Nikovski: Të gjithë në rajon po armatosen, përgjigje ndaj situatës globale të brishtë

Ish-ambasadori dhe analisti maqedonas, Risto Nikovski, vlerësoi për Kosovo online se të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor po armatosen dhe se kjo është një lloj përgjigjeje ndaj "situatës globale të brishtë të sigurisë", por se do të ishte shumë më e mençur të investohej në zhvillimin ekonomik, pasi rajoni gradualisht po shndërrohet në një "zorra qorre të Evropës".

"Të gjithë po armatosen, përfshirë edhe Kosovën, dhe kjo është në një farë mënyre një përgjigje ndaj situatës globale, e cila në shumë aspekte është e brishtë dhe po përkeqësohet, ndërsa çdo shtet po përpiqet të forcojë sigurinë e tij," deklaroi Nikovski.

Ai shpjegon se armatimi është i justifikuar për të garantuar sigurinë për çdo vend.

“Siguria është e përfshirë në shumë gjëra, ndaj këto përpjekje kanë justifikimin e tyre. Megjithatë, duhet theksuar gjithashtu se në Ballkan nuk do të ketë luftë. Arsyeja është shumë e qartë. Pas rënies së Jugosllavisë dhe Bashkimit Sovjetik, fuqia kryesore në rajon janë SHBA. Ata kontrollojnë gjithçka dhe nuk do të lejojnë asnjë shkelje të re ushtarake të paqes. Nëse ka një luftë, rusët kthehen, dhe nëse ka një gjë që amerikanët nuk duan në rajon, janë rusët. Pra, nuk do të ketë luftë dhe do të ishte shumë më e zgjuar nëse vendet tona të Ballkanit do t'i kushtonin më shumë vëmendje zhvillimit ekonomik, sepse ne po bëhemi në një farë mënyre ‘zorra qorre’ e Evropës”, thekson ky analist.

Duke komentuar të dhënat e “Global Firepower”, sipas të cilave Serbia është lider ushtarak në rajon, Nikovski thotë se ky renditje është logjike dhe pasojë e një procesi të theksuar të armatosjes.

"Kroacia ishte e para që filloi të blinte avionë luftarakë Rafale nga Franca, duke blerë një skuadrilje të plotë prej 12 avionësh. Më pas e ndoqi Serbia, e cila bleu dhe porositi gjithashtu 12 avionë të tjerë. Shuma prej 2,7 miliardë eurosh është një investim i madh," thekson ai.

Megjithatë, Nikovski thekson se këto të dhëna duhet të kuptohen në kontekst.

"Duhet pasur parasysh që Ballkani është i ndarë midis anëtarëve të NATO-s dhe tri shteteve që ende nuk janë pjesë e tij – Kosova, Bosnja dhe Hercegovina dhe Serbia. Brenda NATO-s, dihet se armatosja tashmë është një imperativ," sqaroi Nikovski.

Ai gjithashtu beson se do të ishte një "katastrofë" nëse NATO vendos të rrisë ndarjen e buxhetit të saj ushtarak nga dy përqind në pesë përqind të PBB-së.

"Do të jetë një fatkeqësi, jo vetëm për anëtarët e NATO-s, por edhe më gjerë. Këto vende të tjera që nuk janë në NATO, këto tre të fundit, do të duhet ta ndjekin këtë politikë në një mënyrë apo tjetër, dhe së bashku kjo të çon në drejtim negativ”, thekson Nikovski.

Fakti që Serbia është në vendin e parë në këtë renditje dhe Kosova në vendin e fundit nuk do t'i inkurajojë dhe as motivojë aktorët për të bërë investime shtesë ushtarake.

“Nuk ka një sfidë të tillë. Kosova është në shumë mënyra më e vogla dhe me statusin e saj është e natyrshme që këto çështje të sigurisë dhe korniza e tyre e sigurisë janë pak më specifike dhe zhvillohen në kushte specifike. Fakti është se Turqia i ndihmon edhe në aspektin e sigurisë, prandaj mendoj se Kosova po ndjek një rrugë që është e përbashkët në rajon dhe në botë”, thotë Nikovski.

Nikovski e sheh problemin te politika e gabuar në rajon, e cila nuk synon zhvillimin ekonomik dhe lidhjen ndërmjet vendeve, gjë që, sipas tij, ishte e mundësuar nga projekti Ballkani i Hapur.

"Mendoj se kjo është një politikë e gabuar për të gjithë, jo vetëm për Kosovën, sepse duhet të orientohemi drejt zhvillimit ekonomik. Është për të ardhur keq që projekti Ballkani i Hapur dështoi. Kufijtë duhet të relativizohen, sepse zgjerimi i Bashkimit Evropian nuk do të ndodhë – kjo është një fakt i njohur prej kohësh. Na mbetet neve të vendosim nëse do të bëjmë gjithçka për t'iu afruar standardit evropian të jetesës, kushteve dhe kritereve evropiane, apo do të mbetemi 'qorrsokaku' i Ballkanit dhe i Evropës," paralajmëron ai.

Prandaj, mesazhi i tij për rajonin, si për vendet që janë në NATO ashtu edhe për ato që nuk janë, është të fokusohen te zhvillimi.

"Të gjitha këto vende ballkanike, si ato brenda NATO-s ashtu edhe ato jashtë tij, duhet të orientohen drejt zhvillimit dhe bashkëpunimit sa më të gjerë. Vetëm kjo na hap perspektivën për të gjithë," është i bindur Nikovski.

Nikovski konsideron se lufta në Ukrainë ka kontribuar në forcimin e kapaciteteve mbrojtëse, por se me zgjedhjen e administratës së re amerikane, "po diktohet një politikë e re që sjell ndryshime thelbësore në planin ndërkombëtar".

"Kjo duhet të jetë një shembull që duhet të ndjekin të gjitha vendet në Ballkan dhe më gjerë në Evropë. Vetëm në këtë mënyrë do t’i bashkohemi atyre erërave të reja, pozitive, ku edhe ne do të kemi një 'pjesë të tortës'. Nëse zgjedhim drejtimin e kundërt dhe i kundërvihemi këtij procesi, do të ringjallim sindromat e vjetra historike," paralajmëron ky analist.