Sa i sigurt është mandati i dytë i Vjosa Osmanit?

Ajo i ka hequr dorezat dhe po përpiqet të hapë rrugën drejt një mandati të dytë. Ajo pohon se këtë ia kërkojnë dy të tretat e qytetarëve të Kosovës. Pikërisht këtë prag prej dy të tretash, Vjosa Osmani duhet ta kalojë në Kuvend për të mbetur në kabinetin presidencial. Bashkëbiseduesit e Kosovo online vlerësojnë se kjo do të jetë e vështirë, kryesisht sepse opozita nuk do t’ia falë lehtë mbështetjen që ajo i dha gjatë fushatës Lëvizjes Vetëvendosje. Ata theksojnë gjithashtu se, nëse siguron edhe pesë vite të tjera në pushtet, në raportin ndaj serbëve në Kosovë nuk do të ketë ndryshime, pasi ajo as që ka pasur kontakt me ta.

Shkruan: Dushica Radeka Gjorgjeviq

Ajo për një kohë të gjatë e ka shtyrë përgjigjen ndaj pyetjeve të gazetarëve nëse dëshiron edhe një mandat tjetër në postin e presidentes, e më pas ka dalë me të dhëna se anketat e organizatave joqeveritare tregojnë se dy të tretat, ose në disa raste 81 për qind e qytetarëve, i kërkojnë asaj një mandat të dytë.

Megjithatë, në këtë rast nuk vendosin drejtpërdrejt qytetarët, por deputetët. Pa 80 vota në Kuvend, ambicia e saj do të mbetet e parealizuar. Edhe nëse shkohet në raundin e tretë të votimit, ku nuk kërkohen dy të tretat, çelësi mbetet sërish në duart e 80 deputetëve që duhet të sigurojnë kuorumin.

Nuk është e lehtë për Osmanin (43) të sigurojë një mandat të dytë, konstatojnë analistët.

Disa vlerësojnë se Lëvizja Vetëvendosje, e cila ka numrin më të madh të deputetëve dhe që mund të konsiderohet “debitore” ndaj Osmanit për shkak të datës së zgjedhjeve parlamentare që ajo ka zgjedhur, tani nuk është tepër e interesuar për rizgjedhjen e saj.

Ajo siguron se me liderin e Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurtin, ka marrëdhënie korrekte institucionale dhe marrëdhënie shumë të mira njerëzore.

Brenda më së largu një muaji e gjysmë, kur skadon afati për zgjedhjen e presidentit të ri të Kosovës, Kurti do të duhet të hapë letrat dhe të bëjë të ditur nëse kjo mitrovicase e lindur, me doktoraturë në të drejtën ndërkombëtare nga Universiteti i Pitsburgut, do të jetë edhe si në vitin 2021 kandidatja e Vetëvendosjes.

Presidentja e (pa)suksesshme

Nëse Osmani është zgjedhja e duhur për presidente të Kosovës edhe për pesë vitet e ardhshme, mendimet në Kosovë janë të ndara.

Analisti Nexhmedin Spahiu për Kosovo online thotë se ajo nuk ka qenë një presidente e suksesshme e Kosovës dhe se një presidente arrogante nuk i bën nder Kosovës, ndërsa profesori Mazllum Baraliu është i mendimit se Osmani e meriton edhe një mandat tjetër, pasi ka luajtur një rol të rëndësishëm në afirmimin e Kosovës në arenën ndërkombëtare.

Duke gjykuar nga deklaratat që vijnë nga partitë opozitare, Spahiu vlerëson për Kosovo online se është shumë e vështirë që Osmani të zgjidhet për një mandat të dytë, dhe se nuk do të jetë e lehtë të zgjidhet as në një raund të mundshëm të tretë votimi, sepse, siç thotë ai, në sallë duhet të jenë të pranishëm 80 deputetë dhe për të duhet të votojnë minimumi 61 deputetë.

“Do të shohim nëse dikush do t’i ndryshojë qëndrimet deri atëherë”, thotë Spahiu.

Duke folur për mandatin e saj që po i afrohet fundit, ai thekson se ajo nuk ka qenë një presidente e suksesshme e Kosovës.

“Ajo ishte mburravece, arrogante. Një presidente e tillë nuk i bën nder Kosovës. Presidenti i Kosovës duhet të jetë një burrë ose grua me qëndrime më të buta, që në marrëdhëniet ndërkombëtare arrin të krijojë lidhje të Kosovës me vendet që i nevojiten Kosovës”, thotë Spahiu.

Nga ana tjetër, Baraliu e vlerëson Osmanin.

Ai thotë se ajo e ka përfaqësuar me dinjitet Kosovën në skenën ndërkombëtare dhe ia atribuon asaj meritat kryesore për sigurimin e katër njohjeve të reja të Kosovës gjatë vitit të kaluar.

“Çdo kandidat tjetër konsensual që opozita mund ta kërkojë, me gjithë respektin e duhur, nuk mund ta zëvendësojë rolin që ajo tani mund ta ketë pas pesë vitesh përvojë dhe kontributi të suksesshëm në afirmimin e Kosovës. Do të ishte në interesin më të mirë të Kosovës që ajo të marrë edhe një mandat tjetër”, është qëndrimi i Baraliut.

E mirë për Kosovën apo jo, gazetari nga Mitrovica e Veriut, Lazar Steviq, thotë se Albin Kurti me partitë e pakicave dhe ato joserbe nuk mund t’ia sigurojë asaj mandatin e dytë. Sipas tij, nevojitet edhe ndonjë parti tjetër më e fortë, si Lidhja Demokratike e Kosovës ose të tjera, për ta zgjedhur presidente.

“Vjosa Osmani ka arsye të besojë se Vetëvendosje do ta propozojë sërish për presidente të Kosovës, sepse ka bashkëpunuar ngushtë me Albin Kurtin. Ajo ka paralajmëruar se do ta paraqesë kandidaturën dhe tani pret që Albin Kurti ta përmbushë pjesën e tij të marrëveshjes dhe ta propozojë për një mandat të dytë. Megjithatë, shohim se Kurti tashmë po kalkulon, kryesisht sepse e di që opozita me siguri nuk do t’i japë mbështetje. Ajo gjatë fushatës i dha mbështetje Vetëvendosjes dhe Albin Kurtit dhe kjo është diçka që opozita nuk do ta falë aq lehtë, ndaj ende mbetet e diskutueshme se kë do ta propozojë Vetëvendosje për president të Kosovës”, tha Steviq për Kosovo online.

Siç shton ai, tani ka disa llogaritje më serioze dhe më të mëdha të përfshira, sepse Albin Kurti dëshiron një qeveri të qëndrueshme, ai është i vetëdijshëm se sa mbështetje mori nga qytetarët në zgjedhjet e fundit parlamentare dhe nuk do të donte ta shpërdoronte atë aq lehtë nëse bën një gabim me propozimin për presidentin e ri.

"Nëse ajo nuk zgjidhet herën e parë dhe të dytë, ka shumë të ngjarë të ketë zgjedhje të reja. Do të shohim se sa do të funksionojë kjo në favor të Albin Kurtit, sepse ai i kushtoi të gjitha përpjekjet e tij mbajtjes së zgjedhjeve parlamentare më 28 dhjetor, kur njerëz nga diaspora erdhën masivisht në Kosovë. Ai e shfrytëzoi atë mundësi dhe fitoi 57 deputetë, dhe nëse ka zgjedhje të reja në prill ose maj, nuk besoj se ai do të jetë në gjendje ta përsërisë këtë rezultat, kështu që duhet të mendojë me kujdes se çfarë të bëjë më pas, nëse do ta mbështesë Vjosa Osmanin apo ndoshta do të sugjerojë dikë tjetër", vlerëson Steviq.

Historiani Stefan Radojkoviq thekson gjithashtu se në këtë moment pyetja kryesore është se cila nga partitë opozitare do ta mbështesë Osmanin ose ndonjë kandidat tjetër të qeverisë së Kurtit që kjo qeveri do ta nominojë, në mënyrë që të sigurohet mbështetja prej dy të tretash.

“Nëse ndonjë parti opozitare do të jetë konstruktive apo nëse opozita do ta bllokojë të gjithë këtë proces dhe do të shkohet në një raund të ri zgjedhjesh. Por atëherë shtrohet pyetja se sa kjo u shkon në favor dhe nëse duan të rrezikojnë me këtë rezultat zgjedhor, i cili për opozitën në përgjithësi është më i dobët sesa ai i shkurtit të vitit të kaluar”, tha Radojkoviq për Kosovo online.

Ai shton se është e sigurt se do të ketë presion nga bashkësia ndërkombëtare dhe, duke gjykuar nga interesat e fuqive të mëdha, siç thotë ai, ato me gjasë do të përpiqen që në muajin mars të zgjidhet presidenti.

Nëse ndonjë parti opozitare jep mbështetje për zgjedhjen e presidentit, atëherë ajo, thekson Radojkoviq, do të presë që, të paktën sa i përket Vetëvendosjes, të mos jetë më objekt sulmesh në media, pra të ketë një status preferencial si partner jozyrtar koalicioni i qeverisë së tretë të Kurtit.

Nuk do t’u ndihmojë serbëve

Lidhur me atë se çfarë mund të presin serbët nga Osmani nëse ajo rizgjidhet, Spahiu thotë se në raport me mandatin e saj të parë nuk do të ketë ndryshime.

“Serbët, por edhe të tjerët, e dinë se çfarë ka qenë ajo. Nuk mund të pritet që në mandatin e dytë të jetë ndryshe nga ajo që ka qenë në të parin”, thekson ai.

Nëse Osmani merr një mandat të dytë, Steviq thotë se marrëdhënia e saj me serbët në Kosovë do të mbetej në status quo, që do të thotë - mungesë kontaktesh.

Osmani, siç thotë ai, nuk kishte marrëdhënie me serbët as në mandatin e parë, ndërsa nga intervistat e saj të shumta u pa se ajo shfrytëzoi çdo mundësi për të akuzuar Serbinë "për gjithçka të gjallë", duke filluar me shumë gjëra që ndodhën në veri.

"Ajo i bëri thirrje bashkësisë ndërkombëtare që ta ndëshkojë Serbinë, të vendosë sanksione ndaj saj, Serbia ishte fajtore për gjithçka, dhe sa i përket serbëve vendas nga Kosova, ajo pothuajse nuk kishte kontakt me ta. Ajo nuk foli me disa serbë për të parë se si jetojnë, por për këtë arsye shfrytëzoi çdo mundësi për t'i akuzuar serbët për gjithçka. Pra, nëse ajo merr një mandat të dytë, ajo prapë nuk do të ketë asnjë bashkëpunim me serbët, sepse kështu e ka krijuar veten. Dhe serbët nuk duan të kenë asnjë kontakt me të sepse ajo nuk ka bërë asgjë të mirë, as nuk ka bërë një hap dhe nuk ka shtrirë dorën e pajtimit. Pra, status quo-ja ose konflikti i ngrirë do të mbetet, për ta quajtur kështu, midis presidentit të Kosovës dhe serbëve që jetojnë në Kosovë", është i mendimit Steviqi.

Serbët, siç beson Radojkoviq, e dinë se ajo nuk do të jetë presidente e të gjithë qytetarëve dhe se në këtë kuptim ata nuk duhet të presin asnjë ndihmë.

"Serbët nuk kanë pse të kenë frikë drejtpërdrejt prej saj, por ajo nuk do të jetë realisht presidente e të gjithë qytetarëve të Kosovës dhe Metohisë. Ajo ndoshta nuk do të bëjë asgjë shtesë për t'ua bërë jetën të mjerueshme, por sigurisht që as nuk do t'i ndihmojë. Ka dikë që është përgjegjës për një qëndrim të tillë ndaj serbëve", thotë Radojkoviq.