Krga: Marrëveshja e Kumanovës solli paqe, por serbët në Kosovë janë ende pa mbrojtje 26 vjet më vonë

Ish-Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të UJ-së dhe një nga pjesëmarrësit në negociatat për Marrëveshjen Ushtarako-Teknike në Kumanovë në vitin 1999, Gjenerali Branko Krga, deklaroi për Kosovo online se përfitimi kryesor i këtij dokumenti ishte fundi i luftës, dhe se edhe sot, 26 vjet më vonë, komuniteti serb në Kosovë është në një pozicion shumë të vështirë dhe pa mbrojtjen thelbësore të faktorit ndërkombëtar.

Duke kujtuar negociatat në Kumanovë, Krga thotë se ato rezultuan në një dokument që kishte detajet e tij të mira dhe të këqija.

"E vetmja gjë e mirë është se lufta u ndal. Marrëveshja ndaloi luftën, vrasja e qytetarëve, ushtarëve dhe policëve të pafajshëm ndaloi. Rrethanat e pafavorshme që lidhen me atë marrëveshje janë se ajo nuk u zbatua në mënyrë konsistente, se të gjitha dispozitat që ishin parashikuar nuk u zbatuan në mënyrë konsistente", tha Krga.

Ai thekson se MUT nga Kumanova deklaron në mënyrë vendimtare detyrimin e KFOR-it për të çarmatosur pjsëtarët e UÇK-së dhe grupeve të tjera të armatosura, dhe më pas për të siguruar kthimin e të gjithë personave të zhvendosur, veçanërisht serbëve.

"Jo vetëm që nuk u kthyen, por u dëbuan gjithashtu. Kjo po ndodh edhe sot", thekson Krga.

Si një detyrim tjetër i papërmbushur nga MUT, ai thekson se kthimi i ushtrisë dhe policisë në mënyrën e rënë dakord nuk ishte i mundur.

Ai zbulon se negociatat në Kumanovë zgjatën pesë ditë sepse NATO refuzoi të miratonte një rezolutë përkatëse në Këshillin e Sigurimit të OKB-së pas kësaj marrëveshjeje.

"Ata donin të na bindnin të pranonim marrëveshjen pa detyrimin e tyre për të miratuar një rezolutë për zonën e Kosovës dhe Metohisë dhe për ta verifikuar atë dokument përmes një rezolute të Këshillit të Sigurimit. Ne ishim të vendosur se nuk do ta pranonim pa pëlqimin për të miratuar rezolutën. Kur u ra dakord, kur ata ranë dakord, atëherë disa çështje të tjera teknike që lidhen me gjerësinë e zonave të sigurisë u zgjidhën shpejt dhe ajo marrëveshje u arrit", tha Krga.

I pyetur se ku ndodhet Kosova sot, 26 vjet më vonë, ish-Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të UJ-së thotë se përgjigjja varet nga këndvështrimi nga i cili shihet ky problem.

"Nga këndvështrimi i Serbisë, absolutisht nuk duhet të ketë dilema. Kosova është pjesë integrale e Republikës së Serbisë. Rezoluta 1244 e konfirmon këtë në mënyrë vendimtare. Autonomia dhe vetëqeverisja thelbësore parashikohen për Kosovën, dhe kjo është diçka për të cilën diplomacia, politika dhe media jonë duhet të këmbëngulin. Ne kemi një bazë absolute ligjore për të këmbëngulur që Kosova të kthehet në sistemin kushtetues dhe ligjor të Republikës së Serbisë. Sigurisht, realiteti është disi i ndryshëm", theksoi Krga.

Ai shton se 26 vjet më vonë, pozicioni i komunitetit serb në Kosovë është gjithnjë e më i padurueshëm.

"Ne shohim se si autoritetet e Prishtines i trajtojnë popullin serb, veçanërisht tani në veri të Kosovës, ku është pothuajse e pabesueshme që ata i dëbojnë ata nga shtëpitë e tyre, mbyllin disa institucione që kanë karakter civil dhe humanitar. Kjo dhunë nuk has në dënimin e atyre që janë përgjegjës për të, që janë faktorët ndërkombëtarë: UNMIK, KFOR, EULEX", thekson Krga.