Kosova sërish në qendër të strategjisë amerikane për Ballkanin

Shkruan për Kosovo online: Zhelko Shajn

“Shtetet e Bashkuara mbeten të përkushtuara ndaj stabilitetit dhe sigurisë rajonale përmes partneritetit me aleatët dhe pranisë në Kosovë.”

Ky formulim gjendet në strategjinë e re amerikane për Ballkanin Perëndimor, dokument të cilin administrata e Donald Trumpit dhe sekretari i shtetit Marco Rubio po e paraqesin para Kongresit të SHBA-së si platformë zyrtare të politikës amerikane ndaj rajonit për vitin 2026.

Bëhet fjalë për një tekst të përgatitur nga Departamenti i Shtetit, Këshilli për Siguri Kombëtare, Pentagoni dhe shërbimet amerikane të inteligjencës, për çka dokumenti ka peshë shumë më të madhe politike sesa një analizë klasike diplomatike.

Pikërisht përmes këtij formulimi, Uashingtoni tregon qartë se Kosovën edhe sot e sheh, para së gjithash, si çështje sigurie dhe gjeopolitike në kuadër të arkitekturës së NATO-s në Ballkan.

Strategjia e re amerikane për Ballkanin Perëndimor tregon se Kosova është rikthyer sërish në qendër të gjeopolitikës amerikane në Ballkan.

Dokumenti “Politika e Shteteve të Bashkuara të Amerikës për promovimin e stabilitetit dhe prosperitetit rajonal në Ballkanin Perëndimor”, në vetëm shtatë faqe, e përkufizon rajonin jo më si hapësirë post-konflikti nën tutorim ndërkombëtar, por si çështje të sigurisë kombëtare amerikane.

Theksohet veçanërisht vazhdimi i pranisë ushtarake amerikane përmes KFOR-it, gjë që konfirmon se Uashingtoni e sheh Kosovën si një pikë të rëndësishme për ruajtjen e pranisë së sigurisë së NATO-s dhe kontrollin e stabilitetit rajonal.

Ndryshimi kyç në raport me administratat e mëparshme është se Ballkani nuk është më vetëm çështje evropiane. Uashingtoni tani e sheh Ballkanin Perëndimor si hapësirë të garës së drejtpërdrejtë gjeopolitike me Rusinë dhe Kinën. Në dokument thuhet se Moska përdor ndikimin energjetik dhe ndarjet etnike për destabilizimin e rajonit, ndërsa Kina zgjeron ndikimin politik dhe ekonomik përmes projekteve infrastrukturore dhe kredive.

Njëkohësisht, leximi i kujdesshëm i dokumentit tregon edhe një nuancë të rëndësishme politike. Ndryshe nga periudhat e mëparshme, kur fokusi ishte në riformësimin e fuqishëm politik të rajonit dhe përshpejtimin e proceseve të caktuara, strategjia e re insiston para së gjithash në stabilitetin e institucioneve, bashkëpunimin në fushën e sigurisë dhe ruajtjen e balancës rajonale.