Marrëveshja për presidentin e Kosovës: Mision i pamundur edhe pas 7 qershorit?

Çështja e arritjes së marrëveshjes për zgjedhjen e presidentit të ri të Kosovës mbetet pengesa kryesore për stabilizimin e situatës politike. Sipas analistëve, por edhe disa politikanëve, cikli i ri zgjedhor nuk do të sjellë automatikisht stabilitet, madje edhe nëse të gjitha partitë politike tregojnë pjekuri politike dhe paraqesin kandidatët e tyre për president, kjo nuk do ta eliminonte rrezikun e një bllokade të re. Bashkëbiseduesit e Kosovo online paralajmërojnë se rreziku kryesor lind në momentin kur zgjedhja e presidentit vjen në rend dite në parlament, sepse mungesa e një marrëveshjeje më të gjerë politike mund ta shtyjë përsëri Kosovën në një bllokadë të thellë institucionale.

Shkruan: Millena Milladinoviq

Lidhja Demokratike e Kosovës ka bërë të ditur se ish-presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, do të jetë kandidatja e kësaj partie për presidente, ndërsa kandidat për kryeministër do të jetë kryetari i partisë, Lumir Abdixhiku. Analistët në Kosovë konsiderojnë se pas zgjedhjeve të 7 qershorit, dhe para formimit të qeverisë, fillimisht duhet të votohet për zgjedhjen e presidentit, në mënyrë që të shmanget një bllokadë e re, ndërsa të gjitha partitë, sipas shembullit të LDK-së, duhet të prezantojnë menjëherë kandidatët e tyre për president.

Bashkëbiseduesit e Kosovo online janë të mendimit se pa kompromis thelbësor dhe pa konsensus më të gjerë politik, Kosova rrezikon që, në vend të zgjidhjes, të përballet sërish me një skenar të njohur – bllokadë institucionale dhe një raund të ri paralize politike.

Votuesit dhe ndarja e kartave

Politologu Ognjen Gogiq deklaroi për Kosovo online se fakti që Lidhja Demokratike e Kosovës e prezantoi Vjosa Osmanin si kandidate për presidente është pjesë e fushatës parazgjedhore dhe se, edhe nëse partitë e tjera do të paraqisnin kandidatët e tyre presidencialë para 7 qershorit, kjo nuk do të ishte garanci se nuk do të ketë bllokadë gjatë zgjedhjes së presidentit të Kosovës.

Gogiq mendon se LDK-ja, duke prezantuar Osmanin, e cila sipas tij është një kandidate e fortë, dëshiron të ndikojë te votuesit.

“Thirrja për të bërë publike emrat e kandidatëve presidencialë të të gjitha partive erdhi nga LDK-ja dhe nuk është domosdoshmërisht bërë sepse llogaritet se kështu do të parandalohej më vonë bllokada gjatë vendimmarrjes, por sepse kjo është përparësia e tyre krahasuese ndaj partive të tjera. Kjo është pjesë e fushatës. Ata dolën me këtë sepse kanë një kandidate të fortë për presidente, Vjosa Osmanin, dhe janë të vetëdijshëm se, nëse edhe partitë e tjera do të bënin të njëjtën gjë, kjo do të ndikonte te votuesit. Votuesit do ta merrnin këtë parasysh dhe kjo do t’i jepte përparësi LDK-së”, tha Gogiq.

Sipas tij, edhe nëse partitë e tjera do të prezantonin kandidatët e tyre presidencialë para zgjedhjeve të 7 qershorit, kjo nuk do ta parandalonte domosdoshmërisht një bllokadë dhe pengesë të re kur zgjedhja e presidentit të Kosovës të vijë në rend dite.

“Gjithçka varet nga ndarja e kartave, përkatësisht nga numri i mandateve që do të kenë partitë, si dhe nga marrëveshjet, para së gjithash rreth Qeverisë së Kosovës. Funksioni i presidentit është simbolik dhe nuk është vendimtar për partitë. Kur të bëhen marrëveshjet, secili do të ketë parasysh nëse mund të fitojë diçka në qeveri dhe si ta kompensojë këtë përmes resorëve, posteve ministrore dhe vendeve të tjera”, deklaroi Gogiq.

Ai shtoi se publikimi i emrit të kandidatit presidencial do të kishte ndikim ekskluzivisht te votuesit dhe, rrjedhimisht, edhe në një shpërndarje tjetër të forcave politike në skenë.

Marrëveshje e pamundur

Analisti politik Shkëlzen Maliqi konsideron se Kosova pas zgjedhjeve të 7 qershorit do të bjerë sërish në krizë politike, sepse asnjë parti nuk mund të fitojë 80 ulëse në Kuvendin e Kosovës për të zgjedhur presidentin e ri, ndërsa deri më tani është treguar se marrëveshja për këtë çështje nuk është e mundur.

Maliqi deklaroi për Kosovo online se kryeministri i Kosovës në detyrë teknike dhe lideri i Vetëvendosjes, Albin Kurti, deri më tani nuk e ka kuptuar se funksioni i presidentit është përfaqësues për të gjithë qytetarët.

Sipas tij, nëse kërkohet zgjidhje, duhet kërkuar edhe kompromis.

“Nëse do të gjendet apo jo, do ta shohim. Kurti ka paralajmëruar se do të ketë zgjedhje të reja nëse nuk merr, siç pret ai, 70 për qind të votave. Kjo është pothuajse e pamundur”, tha Maliqi.

Siç u shpreh ai, deri më tani është treguar se nuk është e mundur të arrihet marrëveshje për çështjen e presidentit, ndërsa Kurtit do t’i përshtatej të mbetej në pushtet me mandat teknik.

“U pa se nuk ishte e mundur të arrihej ndonjë marrëveshje. Tani të gjithë po shikojnë se si do të kalojnë në zgjedhje. Kurtit nuk i përshtatej që zgjedhjet të shtyheshin të paktën deri në fillim të verës, kur vjen diaspora, në mënyrë që të merrte sërish atë që mori para Vitit të Ri. Mendoj se nuk ekziston një kandidat konsensual. Ka shumë njerëz që janë neutralë dhe nuk janë anëtarë partish, mund të jenë intelektualë të respektuar e të ngjashëm, por Kurti po e përdor këtë për të qëndruar në pushtet, nëse do të mundej edhe pafundësisht, si ushtrues detyre”, tha Maliqi.