Gjuroviq: Marrëveshja me Danimarkën hapi kutinë e Pandorës, shumë vende e shohin Kosovën si vend për strehimin e azilkërkuesve nga BE

Drejtori i Qendrës për Ndihmë të Azilkërkuesve, Radosh Gjuroviq, deklaroi se marrëveshja për pranimin e të burgosurve nga Danimarka ka hapur “kutinë e Pandorës”, pasi shumë vende të BE-së tani po mendojnë që Kosova të bëhet një nga qendrat për strehimin e migrantëve të cilëve u është refuzuar azili.

„Do të thosha se kjo marrëveshje me Danimarkën për dërgimin e personave të dënuar për të vuajtur dënimin në Kosovë, në fakt ka hapur mundësi që shumë vende të mendojnë se është e mundur që në vend të të dënuarve, të strehohen atje edhe migrantë, refugjatë. Kjo është ajo që ka hapur këtë kuti të Pandorës. Por, është e diskutueshme nëse autoritetet kosovare apo ndonjë tjetër në Ballkan do të hynin kaq lehtë në këto marrëveshje kur bëhet fjalë për migrantët“, tha Gjuroviq për Kosovo online.

Ai sqaron se hapja e kampeve të pranimit për migrantë jashtë territorit të vendeve të destinacionit, përfshirë edhe BE-në, ka për qëllim të dërgojë një “mesazh të qartë” për të gjithë ata që duan të vijnë në Evropë – se do të përballen me një sërë problemesh dhe se “nuk do të mund të qëndrojnë aq lehtë”.

„Dua të kujtoj se Evropa ka një problem kronik me kthimin e personave që u është refuzuar azili në këto vende. Pra, ata persona që nuk kanë arsye të qëndrojnë në Evropë nuk mund të kthehen në vendin nga kanë ardhur për shkak të problemeve teknike dhe juridike, kështu që vetëm 20 për qind e atyre që janë refuzuar përfundimisht dhe që u është urdhëruar të largohen nga territori i BE-së, kanë arritur të kthehen në vendet e origjinës. Do të thosha se këto masa me kampet dhe zhvendosjen e njerëzve jashtë territorit ku mund të kërkojnë azil, në fqinjësi, në fakt janë një mesazh që njerëzit nuk mund të shpresojnë, nëse nuk janë me të vërtetë refugjatë, se do të qëndrojnë në Evropë“, thekson Gjuroviq.

Paralajmëron se një sërë specifikash në këtë formë të pranimit të migrantëve, dhe kryesorja është që migrantët e vendosur në këto qendra nuk mund të qëndrojnë aty përgjithmonë.

„Nevojitet një zgjidhje për këtë situatë. Njëra nga zgjidhjet do të ishte që njerëzit të kthehen në vendet e origjinës. Nuk besoj se Kosova ka kapacitete dhe marrëveshje të ripranimit për të zbatuar vendime të tilla“, thekson Gjuroviq.

Pikërisht këtë aspekt ai e veçon si kyç për zbatimin e idesë së „qendrave për kthim“ jashtë zonës së BE-së.

„Në të ardhmen, kur flasim për këto qendra për kthim, jo vetëm në Kosovë, por edhe në rrethinën e BE-së, kjo do të nënkuptonte që të ekzistojnë kapacitetet për të kthyer ata njerëz nga ato qendra në vendet e tyre të origjinës, përkatësisht që shtetet që pranojnë të tilla qendra të kenë kapacitetin për të organizuar ripranimin“, precizon ai.

Arsyen e dytë e sheh në marrëveshjen për pranimin e migrantëve që Shqipëria ka nënshkruar me Italinë.

Megjithatë, ai nuk mendon se, edhe nëse Kosova do të arrinte një marrëveshje të ngjashme, kjo do të ishte shfrytëzim, por se gjithçka varet nga interesat, të cilat mund të jenë të ndryshme – nga ato ekonomike deri te ato gjeopolitike.

„Nuk do të flisja për shfrytëzim, sepse për marrëveshje të tilla lidhur me pranimin e migrantëve është e nevojshme pajtimi i të dyja palëve. Dhe, kjo është padyshim ashtu edhe në praktikë. Do të thotë, duhet të ekzistojë interes edhe nga ana që pranon dhe organizon këto qendra pritjeje. Ky interes mund të jetë financiar, ekonomik, politik, gjeopolitik apo ndonjë tjetër. Por, ato shtete që i pranojnë këto qendra duhet të jenë të motivuara që të përfshihen në marrëveshje të tilla. Nuk e shoh si një imponim“, vlerëson Gjuroviq.

Ai e sheh problemin kryesor të sigurisë në marrëveshje të tilla si fluksi i një numri të madh njerëzish që nuk mund të kthehen në vendet nga të cilat kanë ikur ose në ndonjë vend tjetër ku do të fillonin një jetë të re.

"Në situata të tilla, nuk ka kurrë kapacitet të mjaftueshëm për të pranuar të gjithë dhe për t'i mbajtur të mbyllur përgjithmonë. Kjo nuk është as ligjërisht e mundur. Kjo ndoshta do të përfshinte lirimin e atyre njerëzve, pastaj përpjekjen përsëri për të kaluar kufirin nëpërmjet rrugës ballkanike, duke përfshirë kontrabandën, dhe të gjitha në mënyrë që të njëjtët njerëz të arrijnë përsëri në vendet nga të cilat janë dëbuar dhe zhvendosur në Ballkan", thotë Gjuroviq.

Ai paralajmëron gjithashtu se në një situatë të tillë përfituesit e vetëm do të ishin kontrabandistët e njerëzve.

„Si pasojë e këtyre politikave të zhvendosjes së përgjegjësisë në vendet fqinje nga vendet e destinacionit është forcimi i kontrabandës. Padyshim, së bashku me 'push back-et' që ndodhin drejt vendeve të Ballkanit Perëndimor, ose me marrëveshje të tilla, në fakt vetëm kontrabanda po forcohet. Ajo po merr hov, sepse nevojat e kontrabandistëve po rriten. Këta njerëz nuk janë kthyer aty ku mund të fillojnë jetën nga e para. Ata thjesht janë ndalur në atë rrugë, e cila nuk është përfundimtare“, thekson Gjuroviq.