Kush do të përfitonte nëse shpallen zgjedhje të reja?

Nëse zgjedhja e kryetarit të parlamentit mbetet një mision i pamundur, zgjedhjet e reja do të bëhen të pashmangshme, dhe njohësit e rrethanave politike në Kosovë kanë mendime të ndryshme për atë se kush do të ishte më i aftë të mobilizojë një numër më të madh votuesish sesa më 9 shkurt. Sipas një pikëpamjeje, një dalje e re në zgjedhje do t’i shkonte për shtat opozitës, pasi mbështetja për Vetëvendosjen mund të fillojë të bjerë, ndërsa ekzistojnë edhe mendime që partia e Albin Kurtit mund të përmirësojë rezultatin e saj. Së fundi, ka analistë që besojnë se askush nuk do të përfitonte dhe se zgjedhjet nuk do të sillnin zgjidhje.

Shkruan: Dushica Radeka Gjorgjeviq

Në prag të vazhdimit të seancës konstituive të Kuvendit nesër, Vetëvendosje dhe partitë opozitare po ia hedhin fajin njëra-tjetrës për faktin që ende nuk është zgjedhur kryetari i parlamentit.

Vetëvendosje konsideron se nuk ka arsye të ndryshojë kandidatin e saj, Albulena Haxhiun, pavarësisht se ajo nuk është zgjedhur pas disa përpjekjesh, dhe u bën thirrje partive opozitare të votojnë për të. Ndërkohë, opozita thekson se Vetëvendosje duhet të propozojë një kandidat që është i pranueshëm për të gjithë.

Në këto rrethana, Kosova po shkon gjithnjë e më shumë drejt zgjedhjeve të reja, dhe nëse ato ndodhin, analisti Shenoll Muharremi thekson se atëherë qytetarët duhet të përpiqen të mos prodhojnë të njëjtin rezultat.

"Nevojitet një fitues bindës ndërmjet dy kampeve. Derisa të mos kemi një fitues të qartë apo shumicë të pastër, nuk duket se mund të krijojmë stabilitet", tha ai.

Bashkëpunëtori i Institutit Demokratik të Kosovës, Eugen Cakolli, thotë për Kosovo online se nuk beson që zgjedhjet e reja do të sjellin ndonjë rezultat dukshëm të ndryshëm nga ai aktual dhe vlerëson se ato nuk do t’i konvenonin as Vetëvendosjes e as opozitës.

"Askush nuk do të përfitonte nga zgjedhjet. Jo vetëm për implikimet procedurale dhe financiare, por edhe për faktin se nuk mund të presim diçka ndryshe. Edhe pas ciklit të mundshëm zgjedhor, do të kishte nevojë për kompromise politike mes forcave në Kuvend që të mund të zgjidhnin presidentin, nënkryetarët dhe formimin e institucioneve", thekson Cakolli.

Skenari i zgjedhjeve të reja, sipas tij, do të ishte vetëm një tregues i mungesës së kulturës politike dhe emancipimit të partive politike të përfaqësuara në Kuvend sepse nuk mund të gjejnë një gjuhë të përbashkët as për një temë procedurale siç është zgjedhja e kryetarit të Kuvendit.

Ai shton se nëse partitë politike vazhdojnë të kenë pozita dhe qendrime të barrikaduara, zgjedhjet e reja parlamentare do të bëhen opsion real, por tregon se zgjedhjet nuk mund të mbahen pa zgjedhur kryetarin e Kuvendit.

Bashkëpunëtor i organizatës joqeveritare “Nisma e Re Sociale”, Aleksandar Shluka, thotë për Kosovo online se nuk është e lehtë të konstatohet se kujt do t'i përshtatej më shumë zgjedhjeve të reja, por shton se duket se opozita vështirë se do të mund ta përsëriste rezultatin që arriti në zgjedhjet e 9 shkurtit, i cili ishte më i mirë se ai i mëparshmi.

“Të gjithë besuam se opozita do të kishte shumicën e nevojshme dhe se do të arrinte të imponohej si dikush që me siguri do të merrte pushtetin, por tani është edhe më e sigurt se Vetëvendosja është më afër kësaj. Nëse do të kishte besim në mundësinë që opozita të vepronte më me vendosmëri, ajo tani është tronditur dhe nëse ka zgjedhje të reja, ndoshta Vetëvendosja do të mund të krijonte një rezultat pak më të mira, gjë që do t'u mundësonte të formonin qeverinë me partnerët që kanë dhe të zgjidhnin kryetarin e Kuvendit para kësaj. Disa gjëra që ata bënë në mandatin teknik mund t'i bëjnë ata kandidatë për një rezultat më të mirë. Megjithatë, pa sondazhe specifike, është shumë e vështirë të thuhet se kush qëndron dhe si”, thotë ai.

Ai vlerëson se bashkësia ndërkombëtare do të reagonte pozitivisht nëse do të kishte zgjedhje të reja si rrugëdalje nga kriza e krijuar dhe thekson se tashmë është dëgjuar një apel nga Bashkimi Evropian që situata duhet të zgjidhet sa më shpejt dhe Kosova të ketë një parlament dhe qeveri funksionale.

“E shohim gjithashtu se kjo është e pamundur nëse palët nuk arrijnë marrëveshje mes tyre dhe nuk e kemi parë se janë gati për marrëveshje. Vetëvendosja do të donte që kompromisi të ishte që opozita të mbështeste Albulena Haxhiun për kryetare të Kuvendit dhe opozita që Vetëvendosja të ndryshojë tërësisht kandidatin ose të mos dalë fare nga Vetëvendosje. Nëse kjo situatë vazhdon edhe në dhjetë ditët e ardhshme, mendoj se bashkësia ndërkombëtare do të ishte shumë e lumtur të mbështeste zgjedhje të reja sepse do të nënkuptonin një lloj ristrukturimi, pra që ose pozita ose opozita të merrte më shumë vota që do të mundësonin zgjidhjen e kësaj situate”, thotë Shluka.

Ndryshe nga ai, Millosh Pavkoviq, bashkëpunëtor i Qendrës për Politikë Evropiane nga Beogradi, thekson se zgjedhjet e 9 shkurtit treguan se Vetëvendosje ka hyrë në trend të rënies së mbështetjes së votuesve, prandaj nuk pret që kjo parti të arrijë rezultate më të mira nëse ka zgjedhje të reja, ndërsa opozita, siç vlerëson ai, ka perspektivë për rezultate.

"Me këtë zhvillim të ngjarjeve, zgjedhjet e reja dalëngadalë po bëhen skenari më realist. Megjithatë, nuk pres që Vetëvendosja do të mund të arrinte një rezultat më të mirë në to. Në rastin më të mirë, njësoj, ndoshta edhe më keq. Zgjedhjet e reja nuk favorizojnë Vetëvendosjen dhe besoj se strategjia e tyre do të jetë të përpiqen të formojnë një qeveri me çdo kusht. ngre çështjen e mbijetesës së Vetëvendosjes në pushtet jo vetëm në nivel qendror, por edhe në shumë njësi të vetëqeverisjes vendore”, tha Pavkoviq për Kosovo online.

Nëse do të ketë zgjedhje të reja, ajo që do të ishte në favor të opozitës, siç beson ai, është se fushata e re do të hapte mundësinë e kritikave shtesë ndaj qeverisë së Albin Kurtit, e cila do të ishte një mënyrë për të fituar vota të reja dhe potencialisht për të fituar mbështetje më të madhe, por edhe një erë bishti nga bashkësia ndërkombëtare.

“Edhe tani, opozita potencialisht i ka numrat për të formuar një qeveri, por me zgjedhje të përsëritura dhe me një rezultat pak më të mirë e me më shumë mandate dhe me mbështetjen e komunitetit ndërkombëtar, ajo qeveri mund të jetë më e qëndrueshme se çdo që do të formohej tani, pavarësisht nëse do të formohej nga Vetëvendosje apo opozita e bashkuar. Nga ky këndvështrim, duket se strategjia e opozitës është të shkojë në zgjedhje të reja dhe të kërkojë një rezultat më të mirë për të zëvendësuar përfundimisht Albin Kurtin dhe për të formuar një strukturë të re politike në Prishtinë”, thotë Pavkoviq.