Zgjedhjet në Maqedoninë e Veriut - stuhia politike në luftën për pushtet

Željko Šajn
Burim: Kosovo Online

Shkruan për Kosovo online: Zhelko Shajn, korrespondent i Politikës nga Shkupi

Zgjedhja e Talat Xhaferit kryeministër i Maqedonisë së Veriut është padyshim një hap i madh politik për partinë parlamentare shqiptare BDI, të udhëhequr nga Ali Ahmeti, e cila përmbushi marrëveshjen e partisë LSDM, me ish-kryeministrin Zoran Zaev në krye dhe partisë BDI që kryeministër i Qeverisë të jetë nga radhët shqiptare, d.m.th. nga kjo parti shqiptare, njëqind ditë para zgjedhjeve parlamentare në Maqedoninë e Veriut.

Kjo lëvizje politike e partisë shqiptare BDI, e cila mori edhe formë juridiko-legjislative në Kuvend, ka një synim strategjik afatgjatë në demokracinë parlamentare, e cila mbështetet fuqishëm nga Perëndimi, dhe nga Perëndimi, frontmeni i të cilit SHBA e shpalli Kosovën shtet të pavarur. Atmosfera në opinionin maqedonas, megjithatë, nuk ka fare ton demokratik, sidomos kur rrymat politike vijnë nga Prishtina, nga kabineti i Albin Kurtit.

Talat Xhaferi, kryeministri aktual, të kujtojmë, ka qenë kryetar i Kuvendit të Maqedonisë së Veriut për dy mandate dhe ministër i Mbrojtjes. Ai është anëtar i partisë BDI, e cila doli nga Ushtria Çlirimtare Kombëtare Shqiptare (ONA), e njohur si "UÇK-ja maqedonase", e cila u përplas ushtarakisht me shtetin e Maqedonisë, pas së cilës u nënshkrua marrëveshja kornizë e Ohrit, kur shqiptarët mori të gjitha të drejtat për të marrë pjesë në autoritetet shtetërore dhe krijimin e qeverisë. Xhaferi mbaroi shkollat ​​ushtarake në Jugosllavi, në Beograd dhe Sarajevë. Përvoja politike e ka fituar përmes Bashkimit Demokratik për Integrim. Ai u kujtua nga shumë njerëz si funksionar politik në poste shtetërore që futi në kabinetet e tij simbolin kombëtar të shtetit shqiptar - flamurin shqiptar. Liderët perëndimorë nuk e kanë komentuar asnjëherë një veprim të tillë, ashtu siç nuk i kushtuan vëmendje shpërthimit të Kurtit kur u shpall president i të gjithë shqiptarëve në Tetovë, me himnin kombëtar dhe flamurin e Shqipërisë, dhe hartën e “Shqipërisë së Madhe”, ku shihen qartë pretendimet territoriale.

Liderët e partive opozitare shqiptare në Maqedoni, Bilall Kasami, Izet Mexheti, Afrim Gashi dhe Arben Taravari, menjëherë pas zgjedhjes së kryeministrit maqedonas nga radhët e BDI-së, ishin mysafirë të Albin Kurtit, ku u konsultuan për zgjedhjet e ardhshme në Maqedoninë e Veriut dhe ranë dakord për të përjashtuar kandidatin e përbashkët presidencial. Në të njëjtën ditë, Ali Ahmeti, lideri i BDI-së, ishte mysafir në RTK në Prishtinë, duke theksuar se është ende herët për presidentin shqiptar të Maqedonisë së Veriut. Në të njëjtën kohë, Ahmeti i kritikoi ata se nuk ishin pjesë e “aktit historik” kur votuan për kryeministrin Talat Xhaferi në Kuvend.

Që kur BDI u largua nga VMRO-DPMNE si partner koalicioni dhe filloi koalicion me LSDM-në, të gjitha partitë shqiptare shkuan në Tiranë për konsultime, me kryeministrin shqiptar Rama. Mirëpo, këtë vit Kurti ishte nikoqir dhe partitë opozitare që e shpallën president të të gjithë shqiptarëve, por në delegacion ishte edhe kryetari i Aleancës Shqiptare Taravari, e cila është në koalicion me pushtetin aktual në RMV. Me Kurtin u ra dakord që Taravari të jetë kandidati i përbashkët presidencial i opozitës shqiptare. Edhe pse Taravari e mohoi këtë pas kthimit në Shkup, filloi përçarja brenda partive, qoftë edhe në baza fizike, si dhe kërcënimi me plumba në derën e përparme të shtëpisë së Taravarit.

Për shkak të kërcënimeve të tilla drejtuar Taravarit, njerëzit e mbledhur në Strugë i qëndruan pranë dhe i dhanë mbështetje për t'u shkëputur nga koalicioni me LSDM-në dhe BDI-në. Krahu i dytë i partisë Aleanca Shqiptare drejtohet nga Zeladin Sela, i cili u nxor nga Sobranja i gjakosur nga Kuvendi në 2017-ën. Pastaj VMRO-DPMNE mbrojti parlamentin duke kundërshtuar zgjedhjen e Xhaferit në pozitën e kryetarit të Kuvendit.

Nëse Aleanca tërhiqet nga pushteti, shumica në parlament vihet në pikëpyetje. Përkatësisht, Aleanca ka tetë deputetë. Nëse të gjithë shkojnë me Taravarin, qeveria do të ketë pak më pak se 61 deputetë në Kuvend dhe vetë funksionimi i organit legjislativ vihet në pikëpyetje.

Në Maqedoninë e Veriut, atmosfera sapo po nxehet para zgjedhjeve parlamentare dhe tashmë mund të ndihet një luftë e ashpër, por edhe frika nga këmbëngulja e Kurtit për të rrëzuar ata liderë shqiptarë që nuk janë ndjekës të tij. Edhe pse Kurti nuk regjistroi parti në Maqedoninë e Veriut, me opozitën shqiptare, ai vendosi një pluralizëm parlamentar imperativisht të bindur dhe ekzekutiv për zgjedhjet parlamentare, ku do të prishë llogaritë politike - nëse jo me një luftë demokratike dhe korrekte, atëherë, sigurisht, me një fushatë që sjell trazira dhe përçarje në jeta paqësore e njerëzve - si në Kosovë e Metohi ashtu edhe në Maqedoninë e Veriut.

Është një pyetje e hapur pse mentori i Kurtit e dëshiron këtë: a kundërshton partnerë të caktuar nga perëndimi, para së gjithash SHBA-të, apo hap hapësirë ​​për një vend të tretë nga Lindja? Gjithsesi, duket gjithnjë e më shumë si dominim mbi Ballkanin, ku përmes skenarit të një atmosfere të shqetësuar parlamentare po tentojnë ta pushtojnë këtë rajon. Demonstratat dhe trazirat krijohen pikërisht në terrenin ku liderët e “Ballkanit të Hapur” kanë ruajtur paqen në Ballkan pa asnjë grant apo mentor. Pyetja e vetme është se kujt i intereson paqja në Ballkan. Dhe jo vetëm kaq, por edhe nëse ky dominim mbi Ballkanin do t'i përjashtonte vendet ballkanike që të jepnin zërin e tyre gjatë ndarjes së re globale të sferave të interesit në negociatat ndërmjet fuqive të interesit të SHBA-së dhe Federatës Ruse.

Pra, për shtetarët lindorë, është shqetësuese mbështetja që u është dhënë shqiptarëve nga Perëndimi, siç theksoi ministri i Jashtëm i Federatës Ruse, Sergej Lavrov, pas Këshillit të 30-të Ministror të OSBE-së të mbajtur në Shkup, nga i cili, siç thekson Lavrov, “Blinken, Kamerun dhe Borel u arratisën”.

Faktori shqiptar është shumë serioz, siç konfirmohet nga situata në Maqedoninë e Veriut. Kryetari i Kuvendit të Maqedonisë edhe sot e kësaj dite është ulur në tryezën ku është vendosur flamuri shqiptar. Diku është edhe maqedonas, por edhe shqiptari”, tha Lavrov për Politika, duke paralajmëruar se shqiptarët janë një faktor i rëndësishëm që mbështesin fuqitë perëndimore në Ballkanin Perëndimor. Ai flamur ka valëvitur edhe në kryeministrinë ku është ulur Xhaferi. Mirëpo, duke qenë se të gjitha trazirat burojnë nga opozita shqiptare, nga një interes i përbashkët, si emërues i përbashkët, do të mbetet vetëm flamuri shqiptar, nën të cilin Kurti u shpall president i të gjithë shqiptarëve.

Në rrafshin e brendshëm të RMV-së pritet një stuhi politike në luftën për pushtet, ndërsa në atë të jashtëm vendi po lufton për një vend nën diellin e Bashkimit Evropian. Do të kemi rastin të shohim se çfarë vendimesh strategjike do të marrë qeveria e udhëhequr nga Xhaferi, nën patronatin e partisë së tij BDI, e cila e emëroi në këtë pozitë. Por nëse Maqedonia e Veriut vazhdon të kërkojë rrugën e saj bazuar vetëm në interesat partiake, mund të vërë në pikëpyetje të gjithë Ballkanin Perëndimor brenda ndarjes së interesave globale.

Rusia nuk ka asnjë problem me hyrjen e Ballkanit Perëndimor në BE. Pavarësisht se nuk është e qartë se ku është “Ballkani Lindor”, siç tha Lavrov për “Politika”, Rusia do të mbështesë çdo vendim të popullit serb, më saktë të lidershipit serb, por gjithashtu theksoi se Rusia e konsideron popullin maqedonas mik, për dallim nga qeveria maqedonase. Sigurisht që marrëveshjet fillimisht në nivelin e brendshëm të vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe më pas në nivelin rajonal - janë të nevojshme në mënyrë që Ballkani Perëndimor të fitojë një rol më të rëndësishëm në skenën politike botërore dhe të gjendet në tryezën e negociatave të fuqive të rëndësishme, kryesisht Rusisë dhe SHBA-së, për ekuilibrin e marrëdhënieve dhe arritjen e paqes në botë.