Savkoviq: Përmes qendrave pranuese për migrantë, Prishtina do të kërkojë një mundësi për t’u afruar me aleatët

Këshilltari i lartë i fondacionit ISAK, Marko Savkoviq, deklaroi për Kosovo online se vendet e BE-së po përpiqen të zgjidhin një “çështje të ngutshme” - çështjen e migrantëve, duke i zhvendosur ata në vende të treta përmes “qendrave pranuese”, dhe se Kosova në këtë e ka parë mundësinë e saj “për t’u afruar me aleatët”.

Sipas të përditshmes “The Times”, Kosova gjendet në një listë të ngushtë prej nëntë shtetesh si destinacion i mundshëm për hapjen e disa “qendrave të kthimit” për migrantët nga Mbretëria e Bashkuar.

Kryeministri në mandat teknik, Albin Kurti, menjëherë e mbështeti këtë mundësi.

Savkoviq thotë se kjo është një lloj “mundësie për Kosovën”.

“Autoritetet në Prishtinë me siguri e shohin këtë si një mënyrë për t’u afruar më tej me vendet që i konsiderojnë si aleatë, për t’u ‘bërë një nder’. A kanë kapacitete? Supozoj se mund t’i ndërtojnë, edhe nëse nuk i kanë, dhe se qeveritë e vendeve perëndimore do të ishin të interesuara për këtë. Në këtë mënyrë po zgjidhin një problem të madh. Kushdo që e ndjek politikën e migracionit, por edhe politikën penale dhe problemin e mbipopullimit të burgjeve në vendet e Evropës Perëndimore, e di që kjo është një mënyrë për qeveritë që të dalin nga një situatë e pakëndshme”, thekson Savkoviq.

Ai shton se fati i migrantëve ka qenë gjithmonë nën radarin e vëmendjes publike.

"Është një shans për Kosovën, i cili mund të mos jetë i shkëlqyer, mund të jetë më mirë nëse ata do të ishin në gjendje të ofronin diçka më të mirë ose më të sofistikuar, si një lloj avantazhi krahasues, por ky është realiteti. Të gjithë përdorin atë që kanë, përfshirë autoritetet në Prishtina", specifikoi Savkoviq.

Ai shpjegon se çështja e migrantëve është aktualisht në qendër të vëmendjes së zyrtarëve të shumë vendeve evropiane dhe botërore, ndërsa për momentin përpjekja më aktuale është ajo e Mbretërisë së Bashkuar për të arritur një marrëveshje të ngjashme me Shqipërinë si ajo e arritur me Italinë dy vite më parë.

“Në këtë moment, ndoshta më aktualja është historia me Mbretërinë e Bashkuar dhe Shqipërinë, duke pasur parasysh që vetëm vitin e kaluar më shumë se 50.000 migrantë të parregullt janë refuzuar, pasi kanë kërkuar azil në Mbretërinë e Bashkuar. Tani këta persona duhet të kthehen në vendet e tyre të origjinës”, thekson ky analist.

Ai kujton se problemi thelbësor qëndron në faktin që shumica e migrantëve, sapo mbërrijnë në ndonjë vend të Perëndimit, i shkatërrojnë dokumentet e tyre, prandaj është shumë e vështirë të përcaktohet se nga cili vend vijnë, në mënyrë që të mund të kthehen atje.

“Megjithatë, në këtë rast, dhe kjo është shumë interesante, ideja është që personat të zhvendosen përkohësisht në vende që janë të gatshme t’i pranojnë derisa të vendoset për fatin e tyre – nëse do të pranohen apo jo. Pikërisht për këtë arsye, kryeministri britanik Keir Starmer, gjatë samitit të Komunitetit Politik Evropian, zhvilloi bisedime me kryeministrin Edi Rama për të parë nëse Shqipëria do të ishte e gatshme për një gjë të tillë. Kujtoj se Shqipëria, në vitin 2023, nënshkroi një marrëveshje me Italinë, në të cilën u dakordua të hapen dy qendra pranuese apo tranziti për personat që Italia dëshiron t’i zhvendosë në një vend tjetër”, thotë Savkoviq.

Në një situatë të tillë, çdo vend që do të pranonte të ndërtonte një “qendër pranuese” në territorin e vet, do të ishte në fakt një “instrument” i vendeve prej nga do të zhvendoseshin migrantët.
Kjo vlen edhe për Kosovën.

“Do të thosha që, në parim, është një instrument, por nëse ia del në këtë synim, atëherë mund të bëhet apo të konfirmojë një status partneriteti. Për shumë vende të Perëndimit, Kosova tashmë është një partnere”, thekson Savkoviq.

Hapja e qendrave të tilla pranuese njëkohësisht nuk do të paraqiste rrezik për sigurinë as për Kosovën, e as për Ballkanin Perëndimor, sepse gjithçka do të zhvillohej në “kushte të kontrolluara”.

“Le të kujtojmë që një numër personash janë kthyer nga Siria, të cilët kanë qenë luftëtarë ose anëtarë të familjeve të luftëtarëve të Shtetit Islamik. Po ashtu, Kosova në një moment ishte përmendur si vendi me numrin më të madh të luftëtarëve të ISIS-it për kokë banori, bashkë me Tunizinë dhe disa vende të tjera të Afrikës së Veriut. Ne nuk kemi parë që situata të jetë përkeqësuar pas kthimit të atyre personave. Pra, sido që të jetë, qofshin migrantë të paligjshëm apo të burgosur dhe këto dy gjëra duhet ndarë, gjithçka do të ndodhë në kushte të rrepta kontrolli”, thotë Savkoviq.

Ai shton se i gjithë procesi do të zhvillohet me garanci adekuate dhe me ngritjen e sistemit të kontrollit që do të përcaktohet me marrëveshje ndërshtetërore me vendet që vendosin të transferojnë të burgosur apo migrantë.

“Ideja italiane e para dy viteve u ndalua nga gjykata në Itali, prandaj nga ato dy qendra pranuese për momentin nuk ka asgjë. Kjo mundësi gjithmonë ekziston, si për shqetësimet për të drejtat e njeriut, ashtu edhe për rrezikun që i gjithë plani të dështojë. Por, nuk besoj që kjo do të çojë në përkeqësim të situatës së sigurisë”, përfundon Savkoviq.