i kanë djegur dhe ndaluar librat, fakt është që as Kosova nuk do të bëhet shtet me dhunë, me vjedhje të territorit dhe me dëbimin e serbëve, e as trashëgimia kulturore nuk mund të krijohet me uzurpimin e kulturës së të tjerëve“, thuhet në njoftimin e kësaj Ministrie pas mbylljes së bibliotekës, duke shtuar se do të vazhdojë të mbrojë me përkushtim trashëgiminë kulturore.