KUSH është KUSH – Bekim Sejdiu: Kandidati për president të Kosovës kundërshtoi marrëveshjen për parimet e AKS

Bekim Sejdiu, kandidati për president të Kosovës për të cilin sot u dakorduan Vetëvendosje dhe Lidhja Demokratike e Kosovës, ka përvojë shumëvjeçare në diplomaci, akademi dhe institucionet e Kosovës, ndërsa ka qenë ambasador i Kosovës në Turqi dhe konsull i përgjithshëm në Nju-Jork. Si gjyqtar i Gjykatës Kushtetuese, në vitin 2015 vendosi për kushtetutshmërinë e parimeve të Asociacionit të Komunave Serbe, ndërsa në mendimin e tij mospajtues e vlerësoi modelin nga Marrëveshja e Brukselit si problematik nga këndvështrimi i parimit të multietnicitetit.

Bekim Sejdiu, i lindur në vitin 1974, është jurist, diplomat dhe profesor universitar, i cili gjatë karrierës së tij ka ushtruar disa funksione në sistemin e drejtësisë dhe në shërbimin diplomatik të Kosovës.
Gjenerata e parë e ambasadorëve

Sejdiu ka qenë gjyqtar i Gjykatës Kushtetuese të Kosovës, post në të cilin u emërua në vitin 2015. Para kësaj, kishte punuar në shërbimin diplomatik dhe i përket gjeneratës së parë të ambasadorëve të Kosovës.

Shërbimin e nisi si i ngarkuar me punë, ndërsa më 20 gusht 2009, presidenti Fatmir Sejdiu e emëroi zyrtarisht ambasador në Turqi. Me këtë emërim, ai u bë ambasadori i parë i Kosovës në Ankara.

Pas përfundimit të mandatit në Ankara, shërbimi i tij diplomatik vazhdoi në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Nga viti 2012 deri në vitin 2014, ushtroi funksionin e konsullit të përgjithshëm të Kosovës në Nju-Jork. Dokumentet e asaj periudhe tregojnë se ishte përfshirë edhe në aktivitetet e delegacioneve më të larta shtetërore të Kosovës gjatë vizitave të tyre në Nju-Jork. Kështu, në shtator të vitit 2012, Sejdiu ishte anëtar i delegacionit të Kosovës në takimin që presidentja Atifete Jahjaga dhe kryeministri Hashim Thaçi zhvilluan me Sekretarin e Përgjithshëm të OKB-së, Ban Ki-moon.

Pas shërbimit në Nju-Jork, ai u emërua edhe ambasador i Kosovës në Kanada për periudhën 2014–2015. Në vitin 2015, karriera e Sejdiut kaloi nga shërbimi diplomatik në drejtësinë kushtetuese.
Për Asociacionin e Komunave Serbe

Në vitin 2015, Sejdiu, si gjyqtar i Gjykatës Kushtetuese, ishte anëtar i trupit gjykues që shqyrtoi kushtetutshmërinë e parimeve të AKS-së. Në këtë çështje ekziston edhe mendimi i tij i veçantë mospajtues, në të cilin mbajti një qëndrim më të ashpër ndaj Asociacionit sesa shumica e gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese të Kosovës.

Ai vlerësoi se modeli i propozuar i Asociacionit krijon një dallim të bazuar në territor lidhur me të drejtat brenda komunitetit serb, por edhe ndërmjet serbëve dhe pjesëtarëve të komuniteteve të tjera që jetojnë në të njëjtat komuna. AKS e përshkroi si “etnocentrik”, duke vlerësuar se themelimi i tij në mënyrën e propozuar do të ishte në kundërshtim me parimet e multietnicitetit dhe mosdiskriminimit.

“Është e qartë se vetëm serbët e Kosovës që jetojnë në komunat me shumicë serbe do të ishin ‘të autorizuar’ të gëzonin një pozitë të privilegjuar politike...”, kishte theksuar ai.

Gjykata Kushtetuese e Kosovës më pas vendosi se parimet e dakorduara për AKS nuk janë plotësisht në përputhje me “frymën e Kushtetutës së Kosovës” dhe se përfshirja e këtyre parimeve në një akt ligjor dhe në statutin e Asociacionit “duhet të jetë në përputhje me standardet kushtetuese të Republikës së Kosovës”.

Gjykata Kushtetuese i shqyrtoi parimet për AKS me kërkesë të presidentes së atëhershme të Kosovës, Atifete Jahjaga.

Rënia e qeverisë së Avdullah Hotit

Sejdiu ishte edhe gjyqtar raportues në disa raste politikisht të rëndësishme, përfshirë vendimin e vitit 2020 që çoi në rënien e qeverisë së Avdullah Hotit. Sipas raportimeve të mediave, Sejdiu e konsideronte antikushtetuese votën për qeverinë Hoti të deputetit Etem Arifi, i cili tashmë ishte dënuar me burgim.
Në aktgjykimin e saj, Gjykata Kushtetuese konstatoi se vota e një deputeti të dënuar me vendim gjyqësor të formës së prerë nuk mund të llogaritej si e vlefshme gjatë zgjedhjes së Qeverisë, gjë që solli pasoja të drejtpërdrejta politike.

Pas këtij aktgjykimi, më 14 shkurt 2021 në Kosovë u mbajtën zgjedhjet e parakohshme parlamentare.
Angazhimi në Presidencë

Sejdiu u largua nga Gjykata Kushtetuese më 25 maj 2021, kur dha dorëheqjen nga posti i gjyqtarit. Në fund të vitit 2021 u bë e ditur se Zyra e Presidentit të Kosovës e kishte angazhuar si ekspert të jashtëm.
Sejdiu sqaroi atëherë se ky angazhim ishte pjesë e një projekti të mbështetur nga Ambasada Norvegjeze dhe se ai nuk ishte pjesë e kabinetit politik të presidentes Vjosa Osmani.

“Punëdhënësi ynë është Grupi për Studime Politike të Ballkanit. Pra, ne nuk jemi pjesë e kabinetit apo e institucionit të Presidencës”, tha ai.

Biografia

Sejdiu diplomoi për drejtësi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës. Përfundoi studimet master në marrëdhënie ndërkombëtare në Universitetin Bilkent në Ankara, si dhe studimet master në demokraci dhe të drejta të njeriut në Universitetin e Sarajevës dhe Universitetin e Bolonjës. Doktoroi në fushën e studimeve ndërkombëtare dhe diplomatike.

Që nga viti 2002 është i lidhur me Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, ku ka punuar si profesor. Interesat e tij akademike dhe profesionale përfshijnë të drejtën ndërkombëtare, marrëdhëniet ndërkombëtare, diplomacinë dhe sigurinë ndërkombëtare.
Përveç karrierës akademike dhe diplomatike, Sejdiu është angazhuar edhe si hulumtues dhe analist i politikave publike. Aktualisht, sipas të dhënave biografike të disponueshme në faqen e KIPRED-it, ai është hulumtues i lartë në këtë institut, ndërsa Legalis ka bërë të ditur se është një nga partnerët e tij themelues dhe se merret me këshillim juridik.

Gjatë veprimtarisë së tij publike, Sejdiu është nderuar me dekorata dhe mirënjohje të shumta, si: Dekorata e Asamblesë së Shtetit të Nju-Jorkut (SHBA), Çelësi i Qytetit të Uorçesterit (Masaçusets, SHBA) dhe Medalja e Ministrit të Punëve të Jashtme të Republikës së Turqisë.