Gogiq: Von der Lejen do të vazhdojë të mbështesë integrimin e Ballkanit Perëndimor në BE në mandatin e saj të dytë

Ursula von der Lejen në mandatin e saj të dytë si presidente e Komisionit Evropian do të vazhdojë të mbështesë integrimin e Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Evropian, megjithëse fjalën kyçe në këtë çështje e kanë shtetet anëtare, të cilat përcaktojnë ritmin e integrimit të rajonit nëse do të ndodhë fare. Por Von der Lejen është sigurisht një aleat i këtij rajoni brenda Komisionit Evropian për sa i përket procesit të zgjerimit, thotë për Kosovo online politologu Ognjen Gogiq.

Ai shton se në mandatin e parë të Von der Lejen, çështja e dialogut ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës nuk ishte në krye të agjendës së saj dhe se ajo kishte prioritete të tjera, por se ajo është marrë edhe me atë çështje, ndër të tjera, sepse është e lidhur me politikën e zgjerimit të BE-së, për të cilën ajo ishte shumë e interesuar.

Duke pasur parasysh se Von der Lejen i bëri thirrje Serbisë që de fakto ta njohë Kosovën vjeshtën e kaluar, Gogiq thotë se këtë e bëri vetëm pasi vendet anëtare të BE-së përcaktuan planin evropian për Serbinë dhe Kosovën në rrugën e normalizimit. Ai gjithashtu thekson se qasja e Bashkimit Evropian ndaj dialogut nuk përcaktohet nga Komisioni Evropian dhe Komisionerët, as Presidenti i Komisionit, as Përfaqësuesja e Lartë, por se ata janë zbatues të vendimeve të shteteve anëtare.

“Ai plan fillimisht u përcaktua nga Scholz dhe Macron dhe më pas iu bashkua kryeministri i Italisë, Giorgio Meloni. Të tre së pari, në një letër në tetor të vitit të kaluar, i bënë thirrje Serbisë dhe Kosovës që të zbatojnë obligimet nga ajo marrëveshje, që, siç e kanë sqaruar vetë, për Serbinë në fakt do të thotë njohje de facto e Kosovës. Pra, ajo nuk paraqiti një ide, koncept apo kërkesë të re, por e përsëriti atë që e përcaktuan vetë krerët e shteteve dhe qeverive”, thotë Gogiq.

Ai gjithashtu thekson se nga ajo nuk do të varet se cila do të jetë qasja e mëtejshme e Bashkimit Evropian dhe kërkesat, por do të zbatojë atë që do të jetë politika e shteteve më të fuqishme anëtare.

"Siç janë gjërat tani, kështu tha edhe Borrell, njerëzit ndryshojnë personalisht, por politika mbetet e njëjtë. Pra, deri në njoftimin e dytë, politika e Bashkimit Evropian ndaj dialogut në fakt nënkupton zbatimin e mëtejshëm të detyrimeve nga Brukseli dhe Ohri, që në fakt do të thotë sipas interpretimit të tyre, njohja de facto e Kosovës. Roli i Von der Lejen dhe Kaja Kalas do të jetë zbatimi i asaj politike, derisa të ndryshohet, por duhet pasur parasysh se ajo marrëveshje ka dështuar. është kolapsi i asaj politike dhe se ndoshta, kur të zgjidhet Komisioni i ri Evropian, BE-së do t'i duhet disi të ripërcaktojë të gjithë qasjen, sepse kjo ka hyrë në një qorrsokak dhe nuk pritet të ketë ndonjë përparim të ri mund të bëhet në zbatimin e atyre obligimeve”, beson Gogiq.

Ndërkaq, bashkëbiseduesi ynë thekson se edhe nëse Serbia do ta njihte Kosovën de jure, me shumë gjasa nuk do të lëvizte dukshëm drejt Bashkimit Evropian sepse BE-ja nuk është e gatshme të pranojë anëtarë të rinj në këtë moment.

“Stagnimi në politikën e zgjerimit ekziston para së gjithash për arsye të brendshme në vetë Bashkimin Evropian, për shkak të të cilave ai nuk është i gatshëm të ndërmarrë hapa të rëndësishëm drejt pranimit të anëtarëve të rinj. Kjo është ajo që e bën të vështirë për të gjithë anëtarët e rajonit. të pranohet, edhe ata që janë në krye, si Mali i Zi, dhe rruga e Serbisë dhe e Kosovës drejt BE-së është e gjatë dhe e vështirë, jo për shkak të punëve të tyre të brendshme apo marrëdhënieve të ndërsjella, por edhe për shkak të marrëdhënieve brenda vetë BE-së. Në këtë kuptim, lidershipi serb e ka të qartë se edhe sikur të përmbusheshin të gjitha obligimet e pritura, në mënyrë që të mos e çonte Serbinë dukshëm drejt BE-së, prandaj nuk ka asnjë nxitje për të punuar në të”, thotë Gogiq.

Ai shprehet qartë se çdo gjë po ecën në qarqe, sepse për të ecur më tej në zbatimin e obligimeve të saj, Serbia pret që së pari të formohet Asociacioni i Komunave Serbe, si një obligim që nuk është përmbushur prej 11 vitesh, ndërsa nga ana tjetër Kosova pret njohjen de facto nga Serbia si hap i parë përpara se ai të filloj punën për formimin e Asociacionit.

“Arsyeja pse Kosova i sheh gjërat kështu është se ajo është e vetëdijshme se përderisa Serbia nuk e njeh Kosovën, qoftë edhe de facto, nuk do ta njohin as pesë vendet që nuk e njohin BE-në. Prandaj, ndryshimi i qëndrimit ndaj Kosovës është Për sa kohë që Serbia refuzon me vendosmëri njohjen e Kosovës dhe anëtarësimin e saj në BE, qëndrimi i tyre nuk do të ndryshojë dhe kështu edhe rruga e Kosovës drejt BE-së është e bllokuar Arsyeja pse Serbia bën thirrje për njohjen de facto të Kosovës, në mënyrë që të njëjtën gjë të bëjnë edhe këto vende të tjera, Spanja, Greqia dhe të tjerët. Këtu jemi në një rreth vicioz”, përfundon Gogiq.

Duke komentuar deklaratën e presidentit serb Aleksandar Vuçiq se është lajm i mirë për Serbinë nëse Ursula von der Lejen merr një mandat të dytë në krye të Komisionit Evropian, Gogiq thotë se ndër të tjera presidenti Vuçiq e ka mirëpritur riemërimin e saj pasi që ajo bëri hapa të rëndësishëm drejt zgjerimit të BE-së gjatë mandatit të saj.

“Gjatë mandatit të saj janë nisur dy iniciativa shumë të rëndësishme për këtë fushë tonën, njëra është formimi i një tregu të përbashkët rajonal dhe tjetra është Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor i nisur së fundmi. Këto janë të gjitha rezultatet e saj. Puna dhe ajo, si Presidente e Komisionit Evropian, do të vazhdojë të mbështesë integrimin e Ballkanit Perëndimor në BE. Ajo që lidh Von der Lejen dhe presidentin Vuçiq është përkatësia politike, sepse presidenti Vuçiq vjen nga Partia Progresive Serbe si pjesë e familjes së Partisë Popullore Evropiane, e cila përfshin edhe Unionin Kristian Demokrat të Ursula von der Lejen, ka marrëdhënie shumë më të mira me kristiandemokratët dhe konservatorët nga Evropa se sa me socialdemokratët. Pra mes tyre ka një lloj afërsie politike”, thotë Gogiq.