Mitiq: Kina dhe Serbia kanë një qëndrim të përbashkët mbi domosdoshmërinë e ruajtjes së sistemit ndërkombëtar të bazuar në Kartën e OKB-së

Bashkëpunëtori i lartë shkencor i Institutit për Politikë dhe Ekonomi Ndërkombëtare, Aleksandar Mitiq, thotë se vizita zyrtare në Kinë e presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, është plotësisht në përputhje me katër shtyllat kryesore të bashkëpunimit kino-serb: bashkëpunimin intensiv politik në nivelin më të lartë, bashkëpunimin ekonomik, kulturën e kujtesës dhe vizionin e përbashkët të „epokës së re“, përkatësisht procesit të multipolarizimit.

Bashkëpunimi intensiv politik në nivelin më të lartë, siç thekson Mitiq, nënkupton marrëdhënien më të lartë institucionale që Pekini ka me një shtet evropian, si dhe marrëveshjen për takime të liderëve të dy shteteve të paktën një herë në vit.

„Shtylla e dytë është bashkëpunimi ekonomik përmes rolit pionier të Serbisë në implementimin e teknologjisë kineze në Evropë, në infrastrukturë, energjetikë dhe industrinë ushtarake. E treta lidhet me kulturën e kujtesës, e cila na lidh jo vetëm përmes fitores së përbashkët në Luftën e Dytë Botërore, por edhe përmes sakrificës së përjetuar gjatë agresionit të NATO-s në vitin 1999, që ishte hyrje në procesin që çoi në ‘shpalljen e njëanshme të pavarësisë së Kosovës’, të cilën Pekini e sheh si një precedent jashtëzakonisht të rrezikshëm dhe model për shkaktimin e tensioneve dhe konflikteve në rastin e Tajvanit. Së fundi, shtylla e katërt është vizioni i përbashkët i ‘epokës së re’, pra procesit të multipolarizimit. Në këtë proces, të cilin si Pekini ashtu edhe Beogradi e shohin si mundësi dhe jo si rrezik, të dy shtetet kanë një qëndrim të përbashkët mbi nevojën për ruajtjen e sistemit ndërkombëtar të bazuar në Kartën e OKB-së“, tha Mitiq për Kosovo online.

Siç shpjegon ai, si Kina ashtu edhe Serbia konsiderojnë se reforma e OKB-së është e pashmangshme dhe e domosdoshme, por jo vetëm që nuk shohin alternativë ndaj një sistemi të tillë, por edhe kundërshtojnë hapur devijimet që kanë çuar në krizën e tij.

„Në këtë kuptim, themelore është lufta kundër standardeve të dyfishta lidhur me integritetin territorial të shteteve, ndërsa çështja e Kosovës dhe Metohisë është një shembull themelor“, thekson ai.

Për mbrojtjen e sistemit dhe reformën e multilateralizmit të bazuar në OKB, Kina, shton Mitiq, që nga viti i kaluar ka nisur një sërë aktivitetesh, konsultimesh dhe procesesh.

„Disa prej tyre zhvillohen gjatë presidencës së Kinës në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, ndërsa një rol shumë të rëndësishëm luan edhe Iniciativa për Qeverisje Globale, të cilën presidenti Xi Jinping e propozoi në shtator të vitit 2025 dhe të cilën Serbia e mbështeti menjëherë. Kjo iniciativë mbron barazinë sovrane të shteteve dhe mbrojtjen e themeleve të OKB-së. Në këtë kontekst duhen parë edhe bisedimet mes presidentit Xi dhe Vuçiq në Pekin, si dhe pjesëmarrja e ministrit të Jashtëm Marko Gjuriq në seancën e Këshillit të Sigurimit të OKB-së në Nju Jork“, thotë Mitiq.

Kritikat që vijnë ose, siç thotë ai, ende do të vijnë nga Brukseli për shkak të bashkëpunimit mes Beogradit dhe Pekinit, janë të pashmangshme.

„Megjithatë, Brukseli duhet të merret më shumë me faktin se një numër i madh shtetesh anëtare të BE-së vazhdojnë të shkelin në mënyrë flagrante të drejtën ndërkombëtare dhe sistemin e OKB-së përmes njohjes së të ashtuquajturës ‘shpallje e njëanshme e pavarësisë së Kosovës’. Nga ana tjetër, kur bëhet fjalë për bashkëpunimin me Kinën, pikërisht aktivitetet e fundit të BE-së dhe disa prej anëtareve të saj kryesore që vizitojnë intensivisht Pekinin – në kontekstin e mospajtimeve të Brukselit me Uashingtonin për shumë çështje – janë një nga shembujt më të mirë të politikës së hedging-ut, përkatësisht udhëheqjes së një politike multivektoriale. Prandaj, kritika ndaj Serbisë për bashkëpunimin me Kinën është, të paktën, hipokrite“, përfundon Mitiq.