Kafeja sikter e Soltz-it u zhvendos te maqedonasit

Zheljko Shajn, korrespondent i Politikës nga Shkupi, shkruan për Kosovo online

Ndonëse ende nuk ka nisur zyrtarisht fushata parazgjedhore për zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare në Maqedoninë e Veriut, të cilat janë planifikuar për në prill dhe maj të vitit të ardhshëm, qeveria dhe opozita kanë nisur një derbi politik, duke zhvendosur akuzat e ndërsjella se kush është fajtor për faktin se ky vend vazhdon të presë në korridorin e Brukselit, se BE-ja ti hap derën për të hyrë në këtë komunitet evropian.

LSDM e konsideron si fajtor kryesor koalicionin kundër BE-së dhe NATO-s ndërmjet VMRO-DPMNE-së dhe të majtës. Siç thekson LSDM-ja, përkundër shqyrtimit të suksesshëm dhe mbështetjes së fuqishme nga BE-ja, për shkak të bllokadës aktive të liderëve të opozitës Mickoski dhe Apasijev, në Kuvendin e Maqedonisë nuk ka filluar procesi i hapjes së klasterave. Nga ana tjetër, opozita fajëson për amullinë e proceseve të integrimit europian strukturën qeverisëse, e cila për shkak të aktiviteteve kriminale të nivelit të lartë, siç theksohet nga kjo parti, në vend të saj merr një karrige në korridorin përballë sallës së liderëve një karrige në tryezën e rrumbullakët mes ministrave dhe liderëve të BE-së. Siç u shpjegua në selinë e VMRO-DPMNE-së, BE-ja nuk lejon zhvillimin e mëtejshëm të proceseve integruese evropiane - jo për shkak të bllokimit të ndryshimeve kushtetuese të kërkuara nga Bullgaria, por për shkak se ka një nivel të lartë të korrupsionit në strukturën qeverisëse, dhe në vetë majat e qeverisë.

Megjithatë, të gjithë dalin para votuesve me optimizmin e tyre. Kështu, kryeministri aktual deklaron publikisht me vetëbesim të lartë se pas zgjedhjeve do të jetë sërish kryeministër i Maqedonisë së Veriut. Dimitar Kovaçevski shkakun e qëndrimit negativ të BE-së ndaj Maqedonisë së Veriut e sheh edhe në veprimet e VMRO-DPMNE-së në skenën e brendshme politike. Ai e sheh fitoren e partisë së tij përmes koalicionit të frontit europian, i cili mund të korrigjojë gjithçka që bën opozita për të distancuar vendin nga vlerat europiane. Kovaçevski me vendosmëri hedh poshtë spekulimet se pas zgjedhjeve është i mundur koalicioni i dy partive më të mëdha maqedonase: LSDM dhe VMRO-DPMNE. Një ide e tillë ka dalë nga lideri i partisë opozitare Hristijan Mickoski, për të cilën është negociuar fshehtas disa muaj më parë, por siç mësuam nga radhët e VMRO-DPMNE-së, kjo iniciativë është refuzuar nga autoritetet qeveritare.

Meqë ra fjala, maqedonasit, të cilët edhe një herë përballen me kushte të reja për të hyrë në BE dhe nuk mund të dalin nga dhoma e pritjes dhe të hyjnë në komunitet, u zemëruan nga vendimi i BE-së për të lejuar Ukrainën të fillojë negociatat e anëtarësimit, edhe pse kryeministri hungarez vuri veton ndaj tij. Konkretisht, qasja jokonvencionale e kancelarit gjerman Olaf Scholz gjatë diskutimit të liderëve për anëtarësimin e Ukrainës, duke i sugjeruar kryeministrit hungarez të largohej nga dhoma e negociatave dhe të pinte kafe, u mundësoi liderëve të tjerë të marrin një vendim në favor të fillimit të negociatave me Ukrainën.

Për ambasadorin e Maqedonisë së Veriut, Ivica Bocevski, ky akt është skandaloz. Ai pyeti se si ndodhi që në tridhjetë vjet nuk u gjet njeri që të hiqte një kryeministër grek dhe të hiqte veton ndaj Maqedonisë, e cila duhej të ndryshonte emrin për t'u bashkuar me integrimet euroatlantike. Këtë pyetje Bocevski e bëri pas një forumi për Henri Kisingerin dhe diplomacinë e tij, të cilin e udhëhoqi ish-presidenti i Maqedonisë, Gjorgje Ivanov.

Kissinger, siç dihet, vendosi dialog ndërmjet presidentit të parë të Maqedonisë Kiro Gligorov dhe kryeministrit grek Mitsotakis, dhe më vonë, në Davos, në vitin 1992, praktikisht solli kryetarin e Kuvendit të Republikës së Maqedonisë Stojan Andov dhe Kryeministri i Greqisë Mitsotakis për të gjetur një zgjidhje për mosmarrëveshjen greko-maqedonase. Kissinger e këshilloi Mitsotakis të njohë Republikën e Maqedonisë dhe ta ndihmojë atë në rrugën e saj evropiane. Mitsotakis i dha Andovit një copë letër në të cilën shkruhej “Republika e Maqedonisë – Shkup”, si zgjidhje e pranueshme për Greqinë. Megjithatë, zgjidhja përfundimtare e mosmarrëveshjes greko-maqedonase është e njohur. Vendi ndryshoi emrin dhe Kushtetutën për të arritur qëllimet e tij strategjike. Por edhe kjo nuk mjaftoi për t'u bërë pjesë e BE-së.

“Kjo çështje është shumë komplekse dhe emocionale për ne, por përsëri sfondi është gjeopolitik dhe gjeostrategjik. Megjithatë, nuk është as politik, as ligjor, por një proces tregtar. Bëhet fjalë për para, dhe shumë prej tyre. U takon gazetarëve të hetojnë”, theksoi Ivanov, duke theksuar se emrin e Maqedonisë e ruajnë të gjithë ata që jetojnë në këtë zonë për brezat e ardhshëm. Sipas tij, ndryshimi i emrit të shtetit kishte çmimin e vet: “Gligorovit dhe një prej paraardhësve të tij iu ofruan shuma nga një milion deri në pesëdhjetë milionë dollarë, por, në fund, vlera e ndryshimit të emrit arriti në 150 milionë euro. Ivanov nuk ka dhënë detaje, por ka porositur gazetarët që ta hetojnë këtë çështje.