Rakoçeviq: Lëvizja e monumenteve për ushtarët serbë është precedent qytetërues, ata sillen sikur serbët të mos ekzistojnë

Monumenti i ushtarëve serbë të vdekur në Luftën e Parë Botërore nuk është më në vendin ku ka qenë, në pjesën ushtarake të varrezave ortodokse në Prishtinë dhe gazetari dhe shkrimtari Zhivojin Rakoçeviq thekson se zhvendosja e saj është një precedent qytetërues, prandaj duhet nisur një iniciativë që pasardhësit e atyre që u varrosën atje të padisin të gjithë, përfshirë ambasadorët para gjykatave të vendeve të tyre, për përdhosjen e varrezave dhe memorialeve nga Lufta e Madhe.

Pllaka përkujtimore e ngritur për nder të heronjve serbë të vdekur në periudhën e Luftërave Ballkanike dhe Luftës së Parë Botërore, nga viti 1912 deri në vitin 1918, për arsye të panjohura është zhvendosur në pjesën ushtarake të varrezave ortodokse në Prishtinë dhe pa informuar komunitetin serb dhe Eparkinë e Rashkë-Prizrenit. Është një akt thellësisht personal përdhosjeje dhe në të njëjtën kohë një përpjekje për të ndryshuar rolin tonë në Luftën e Madhe.

“Tani e kuptojmë se ajo pjesë e varrezave është shkatërruar dhe është krejtësisht e papërshtatshme dhe e paqytetëruar të preket ndonjë memorial, kur ata, varrezat e të cilëve janë, jetojnë pesë kilometra larg, krejtësisht të painformuar për punët dhe festimet. Është kundër vullnetit të të gjithë atyre që vijnë në ato varreza dhe kundër të afërmve të të cilëve, paraardhësve, miqve të të cilëve janë varrosur atje. Pesë metra larg, dhjetë metra larg janë monumentet e miqve dhe të afërmve tanë dhe askush nuk e pa të arsyeshme të thoshte ‘a na lejohet të kryejmë punimet, a na lejohet të lëvizim pllakat, kush jemi ne që të mbajmë fjalime, të bëjmë aleanca, të rinovojmë miqësi dhe të veprojmë sikur të flasim për një popull të zhdukur shumë kohë më parë’”, tha Rakoçeviq.

Ai tregon se Prishtina, por edhe disa përfaqësues ndërkombëtarë, sillen sikur serbët nuk ekzistojnë.

“Problemi kryesor i këtyre festimeve, i këtij takimi të pajtimit mes palëve në konflikt dhe luftërave botërore në varrezat tona në Prishtinë është fakti se ata mendojnë se ne nuk ekzistojmë, ata sillen sikur të jemi një popull i humbur prej kohësh, Inkas, Majat, sikur ne të jemi qytetërimi i Vinçës dhe ata tani janë trashëgimtarët e varreve tona, të përmendoreve tona, të kujtimeve tona, të dhimbjes sonë, të historisë sonë, të lavdisë dhe krenarisë sonë. Jo, ata nuk janë trashëgimtarë të varrezave tona, nuk janë trashëgimtarë të historisë sonë, nuk janë trashëgimtarë të trashëgimisë sonë kulturore, nuk janë trashëgimtarë të kujtesës sonë. Është varreza jonë e vetme”, tha Rakoçeviq.

Është një precedent qytetërues të rindërtosh varrezat e dikujt tjetër dhe të bësh festime në të, pohon Rakoçeviqi dhe se, siç thotë ai, populli serb po e shikon këtë të pafuqishëm për të bërë asgjë.

“Thelbi i nismës franceze duhet të jetë kthimi i tetë monumenteve për ushtarët francezë që ishin në varrezat e vjetra në Gjakovë dhe që ai të jetë një memorial. Dhe nga ana tjetër, ato varre u rrënuan në vitin 1999 dhe u morën me kamion në kohën kur Bernard Kushner ishte kreu i UNMIK-ut këtu. Janë varret e ushtarëve që ranë për çlirimin, jo të Kosovës, por të Serbisë, sepse ata kurrë nuk e çliruan Kosovën këtu. Ata po çlironin Serbinë e vjetër dhe Serbinë pas Luftës së Parë Botërore”, tha Rakoçeviq.

Ai shton se është fakt i frikshëm që ambasadorët e dy vendeve më të fuqishme në Evropë “nuk heqin dorë nga përdhosja e memorialit tonë”.

“Duhet nisur një iniciativë se pasardhësit e atyre që u varrosën atje po i padisin të gjithë, duke përfshirë edhe ambasadorët para gjykatave të vendeve të tyre, për përdhosjen e varrezave dhe memorialeve nga Lufta e Madhe”, beson Rakoçeviq.