Muhadri: Nuk pres që rastet e konvertimeve nga islami në katolicizëm të jenë një trend me ndikim

Historiani Bedri Muhadri nga Instituti Historik në Prishtinë thotë për Kosovo online se ai nuk pret që shembujt e konvertimeve individuale nga islami në katolicizëm në Kosovë mund të përfaqësojnë një trend që do të kishte një ndikim të fortë dhe se çdo rast i tillë duhet parë si një rast individual.

Për lëvizjen e Deçanit, e cila javën e kaluar shënoi përvjetorin e saj, Muhadri shprehet se shpall idenë e kalimit nga besimi islam në krishterim, veçanërisht në katolicizëm, por beson se nuk mund të marrë përmasa të mëdha dhe se nuk paraqet rreziku i cenimit të “tolerancës fetare jashtëzakonisht të shprehur mes shqiptarëve”.

"Unë besoj se e drejta e besimit fetar është një e drejtë individuale, është një vullnet individual. Kosova është shtet laik, që do të thotë se pranon aktivitete fetare që janë të lira në veprimet e tyre dhe të organizuara në mënyrë të pavarur nga institucionet shtetërore", thotë Muhadri.

Nga pikëpamja historike ai thotë se dihet përgjithësisht se popullsia shqiptare (arbane) në të gjithë hapësirën e saj gjeografike, për shkak të rrethanave historike që nga lashtësia e deri në mesjetë, në periudhën para sundimit osman (nga shekulli 1 deri në shekulli i 16-të), ishte në tërësinë e besimit të krishterë, katolik dhe ortodoks.

“Popullsia autoktone shqiptare në të gjithë territorin e saj, duke përfshirë edhe Kosovën, e cila para periudhës osmane quhej Dardania, kishte traditën e saj fetare dhe objektet e veta fetare. Me ardhjen e sundimit osman nga viti 1450 deri në vitin 1900, popullsia shqiptare kaloi nga besimi i krishterë, katolik dhe ortodoks, besimit islam - musliman sunite dhe bektashi, po ashtu sunit. Dhe në bazë të fakteve historike, shihet se disa qytetarë shqiptarë të fesë islame po konvertohen apo kalojnë nga besimi islam në besimin e krishterë. Ka raste të rralla që dikush i besimit katolik të konvertohet në besimin islam”, thekson Muhadri.

Ai thekson gjithashtu se te shqiptarët “kodi i tyre i jetës është përkatësia kombëtare, e cila vjen nga gjaku, gjuha dhe fisi, jo nga islami apo krishterimi”.

“Në çerekun e parë të shekullit të 19-të, një historiane angleze ka vizituar fshatrat shqiptare në Shqipëri dhe Kosovë dhe ka shkruar: “Kur pyet ndonjë shqiptar se çfarë është, ata përgjigjen se janë shqiptarë, ndërsa popujt e tjerë si serbët, bullgarët thonë se thonë se janë ortodoksë dhe pastaj thonë etninë e tyre'. Rilindësit shqiptarë nga viti 1850 deri në vitin 1918 në shkrimet e tyre për të ngritur vetëdijen kombëtare për lirinë dhe pavarësinë thoshin se shqiptaria ishte feja e tyre dhe më pas ata mund të predikonin ritet fetare si myslimane dhe të krishtera apo edhe bektash. Është një poezi e famshme e Rilindjes shqiptare e Vaso Pashës: “Mos shikoni kishën dhe xhaminë, se feja e shqiptarëve është shqiptaria”, shtoi Muhadri.

Ky historian konkludon se fetë funksionojnë lirshëm në Kosovë dhe se diversiteti i tyre paraqet një trashëgimi të pasur.