Gulliq: Qëllimi i rezolutës për luftën është kriminalizimi i një këndvështrimi ndryshe për të kaluarën

Historiani Millan Gulliq tha për Kosovo online se qëllimi i rezolutës për luftën, të cilën e miratoi të premten Kuvendi i Kosovës, është kriminalizimi i një këndvështrimi ndryshe për të kaluarën. Ai thekson se kjo nuk do të përbënte problem vetëm për serbët që jetojnë në Kosovë, por edhe për persona të tjerë të nacionalitetit serb që vizitojnë Kosovën, si dhe shton se nuk pret reagim nga bashkësia ndërkombëtare.

“Kjo rezolutë, si dhe një varg veprimesh të institucioneve të Prishtinës që nga themelimi i tyre, në fakt nuk çojnë drejt përmirësimit të situatës ndëretnike në KdheM, por kryesisht drejt majorizimit dhe dominimit të plotë të faktorit shqiptar, duke eliminuar pothuajse të gjitha të drejtat që ka komuniteti serb. Megjithatë, në kontekstin e gjithçkaje që ka ndodhur në vitet e fundit dhe që po e shohim pothuajse çdo ditë, më duket se kjo rezolutë është edhe problemi më i vogël për njerëzit që realisht jetojnë në Kosovë. Shumë më i rëndësishëm është mbyllja e ambulancës në një fshat pranë Skënderajt, e cila përbën mënyrën e vetme që serbët e atij rajoni të marrin trajtim mjekësor, sesa vetë rezoluta e miratuar në parlament, madje edhe me një konsensus të tillë siç është arritur për këtë dokument”, tha ai.
Sipas tij, kjo rezolutë shërben për thellimin e mëtejshëm të ndarjeve ndëretnike.
“Nuk ka asnjë dyshim se kjo nuk është një kontribut për përballjen me të kaluarën traumatike, por për thellimin e mëtejshëm të ndarjeve, dhe kjo është diçka që po ndodh pothuajse çdo ditë, kështu që nuk duhet të mendohet se ajo do të ndryshojë diçka thelbësore në këtë moment”, thotë ai.

Duke folur për pasojat konkrete të miratimit të kësaj rezolute për serbët, Gulliq thekson se çdo shoqëri pas konfliktit në Ballkanin Perëndimor ka një këndvështrim të veçantë për luftërat e viteve nëntëdhjetë.
“Lufta në KdheM shihet në një mënyrë nga shqiptarët dhe në një tjetër nga serbët. Me këtë jemi mësuar. Ajo që këtu mund të paraqesë ndryshim është nëse fillon të sanksionohet një qasje e ndryshme ndaj kësaj lufte — kjo është ajo që mund të shkaktojë ndryshime të caktuara, ndërsa vetë rezoluta nuk do ta bëjë këtë. Në të theksohet edhe mbledhja e dokumenteve dhe dëshmive për krimet e serbëve në KdheM, si dhe paralajmërohet mundësia e padive në gjykatat ndërkombëtare — të gjitha këto janë gjëra që i kemi dëgjuar edhe më parë”, shpjegon ai.
 

Siç thotë ai, problemi kryesor do të ishte kriminalizimi i një këndvështrimi ndryshe për luftën në Kosovë.
“Ajo që është problem është kriminalizimi i mundshëm i një këndvështrimi ndryshe për të kaluarën. Megjithatë, as kjo nuk do të ishte diçka e re. Problemi i vetëm thelbësor i kësaj deklarate do të ishte nëse realizohet ajo që ajo parashikon, pra që çdo pikëpamje e ndryshme ose mohimi i ndonjë segmenti të krimeve të serbëve ndaj shqiptarëve në Kosovë të trajtohet si vepër penale”, tha ai, duke kujtuar ligjin e Inckos në BeH.
Ai thekson se edhe në Kodin Penal të Republikës së Serbisë mohimi i gjenocidit konsiderohet vepër penale, por sipas kritereve të gjykatave serbe ose të Gjykatës Penale Ndërkombëtare. Gjykatat në Serbi, thekson Gulliq, nuk kanë gjykuar për gjenocid, por ai beson se gjykatat në Kosovë do ta bëjnë këtë.
Rezoluta, sipas tij, rrezikon edhe lirinë e shprehjes, por shton se as kjo nuk është një dukuri e re.
“Ne jetojmë në një kohë kur lufta për liri ka çuar në kufizimin e shumë lirive, përfshirë edhe lirinë për t’i parë disa gjëra ndryshe. Kjo është diçka që potencialisht mund të jetë problem jo vetëm për serbët në Kosovë, por edhe për të gjithë serbët që në çdo moment, për çfarëdo arsye, hyjnë në territorin e krahinës dhe kanë një këndvështrim të ndryshëm për luftën e viteve 1998–1999. Me këtë nuk nënkuptoj qëndrimin ndaj një krimi konkret në një hapësirë të caktuar, por në përgjithësi qëndrimin ndaj luftës që është zhvilluar atje dhe që padyshim kishte karakter të një konflikti civil”, shton ai. 

Gulliq thekson se nuk pret reagim nga institucionet ndërkombëtare, të cilat, sipas tij, edhe më parë janë rreshtuar në anën e Prishtinës.
“Reagimet kanë munguar edhe kur kanë ndodhur gjëra shumë më të rënda — nga sulmet direkte ndaj serbëve, deri te sulmet ndaj institucioneve të pakta të mbetura të Republikës së Serbisë në krahinë, të cilat sot kanë më shumë rol social sesa institucional. Kryesisht kanë munguar ose kanë shkuar në drejtim të mirëkuptimit të plotë për qëndrimet e Prishtinës. Nuk kam arsye të besoj se tani do të jetë ndryshe”, përfundon Gulliq.