Takimi në SHBA e trazoi Prishtinën: A është takimi i Hamzës dhe Kasanofit një paralajmërim për Kurtin?

Së fundmi Kandidati i PDK-së për kryeministër Bedri Hamza, si politikani i parë nga Kosova, por edhe nga Ballkani, është takuar zyrtarisht me Aleksandar Kasanof, zëvendësndihmës sekretarin e ri të Shtetit të SHBA-së për Ballkanin Perëndimor. Ky takim shkaktoi spekulime të shumta për pasojat e mundshme në skenën politike në Prishtinë, por analistët bien dakord për një gjë – SHBA-të i dërguan mesazh të qartë Albin Kurtit me këtë lëvizje.

Pas takimit, Hamza shprehu shpresën se “gabimet dhe konfuzioni i qeverisë në Prishtinë do të rishikohen”. Për këtë arsye, shumë njerëz pyetën se a ishte ky takim një mesazh për kryeministrin aktual të Kosovës, Albin Kurti dhe cili mund të ishte kuptimi i vërtetë i tij.

Indikacionet erdhën nga Departamenti i Shtetit vetëm një ditë më parë. Zëdhënësi Metju Miller tha se Kosova e ka vënë në rrezik mbështetjen e SHBA-së me lëvizjet e saj të njëanshme.

Për Marko Millenkoviqin nga OJQ-ja "Nisma e Re Sociale", nuk ka dyshim se, nëse nuk ka ndryshim në qasjen politike të Prishtinës, autoritetet amerikane mund të kërkojnë partnerë të tjerë, madje edhe të ndërhyjnë në zgjedhje.

“Takimi që zoti Hamza ka pasur me të dërguarin amerikan për Evropën dhe Ballkanin Perëndimor e interpretoj si një mesazh që iu dërgua autoriteteve në Prishtinë. Para së gjithash, duke pasur parasysh mosmarrëveshjet e mëparshme që ka pasur qeveria me administratën amerikane, të cilat janë më se të dukshme përmes deklaratave që kemi marrë nga Departamenti i Shtetit. Prandaj, në këtë moment nuk ka dialog dhe bashkëpunim konstruktiv dhe mendoj se ky takim është mesazh para së gjithash për autoritetet në Prishtinë, se nëse nuk ka ndryshim në raportin e qasjes politike, SHBA-të do të mundohen të gjejnë partnerë të tjerë”, thotë Millenkoviq për Kosovo online.

Ai rikujton se në periudhën paraprake, ish i dërguari i SHBA-ve, Gabriel Eskobar, ka dërguar mesazhe se nëse SHBA-të aktualisht nuk kanë partner në Prishtinë, do të përpiqen të gjejnë një partner adekuat.

"Dhe unë me të vërtetë mendoj se ky është një mesazh. Tani, se sa do të kuptohet nga autoritetet në Prishtinë, sa do të ndryshojë kjo qasje, nuk jam i sigurt, por sigurisht që e interpretoj si mesazh të qartë dhe pres që në periudhën e ardhshme, nëse nuk ka ndryshime nga Prishtina, këto mesazhe të forcohen edhe më shumë dhe që në një farë mënyre SHBA-të të ndërhyjnë në procesin parazgjedhor dhe ndoshta mbështesin njërin nga kandidatët”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Ai vlerëson se takimi mes Hamzës dhe Kasanofit nuk ka të bëjë me Serbinë, por që është mesazh për skenën e brendshme politike në Kosovë.

Sipas tij, ka tension të dukshëm politik mes Hamzës dhe Vetëvendosjes, gjë që është reflektuar edhe në ngjarjet e fundit, siç është çështja e hapjes së urës mbi lumin Ibër.

“Hamza po përpiqet të jetë partner i komunitetit ndërkombëtar, ndërkohë që Vetëvendosje po e shtyn historinë e vet dhe përmes disa veprimeve politike, përmes lëvizjeve të njëanshme, po përpiqet të arrijë pikë shtesë në disa qarqe votimi, por edhe në njëfarë mënyre të sfidojë kandidatët kundërshtarë”, thotë Millenkoviq.

Kur bëhet fjalë për zgjedhjet e ardhshme, Millenkoviq thekson se zgjedhjet në Kosovë janë vendimtare për marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ai beson se nëse Vetëvendosja vjen sërish në pushtet, mund të ketë një përkeqësim të mëtejshëm të marrëdhënieve me SHBA, veçanërisht pas zgjedhjeve në SHBA.

“Më duket se në këtë moment qytetarët e Kosovës nuk e njohin këtë rrezik, por ky rrezik ekziston, sidomos nëse ka ndryshime në administratën amerikane. Mendoj se mund të ketë ndryshime shtesë politike, madje edhe në një pozicion më pak të favorshëm të Kosovës në ato procese. Prandaj, nëse Vetëvendosja është sërish në pushtet, pres që marrëdhëniet të përkeqësohen edhe më tej. Thjesht, ne nuk kemi pasur qasje konstruktive deri më tani, dhe këtu e shoh rëndësinë që SHBA i kushtojnë kandidatëve potencialë për zgjedhjet e ardhshme në Kosovë”, përfundon ai.

Analisti nga Prishtina, Arbnor Sadiku, beson se SHBA-të do të bashkëpunojnë me këdo që t'i fitojë zgjedhjet e ardhshme në Kosovë, ndërsa takimin e Hamzës dhe Kasanovit e konsideron si fushatë elektorale të PDK-së, e jo si mbështetje të SHBA-së.

“Mendoj se takimi i zotit Hamza me zotin Kasanof është rezultat i lobimit të PDK-së për të organizuar një takim mes tyre të dyve për nevoja të brendshme elektorale dhe jo me kërkesë të SHBA-ve. Nuk mendoj se SHBA ka dashur t'i dërgojë ndonjë mesazh Albin Kurtit përmes këtij takimi, sepse e kaluara ka treguar që SHBA kanë qenë me çdo parti që fiton zgjedhjet”, thotë Sadiku për Kosovo online.

Ai vlerëson se, sipas rrethanave aktuale, Vetëvendosja e Kurtit do të bëjë koalicion me PDK.

“Ai vetë ndoshta nuk do të mund t’i fitojë zgjedhjet dhe duket se SHBA-të do të bashkëpunojnë me atë që i fiton zgjedhjet”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Megjithatë, politologu Ognjen Gogiq nuk pajtohet me këtë i cili kujton se SHBA tashmë kanë ndërhyrë një herë në zgjedhjet në Kosovë.

Ai thotë se nuk është e pazakontë që zyrtarët amerikanë të mbajnë kontakte me liderë të ndryshëm politikë në Kosovë, sepse ata në përgjithësi kanë ushqyer elitën politike atje, me përjashtim të lëvizjes Vetëvendosje. Megjithatë, vlerëson për Kosovo online, është e pazakontë që Hamza të ketë takuar disa zyrtarë që Kurti nuk i ka bërë.

“Pra, ajo vizitë në Amerikë është në një nivel më të lartë se sa ka pasur Kurti kur shkoi në Amerikë. Dhe kjo tashmë është një gjë e pazakontë, sepse ai që flet në emër të Kosovës është anashkaluar dhe bisedohet me liderët e opozitës”, thotë Gogiq.

Ai beson se ky mund të jetë një mesazh për Kurtin se do të gjejë dikë që dëshiron të jetë bashkëpunues dhe kujton se këtë amerikanët e kanë bërë një herë, pikërisht në Kosovë.

“Në vitin 2020, i dërguari amerikan Riçard Grenell disi pati një rol në ndryshimin e qeverisë në Kosovë, edhe me mbështetjen e PDK-së, kur ra qeveria e parë Kurti. Pra, në fakt mund të jetë një mesazh për Kurtin, dhe mund të jetë më shumë se një mesazh. Mund të jetë përgatitja e disa marrëveshjeve operative dhe planeve për veprim të mëtejshëm”, vlerëson politologu.

Ai nënvizon se Hamza e ka kundërshtuar Kurtin për çështjen e urës së Ibrit dhe ka shprehur qëndrimet që amerikanët “dëshirojnë të dëgjojnë”.

“Hamza është ndoshta më i ftuar se Kurti për të folur për urën mbi Ibër, pasi është kryetar i Mitrovicës së Jugut, dhe ai në fakt tha atë që Kurti nuk e thotë, që është se në atë mënyrë në fakt po shkatërrohen urat me aleatët, në radhë të parë me amerikanët. Pra, në një farë mënyre Hamza po thotë gjëra që amerikanët duan t'i dëgjojnë”, thotë Gogiq.

Ai vlerëson se është tregues fakti që Kasanof pati takimin e parë të të gjithë liderëve dhe krerëve të shteteve ballkanike me një lider opozitar.

“Ky është në fakt një mesazh shumë i fortë. Aq më tepër që në Kosovë largimi i Eskobarit dhe ardhja e Kasanofit shihen si mundësi për Kosovën. Një reagim fillestar ishte se Kasanof do të ishte më i favorshëm si ndërmjetës në dialog për vetë Kosovën, dhe më pas ai nuk u takua me Kurtin por me Hamzën. Kjo, them unë, mund të jetë shumë më tepër se thjesht një mesazh, pasi që zgjedhjet në Kosovë po vijnë dhe në një farë mënyre është një përfshirje në fushatën zgjedhore, pasi opozita do ta përdorë për qëllimet e saj, dhe ndoshta ka pasur marrëveshje konkrete se si do të përkrahet PDK në proceset e ardhshme zgjedhore”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

I pyetur se si mund të reflektohet kjo në Serbi, ai përgjigjet se politika e Kurtit është ambivalente për Beogradin. Nga njëra anë, për Beogradin është diplomatikisht e përshtatshme që Kurti të njihet si ekstremist, por nga ana tjetër nuk është e përshtatshme pasi që e kërcënon drejtpërdrejt pozitën e serbëve në Kosovë.

“Nga njëra anë Kurti izolohet nga Perëndimi, dhe më pas, në këmbim, edhe Perëndimi e kapërcen, disi e margjinalizon. Megjithatë, nëse është e mirë për Beogradin apo jo, kjo është pyetja. Nga njëra anë, është mirë që Beogradi nuk njihet si shkaktar i krizës, por Kurti është shumë i dukshëm. Ura tregon sërish se askush nuk po flet për të dy palët, askush nuk po i thërret të përmbahen të dy palëve, por i drejtohen vetëm Kurtit. Në anën tjetër, sa më i izoluar dhe më i skajshëm bëhet Kurti, aq më negativisht reflektohet në pozitën e serbëve në Kosovë, në radhë të parë në veri. Pra, tani është një pyetje e madhe se a i përshtatet Beogradit në përgjithësi që Kurti është më ekstrem apo më pak ekstrem”, vlerëson Gogiq.