Konferencë për bashkëpunimin ndërmjet Serbisë dhe SHBA-së; Gjuriq: Nuk ka çështje të rëndësishme për popullin serb ku marrëdhënia me Amerikën të mos jetë kyçe

Nuk ekziston asnjë çështje e rëndësishme shtetërore dhe kombëtare për popullin serb, për të cilën marrëdhënia me Shtetet e Bashkuara të Amerikës të mos ketë rëndësi kyçe, deklaroi sot Marko Gjuriq, ministër i Punëve të Jashtme të Serbisë, në konferencën “Dialogu i Beogradit: Shtyllat politike dhe urat ekonomike të SHBA-së dhe Serbisë; Nga partneriteti ushtarak dhe shtetëror me Ohajon deri te sinergjia ekonomike”.

Konferenca u organizua në Kuvendin e Serbisë nga Kongresi i Miqësisë Serbo-Amerikane dhe filloi me interpretimin solemn të himneve të Serbisë dhe SHBA-së.

Kryetari i Kongresit të Miqësisë Serbo-Amerikane, Vladimir Marinkoviq, tha se konferenca, e cila mbahet për të pestën herë, këtë vit është njëkohësisht edhe shënim i 250-vjetorit të pavarësisë amerikane dhe 20-vjetorit të nënshkrimit të marrëveshjes ndërmjet shtetit amerikan të Ohajos dhe Serbisë.

Marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe SHBA-së, siç theksoi ministri Marko Gjuriq, gjatë viteve të fundit kanë bërë një hap të rëndësishëm përpara, ndërsa me fillimin e dialogut strategjik është hapur një kapitull i ri në bashkëpunim.

“Jam i bindur se periudha më e mirë e bashkëpunimit dhe e marrëdhënieve ndërmjet Serbisë dhe Amerikës është përpara nesh”, tha shefi i diplomacisë serbe.

Gjuriq theksoi rëndësinë e kontakteve me përfaqësuesit amerikanë në KFOR, si dhe të misioneve diplomatike amerikane në Beograd dhe Prishtinë për promovimin dhe mbrojtjen e pozitës dhe të të drejtave jo vetëm të popullit serb, por edhe të të gjitha komuniteteve joshumicë në Kosovë.

Ai tha se shpreson që viti 2027 të jetë një vit me nivel rekord të bashkëpunimit ndërmjet dy vendeve në fushën e ekonomisë, por edhe në fushat e arsimit dhe bashkëpunimit ushtarak.

“Nuk ka dyshim se Serbia e ruan me shumë kujdes pavarësinë, mëvetësinë dhe sovranitetin e saj, ndërsa për ta arritur këtë qëllim është e nevojshme të kemi siguri energjetike. Siguri energjetike që nënkupton siguri në furnizimin me gaz të lëngshëm të naftës dhe me naftë, por që nënkupton edhe shfrytëzimin e burimeve si Danubi për rritjen e prodhimit të energjisë elektrike, si dhe përdorimin e teknologjive të reja për prodhimin e energjisë elektrike. Mendoj se në partneritetin me SHBA-në kemi një bashkëpunëtor të besueshëm për realizimin e diçkaje të tillë”, tha ai.

Vitin e kaluar, në bashkëpunim me administratën amerikane, shtoi ai, u realizuan gjëra të jashtëzakonshme sa i përket situatës në rajon, në Bosnjë e Hercegovinë dhe konkretisht në Republikën Sërpska.

“Nëse shohim se ku është Republika Sërpska sot dhe ku ishte një vit më parë, mund të them se këtë stabilitet që kemi sot nuk do ta kishim po të mos kishte ekzistuar partneriteti i fuqishëm me SHBA-në”, tha Gjuriq.

Duke folur për partneritetin ndërmjet Serbisë dhe shtetit amerikan të Ohajos, ai tha se ky partneritet e ka ndryshuar tërësisht imazhin e ushtarit serb në Amerikë, por edhe imazhin e ushtarit amerikan në Serbi.

Forcat e armatosura të dy vendeve, siç tha ai, kanë arritur që përmes veprimit të përbashkët dhe sinergjik të ndërtojnë besim, partneritet dhe miqësi personale ndërmjet oficerëve dhe ushtarëve.

“Kemi arritur të kontribuojmë në ndërtimin e ndërveprueshmërisë së forcave tona të armatosura, që do të thotë aftësi më e mirë për t’iu përgjigjur së bashku sfidave, për të marrë pjesë në misione ndërkombëtare dhe në stërvitje, si ato që u zhvilluan në Serbi gjatë këtij viti, por edhe si ato që u mbajtën në SHBA në formën e trajnimeve për pjesëtarët e forcave tona të armatosura, në bashkëpunim me Gardën Kombëtare të Ohajos”, tha Gjuriq.

Shteti federal i Ohajos, siç shtoi ai, ka pak më shumë se dhjetë milionë banorë dhe një prodhim të brendshëm bruto prej më shumë se 650 miliardë dollarësh në vit, përkatësisht një PBB më të madhe se ajo e disa shteteve të mëdha evropiane së bashku.

“Fakti që në Ohajo ekziston vullneti për të zhvilluar një partneritet strategjik me Serbinë, si në komponentin ushtarak ashtu edhe në atë civil, përbën një mundësi të jashtëzakonshme për ne”, porositi ai.

Ai tha se Ohajo besoi në partneritetin me Serbinë në një kohë kur pak kush besonte në këtë partneritet, në një periudhë kur Serbia ende mbante një reputacion shumë të rënduar nga vitet ’90 dhe kur ishte politikisht e rrezikshme të investohej në marrëdhëniet me Serbinë.

“Sot kemi arritur në pikën kur ky partneritet jo vetëm që është zhvilluar, por, do të thosha, ka filluar të japë edhe frytet e para pozitive për të dyja palët tona”, konstatoi ai.

Në një kohë që, siç tha, është e ndërlikuar, e vështirë dhe shumë e polarizuar, ai është shumë i kënaqur që bashkëpunimi ndërmjet Serbisë dhe SHBA-së gëzon mbështetje dypartiake në SHBA, ashtu siç gëzon edhe mbështetje të gjerë në Serbi.

“Por, duhet të nënvizoj edhe faktin se, nga të gjitha vendet evropiane, presidenti Trump është më i popullarizuari pikërisht në Serbi. Ne do të dëshironim ta shihnim dhe ta mirëprisnim në Beograd presidentin e SHBA-së, sekretarin e Shtetit dhe zyrtarë të tjerë të lartë. Do të jetë nder për ne që në ekspozitën Expo të mirëpresim përfaqësuesit amerikanë”, tha ministri serb.

Kryetarja e Kuvendit Popullor, Ana Brnabiq, deklaroi në konferencë se SHBA-ja ka qenë një partner kyç i Serbisë për ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në këtë pjesë të Evropës.

“Veçanërisht gjatë mandatit të parë të presidentit Trump, kur ai emëroi të dërguarin e tij për dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës. Pikërisht aty u pa pragmatizmi dhe fakti se, kur tensionet janë të grumbulluara, siç është rasti ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, atëherë përpiqeni të hapni kanale ekonomike dhe të krijoni lidhje ekonomike, duke synuar që ekonomia t’i prijë rrugës dhe politika ta ndjekë atë. Ky pragmatizëm është më se i nevojshëm. Mjaft me fjalë, na duhen rezultate që duhet t’i hapin rrugën dialogut politik, i cili nuk ka sjellë rezultate të kënaqshme dhe nuk na ka afruar me pajtimin”, tha Brnabiq.

Dialogu strategjik i nisur ndërmjet dy vendeve, siç tha ajo, është i rëndësishëm si sinjal, ndërsa pas tij qëndrojnë vite pune, përpjekjesh dhe rezultatesh.

“Teknologjitë e informacionit dhe komunikimit janë sektori me rritjen më të shpejtë të ekonomisë sonë. Eksporti ynë në vitin 2025, vetëm në këtë sektor, tejkaloi 4,5 miliardë euro dhe besojmë se në vitin 2026 do ta tejkalojmë edhe këtë shifër”, tha ajo, duke shtuar se në këtë fushë SHBA-ja është partneri më i madh i Serbisë, shumë përpara të gjitha vendeve të tjera.

I ngarkuari me punë i Ambasadës së SHBA-së në Beograd, Alexander Titolo, tha se nisja e dialogut strategjik ndërmjet dy vendeve shënon fillimin e bisedimeve, angazhimeve dhe iniciativave që do t’i afrojnë Serbinë dhe SHBA-në drejt realizimit të qëllimeve të tyre të përbashkëta.

“Kjo në vetvete nuk është një rezultat përfundimtar, por shënon përkushtimin tonë të ndërsjellë për realizimin e projekteve të përbashkëta dhe zgjidhjen e sfidave, me qëllim krijimin e një të ardhmeje më të sigurt dhe më të begatë për qytetarët tanë. Presim me kënaqësi që, së bashku me partnerët tanë serbë, t’i shfrytëzojmë këto mundësi, duke punuar së bashku për një të ardhme më të sigurt dhe më të begatë”, tha Titolo.

Gjeneralmajori dhe adjutanti i përgjithshëm i Gardës Kombëtare të Ohajos, Matthew Woodruff, tha se, duke u kthyer çdo vit në Serbi, sheh se si marrëdhëniet e ndërsjella po piqen dhe se si po thellohet besimi.

“Kemi zhvilluar së bashku shumë stërvitje ushtarake, kemi avancuar kapacitetet në fushën e sigurisë kibernetike, hapësirës dhe fusha të ngjashme. Programi i Partneritetit Shtetëror, i cili filloi me bashkëpunimin në nivel ushtarak, është zgjeruar edhe në fusha të tjera. Do të shohim se si mund ta zhvillojmë bashkëpunimin në fushën e shëndetësisë, sektorit privat dhe në fusha të tjera. Vërtet mendoj se e ardhmja jonë është e ndritur dhe pres me kënaqësi atë që na pret në vitet e ardhshme”, tha Woodruff.

Ai vuri në dukje se bëhet fjalë për një proces të dyanshëm, pasi edhe Garda e Ohajos mëson nga Ushtria e Serbisë dhe se përvojat shkëmbehen.

“Mendoj se pesë vitet e ardhshme do të jenë të shkëlqyera dhe se do t’i forcojmë partneritetet. Do të vazhdojmë të zhvillojmë stërvitje dhe trajnime të përbashkëta ushtarake. Çdo vit do të mbështetemi në atë që kemi mësuar dhe shkëmbyer më parë, në mënyrë që sfidat që na presin t’i zgjidhim në mënyrën më të lehtë të mundshme”, porositi ai.

Nënkryetari i Dhomës së Tregtisë së Serbisë, Ivan Boshnjak, vlerësoi se kuadri i ri politik, i krijuar me nisjen e dialogut strategjik ndërmjet SHBA-së dhe Serbisë, tashmë po merr edhe dimensionin e tij ekonomik.

“Serbia dhe Amerika kanë nisur dialogun strategjik, i cili është një kuadër institucional për bashkëpunimin ndërmjet dy vendeve në fusha me rëndësi të madhe për ekonominë, nga energjetika dhe investimet deri te tregtia, teknologjitë e reja, shkenca dhe arsimi. Për mua, si sipërmarrës dhe nënkryetar i Dhomës së Tregtisë së Serbisë, është veçanërisht e rëndësishme që ky kuadër i ri politik tashmë po merr edhe dimensionin e tij ekonomik. Sepse marrëdhëniet më të mira ndërmjet shteteve janë ato që krijojnë hapësirë për njerëzit dhe kompanitë, për kontakte të reja, investime, shkëmbim njohurish, teknologjish dhe përvojash, si dhe për projekte të përbashkëta”, tha Boshnjak.

Ai theksoi gjithashtu se Serbia dhe SHBA-ja tashmë kanë një bazë të fuqishme ekonomike për një bashkëpunim të tillë.

“Kompanitë amerikane janë të pranishme në Serbi në sektorë të ndryshëm, ndërsa kompanitë serbe po orientohen gjithnjë e më shumë drejt tregut amerikan, veçanërisht në fushën e shërbimeve dhe teknologjive të informacionit. Dhoma e Tregtisë së Serbisë, ashtu si deri më tani, do të jetë e hapur për të lidhur kompanitë, institucionet dhe njerëzit e biznesit dhe për të ndihmuar në ndërtimin e urave të reja”, porositi Boshnjak.

Kongresmeni Robert Aderholt iu drejtua konferencës përmes një video-mesazhi, duke thënë se gjithmonë e ka vlerësuar punën për ndërtimin e marrëdhënieve të fuqishme dhe të qëndrueshme ndërmjet Serbisë dhe SHBA-së.

“Jam i përkushtuar për vazhdimin e bashkëpunimit ndërmjet dy vendeve tona dhe për avancimin e stabilitetit dhe prosperitetit”, tha Aderholt.

Një video-mesazh dërgoi edhe pastori Mark Burns, këshilltar shpirtëror i presidentit Donald Trump.