Sa do të kontribuojë përforcimi britanik i KFOR-it në qetësimin objektiv të tensioneve në veri të Kosovës?

Në krizën në Kosovë të muajve të fundit, por edhe në vitet e mëparshme, Londra zyrtare dukshëm doli në anën e Prishtinës ose së paku, ndryshe nga BE dhe SHBA, ishte shumë e kujdesshme në kritikat ndaj autoriteteve të Kosovës dhe Albin Kurtit, për refuzimin e deeskalimit të situatës. Paralelisht me këtë, prej vitesh nga ai vend ka ardhur ndihma e konsiderueshme logjistike dhe ndihmë tjetër në pajisjen dhe trajnimin e pjesëtarëve të Forcave të Sigurisë së Kosovës, kështu që shtrohet pyetja logjike se sa do të kontribuojë përforcimi britanik i KFOR-it në qetësimin objektiv të tensionet pas ngjarjeve në Banjskë.

Pas ngjarjeve tragjike të 24 shtatorit, gjatë të cilave u vranë tre serb dhe një polic shqiptar, NATO njoftoi për një prani të shtuar të KFOR-it në Kosovë dhe kontingjenti i parë, 200 ushtarë shtesë, po arrin nga Britania.

Përndryshe, vetëm tre ditë para ngjarjeve në Banjskë, koloneli Pol Moris, komandant i Ekipit Ushtarak Këshillues dhe Stërvitor Britanik, vizitoi Jezercën afër Ferizajt për të vëzhguar trajnimin e pjesëtarëve të Forcave të Sigurisë së Kosovës, i cili po zhvillohet në kuadër të një multi- marrëveshje njëvjeçare me këtë ekip.

Se Britania ka një interes dhe përgjegjësi të veçantë për të kontribuar në suksesin e Kosovës pas Banjskës, theksoi edhe kryetarja e Komisionit për Punë të Jashtme në Parlamentin anglez, Alisha Kerns, e cila bëri thirrje që në Kosovë të vendosen edhe 4500 ushtarë të KFOR-it, në mënyrë që, sipas saj, të kontribuojë në ruajtjen e paqes Sipas fjalëve të saj, Britania e Madhe, si anëtare e Quint-it, duhet të marrë një rol aktiv në dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Meqë ra fjala, Kerns ka ngritur akuza ndaj Kishës Ortodokse Serbe disa muaj më parë dhe njihet për mbështetjen e hapur ndaj politikës së Kurtit.

Historiani Aleksandar Rastoviq beson se duhet pasur shumë kujdes kur bëhet fjalë për praninë e ushtarëve britanikë në kuadër të KFOR-it në Kosovë, duke shtuar se serbët në të kaluarën nuk i kujtonin realisht për veprat e tyre të mira, dhe kryetari i Komisionit Parlamentar për KeM, Millovan Drecun, beson se forcat shtesë, pas Banjskës, do të jenë më të përqendruara në vijën administrative.

Obligim i bashkësisë ndërkombëtare dhe sipas Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara është që të garantojë paqen dhe sigurinë për popullin serb në Kosovë, tregon Rastoviq, duke komentuar përforcimin e paralajmëruar të KFOR-it nga ushtarët britanikë, por shpreh skepticizëm për objektivitetin e atyre trupave, duke pasur parasysh, siç shprehet ai, një përvojë të mëparshme që tregonte se Londra favorizon shqiptarët.

Rastoviq për Kosovo online tregon se obligim i bashkësisë ndërkombëtare është që të sigurojë paqen dhe sigurinë për popullin serb si dhe për të gjithë qytetarët e tjerë që jetojnë në Kosovë dhe thekson se KFOR-i në ditët e kaluara, si dhe misioni i EULEX-it, ka qenë krejtësisht anash në të gjitha ngjarjet në Banjskë nga 24 shtatori.

Duke thënë se në përgjithësi është mirë të forcohet KFOR-i, Rastoviq shpreh një lloj shqetësimi duke ditur, siç thotë ai, rolin e Britanisë në krizën jugosllave të viteve 1990 dhe gjithë praninë e saj në Ballkan në 150-200 vitet e fundit.

“Panësia e atyre njësive u tregua edhe në vitin 1999, kur ushtria dhe policia jugosllave u tërhoqën nga Kosova dhe Metohia sipas Marrëveshjes së Kumanovës, dhe kontingjenti britanik u vendos në sektorin e Prishtinës. Dhe kur, në vend që të sigurohet objektiviteti ndaj të gjithë qytetarëve, kanë qenë të njëanshëm, gjegjësisht favorizuan shqiptarët në raport me popullin serb, i cili më pas filloi të shpërngulet masivisht”, tha Rastoviq.

Siç thotë, është edhe skeptik sepse frikësohet se i gjithë përshkallëzimi i konfliktit në territorin e Kosovës në javët e fundit është rezultat i dështimit të pranisë së NATO-s në Ukrainë.

“Natyrisht që atje nuk po shkojnë mirë, të paktën jo ashtu siç e kanë imagjinuar dhe duhet të justifikojnë dështimin e ndonjë aksioni para opinionit vendas dhe ndërkombëtar dhe gjithmonë ka një lloj dhie turku. Kam frikë se në këtë situatë është pikërisht Ballkani ku ata mund të rindezin ato konflikte dhe keqkuptime të vjetra dhe të krijojnë një situatë të re krize”, thotë ai.

Rastoviq tregon se Serbia është e interesuar për paqen dhe thekson se kjo është demonstruar qartë në javët, muajt dhe vitet e mëparshme.

Siç thotë, nëse dikush është i interesuar për paqen, ajo është Serbia, ashtu siç është në interesin e Serbisë që situata në Kosovë të normalizohet sa më shumë dhe që në vend të daulleve të luftës që autoritetet e Kosovës dhe kryeministri i Kosovës Albin Kurti ka rrahur javët dhe muajt e fundit, po bisedohen sërish.

“Paqja është në interes edhe të serbëve edhe të shqiptarëve dhe pala serbe e di mirë këtë sepse ne kemi qenë të ekspozuar ndaj situatave të luftës, bombardimeve në vitin 1999 dhe ne e dimë shumë mirë se çfarë është lufta, çfarë janë sanksionet. Do të ishte mirë nëse ata të ishin objektivë, por duke vëzhguar situatën në vitet e fundit, dekadat, madje edhe shekujt, dhe rolin e Britanisë së Madhe në Ballkan, shpreh skepticizëm të madh për objektivitetin e atyre trupave britanike që do të vendosen në Kosovë”, përfundoi Rastoviq.

Kryetari i Këshillit për Kosovë dhe Metohi, Millovan Drecun, ka vlerësuar se fuqizimi i forcave të KFOR-it do të drejtohet në vijën administrative dhe se KFOR-i nuk është i kënaqur me atë vendim, sepse do të thotë se do të marrin përsipër detyrat që Policia e Kosovës deri më tani ka kryer në veri.

Me rastin e njoftimit se një numër i ri i ushtarëve nga kontingjentet britanike dhe gjermane të KFOR-it do të vendosen në Kosovë, ai ka thënë për Kosovo online se kjo ishte një kërkesë e Beogradit.

“Vetë Beogradi kërkoi që të rritet numri i pjesëtarëve të KFOR-it në veri të Kosovës dhe KFOR-i të marrë përsipër detyrat që tani i kryejnë pjesëtarët e njësive të specializuara, të militarizuara në veri, të cilat terrorizojnë ekskluzivisht serbët”, tha Drecun.

Ai përkujtoi se Kfor nuk iu përgjigj asaj kërkese të Beogradit.

“Sigurisht që komanda e KFOR-it nuk është e kënaqur me kërkesat e Beogradit për të marrë përsipër detyrat që i kryen e ashtuquajtura Policia e Kosovës, por si duket në selinë e NATO-s është marrë vendim që për shkak të situatës aktuale të rritet numri i pjesëtarëve të KFOR-it, që vende të caktuara të sigurojnë forca shtesë që përgatiten në rezervë kur është e nevojshme. Duke pasur parasysh se perëndimi politik, d.m.th NATO, dhe për rrjedhojë komanda e KFOR-it, konsiderojnë se ngjarjet tragjike në Banjskë janë në fakt një lloj akti terrorist, ato gradualisht po bëhen gjithnjë e më shumë. Fatkeqësisht duke drejtuar gishtin nga Beogradi zyrtar dhe nëse kemi rrëfimin e personit që e ka organizuar atë grup, e ka përgatitur dhe ka hyrë me atë grup dhe nëse është thënë se shteti i Serbisë nuk ka lidhje me të. Në NATO beson se duhet të forcohen prania e tyre, sidomos përgjatë vijës administrative, për të mbyllur të gjitha drejtimet e mundshme për futjen e mundshme të grupeve të reja të tilla”, thekson Drecun.

Ai thekson se përforcimet e ardhshme do të synojnë në radhë të parë sigurimin e vijës administrative.

“Pra, përforcimi që vjen do të drejtohet kryesisht në vijën administrative, dhe të gjitha këto aktivitete të tjera të natyrës policore thjesht ia lë të ashtuquajturës Policia e Kosovës dhe vendoset në ndonjë rrjet të tretë të sigurisë në Kosovë dhe Metohi. Së pari vendosi Britania për të dërguar një batalion prej 200 vetësh për të forcuar prezencën. Ne shohim që Gjermania po hap mundësinë e dërgimit të forcave shtesë dhe mendoj se janë duke u përgatitur edhe disa forca të tjera, si p.sh. forcat turke dhe disa vende të tjera “, thotë Drecun.

NATO tani, siç thekson, do ta shfrytëzojë situatën për të forcuar praninë e KFOR-it në vijën administrative për të parandaluar, siç thonë ata, tentativa të reja destabilizuese.

“Do të jetë një lloj mbrojtjeje për Albin Kurtin dhe njësitë e tij të militarizuara policore që të mund të kryejë terror pa pengesë me pretekstin e kryerjes së aksionit antiterrorist që ka shpallur në gjithë veriun e Kosovës”, tha Drecun.

Siç ka deklaruar Zhak Ogar, kolonel francez në pension, në një intervistë për Kosovo online, është në interes të NATO-s që KFOR-i të marrë kontrollin e sigurisë në veri të Kosovës, ndërsa për faktin se Britania e Madhe tashmë ka dërguar një kontingjent shtesë prej 200 ushtarësh, ai thotë se "asgjë nuk ka ndryshuar".

“NATO është një krah i armatosur i interesave amerikane dhe Britania e Madhe është një vasal besnik i ish-kolonisë së saj, Amerikës”, beson Ogar.