Nëse nuk rizgjidhet, çfarë roli do të ketë në skenën politike Vjosa Osmani?

Ende nuk dihet nëse do të jetë ndër kandidatët për presidente të Kosovës në pesë vitet e ardhshme, por nëse nuk propozohet ose nëse hyn në garë dhe nuk merr numrin e nevojshëm të votave, kjo nuk do të thotë fundi i karrierës politike të Vjosa Osmanit. Ky është mendimi i bashkëbiseduesve të Kosovo online, të cilët vlerësojnë se Osmani mund të mbetet në skenën politike të Kosovës ose me partinë e saj Guxo, ose me ndonjë parti të re, si dhe se aleatët e Kosovës llogarisin në të.

Shkruan: Dushica Radeka Gjorgjeviq

Partitë opozitare shpesh ia kanë vënë në pah Vjosa Osmanit se gjatë pesë viteve të fundit si presidente ka qëndruar shpesh në anën e Qeverisë së Kosovës ose ka heshtur për çështje kyçe.

Për këto arsye, PDK ka bërë të ditur tashmë se nuk do ta mbështesë për një mandat tjetër presidencial.

Nga ana tjetër, lideri i LDK-së, Lumir Abdixhiku, ka deklaruar se ata nuk kanë qëndrim refuzues ndaj askujt, përfshirë edhe Osmanin.

Para se më 4 prill 2021 të bëhej presidente e Kosovës, Osmani ka ushtruar funksionin e kryetares së Kuvendit dhe ka qenë deputete në pesë mandate radhazi. Ajo ka diplomuar në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës dhe ka doktoruar në të drejtën ndërkombëtare në Universitetin e Pittsburgh-ut.

Themelimi i një partie të re?

Nëse nuk merr një mandat të dytë presidencial, sipas vlerësimit të analistit politik Artan Muhaxhiri, kjo në asnjë mënyrë nuk do të thotë se ajo do të largohet nga politika.

“Ajo do të vazhdojë të jetë pjesë e rëndësishme e skenës politike të Kosovës, pavarësisht në çfarë forme”, ka thënë Muhaxhiri për Kosovo online.

Në rast se nuk rizgjidhet, Muhaxhiri konsideron se Osmani me gjasë do të bëjë një pauzë të shkurtër dhe do të rikthehet fuqishëm në skenën politike, me partinë e saj Guxo ose duke themeluar një parti tjetër politike.

Osmani, thekson ai, është shumë e re dhe energjike në aspektin politik.

"Mendoj se ajo do të jetë një aktere e rëndësishme sepse votuesit e duan. Ajo ka një imazh shumë pozitiv në elektoratin e Kosovës që nga koha kur ishte në LDK dhe më pas kur themeloi partinë e saj. Besoj se do të qëndrojë sepse edhe pse është e re, ka shumë përvojë. Ishte jashtëzakonisht e re kur filloi si këshilltare politike e ish-Presidentit Sejdiu, kaloi nëpër të gjitha ato ngjarje në dekadat e fundit, kështu që nuk mendoj se ka problem të themelojë një parti të re dhe madje të bëhet partia e katërt në zgjedhjet e ardhshme pas Vetëvendosjes, PDK-së dhe LDK-së", thotë Muhaxhiri.

Pasi para pesë vitesh u zgjodh presidente dhe bëri betimin, Osmani u tërhoq nga drejtimi i listës Guxo, të cilën e kishte themeluar, ndërsa Guxo një vit më vonë u regjistrua si parti.

Më parë ajo ishte anëtare e LDK-së, ndërsa nga funksionet drejtuese në këtë parti u shkarkua në qershor 2020. Shkarkimin e saj e kishte kërkuar lideri i atëhershëm i LDK-së, Isa Mustafa, sepse, siç kishte deklaruar ai, në seancën e Kuvendit të Kosovës ku votohej për mosbesimin ndaj qeverisë së Albin Kurtit, Osmani, e cila në atë kohë ishte kryetare e parlamentit, në kundërshtim me qëndrimin e Kryesisisë së LDK-së, kishte kërkuar që të mos votohej për atë propozim.

Nëse ajo nuk arrin të sigurojë një mandat të dytë presidencial, Aleksandar Mitiq, një bashkëpunëtor i lartë kërkimor në Institutin për Politikë Ndërkombëtare dhe Ekonomi në Beograd, beson se ajo ka një perspektivë shumë të qartë mbi skenën politike në Prishtinë, por gjithashtu se ajo po llogaritet para së gjithash në Uashington dhe deri diku në Bruksel.

"Është e qartë se Vjosa Osmani është bërë një aktore në skenën politike në Pristinë e cila duhet të mbetet në një pozicion, qoftë zyrtar apo thjesht politik në aspektin e udhëheqjes së një partie politike. Me shumë mundësi do të ketë një marrëveshje shumë të qartë rreth misionit të saj të ardhshëm. Gjithçka që është bërë deri më tani është bërë në koordinim të plotë dhe në përputhje me interesat e shqiptarëve dhe interesat e sponsorëve të tyre. Nuk besoj se ata do ta humbasin këtë mundësi për të vazhduar me një politikë që ndoshta besojnë se ka sjellë përparim të konsiderueshëm për interesat e tyre në vitet e fundit. Ajo është një gur shahu shumë i dobishëm i politikës së jashtme për Perëndimin politik, për Turqinë, për Arabinë Saudite, ajo është gjithashtu e dobishme për Kurtin dhe nuk besoj se ai do ta heqë dorë kaq lehtë prej saj", ka deklaruar Mitiq për Kosovo online.

Duke folur për mandatin e saj gjatë pesë viteve të kaluara, ai vlerëson se Osmani luajti një rol të mirë për interesat e shqiptarëve në Kosovë.

"Ajo e prezantoi veten ndërkombëtarisht si dikush që luan rolin që i ishte caktuar nga mentorët e saj në Perëndimin politik, në Turqi dhe Arabinë Saudite, sponsorët e të ashtuquajturës pavarësi të Kosovës, me qëllim legalizimin dhe përpjekjen për ta legjitimuar të ashtuquajturën Kosovë në bashkësinë ndërkombëtare. Ajo pati relativisht sukses në këtë, veçanërisht vitin e kaluar. Me ndihmën e madhe të Ankarasë, Riadit dhe Uashingtonit, ajo u njoh nga Siria, Kenia, Sudani dhe Bahamas, edhe nëse pretendohet publikisht. Dhe fakti është se ajo bëri një hap pozitiv për interesat shqiptare në Kosovë dhe Metohi", beson bashkëbiseduesi ynë.

Nga ana tjetër, siç thekson ai, Osmani luajti gjithashtu një rol të rëndësishëm në përpjekjen për të balancuar midis Berlinit dhe Uashingtonit, sepse dihet që Aljbin Kurti është një lojtar gjerman dhe se ai kryesisht ka mbrojtjen gjermane, dhe se ai u kritikua nga SHBA-të madje "pro forme".

Osmani, thotë Mitiq, luajti absolutisht kartën amerikane, veçanërisht në vitin e kaluar dhe në fillim të këtij viti, dhe u rreshtua qartë me SHBA-në.

"Të dy, Kurti dhe Osmani, po luanin një lojë. Është e qartë se është një performancë e koordinuar që çoi në Vjosa Osmanin të bënte një foto pas Donald Trump në inaugurimin e të ashtuquajturit Komitet Paqeje. Gjithashtu, roli që u ra dakord me Kurtin ishte që nga njëra anë Kurti të luante një lojtar të ashpër që bën lëvizje të njëanshme dhe të ashpra në fushë dhe vuan kritika, dhe nga ana tjetër Osmani të luante dikë që e mpreh atë teh në bashkësinë ndërkombëtare, kryesisht në Dhe kjo çoi në një rezultat të caktuar në aspektin e heqjes së të ashtuquajturave masa, të cilat ishin gjithsesi shumë banale, por që u zbehën nën ndikimin e saj", vlerëson Mitiq.

"Pa ndjenja për interesat e serbëve"

Siç shton ai, është një pyetje e madhe se sa ndikimi i Vjosa Osmanit ishte realisht në nivel të brendshëm sepse është e qartë se Albin Kurti është ai që tërheq të gjitha fijet dhe se ai po pyet veten se çfarë po ndodh në territorin e Kosovës.

"E gjithë kjo nuk e liron në asnjë mënyrë përgjegjësinë morale dhe madje penale të Vjosa Osmanit për spastrimin etnik të serbëve të Kosovës, për etninë dhe diskriminim institucional dhe për gjithçka që ndodhi këto pesë vjet, të cilat ishin vërtet të tmerrshme për serbët në Kosovë dhe Metohi. Ajo luajti shumë fort atje, pa ndonjë ndjenjë të veçantë për interesat e tyre. Përveç disa momenteve retorike, ajo nuk bëri asgjë thelbësore për të përmirësuar statusin e serbëve në Kosovë dhe Metohi. Ajo luajti shumë fort "kundër Beogradit, dhe sigurisht, shumë fort kundër Rusisë dhe Kinës, gjë që pritej si pjesë e narrativës që ekziston në Prishtinë", thekson Mitiq.

Që e lindura në Mitrovicë, Vjosa Osmani, të nominohet për një mandat të dytë, është e nevojshme që kandidatura e saj të mbështetet me nënshkrime nga të paktën 30 deputetë.

Po të kërkoheshin nënshkrimet në Mitrovicën e Jugut, gjasat janë të mëdha që ajo t’i siguronte ato, duke gjykuar nga ajo që mendojnë disa prej qytetarëve të kësaj komune për Osmanin.

“Jam pothuajse i sigurt se Vjosa Osmani është e përshtatshme për edhe një mandat në postin e presidentes. Është shumë e aftë, një folëse dhe organizatore e shkëlqyer. Besoj se e meriton këtë”, ka thënë Sinan Shala nga Mitrovica e Jugut për Kosovo Press.

Sabri Osmani gjithashtu i ka vlerësuar aftësitë e saj.

“Janë shumë të paktë në Kosovë ata që janë të mençur dhe të aftë si Vjosa Osmani. Gjyshi i saj ka qenë i tillë, babai i saj ka qenë i tillë, edhe stërgjyshi i saj ka qenë i aftë. Në përgjithësi janë me bindje patriotike dhe janë të mençur”, ka thënë Sabri Osmani.

Ndryshe, Osmani në vitin 2021 u zgjodh presidente si kandidate e Lëvizjes Vetëvendosje. Kundërkandidati i saj ishte Nasuf Bejta, gjithashtu nga Vetëvendosje, dhe asnjëri prej tyre nuk i mori 80 votat e nevojshme në dy raundet e para të votimit. Ajo u bë presidente me 71 vota të marra në raundin e tretë të votimit.