Smajlloviq: O'Brajen nuk ka asnjë interes të përfaqësojë Amerikën si një polic botëror

Gazetarja Lilana Smajlloviq ka thënë për Kosovo online me rastin e inaugurimit të Xhejms O'Brajenit si Ndihmës Sekretar i Shtetit i SHBA-së për Evropë dhe Euroazi, se ai është një njohës i mirë i rajonit dhe një diplomat me përvojë që nuk ka nevojë të provojë veten dhe që nuk i intereson të përfaqësojë Amerikën si polici botëror.

Për sa i përket politikës që do të zbatojë, Smajlloviq thotë se me siguri nuk do të ndikohet nga lëvizjet që ka bërë pas Dejtonit apo Rambujesë.

“Është e rëndësishme për ne në këtë moment që Xhim O'Brajen e njeh mirë rajonin. Ai i njeh lojtarët kryesorë, ai është njeriu që zëvendësoi Robert Gelbardin si njeriun kryesor për Ballkanin në vitin 2000. Nga fakti që ai shkroi Kushtetutën e Dejtonit, d.m.th. Kushtetutën e Bosnje dhe Hercegovinës, me Holbruk në vitin 1995, se ai ishte në Rambuje, se ai ishte një pjesë e rëndësishme e ekipit të Madlin Olbrajt, nuk mund të nxjerrim një përfundim nga kjo se si do të sillet këtu tani”, thotë Smajlloviq.
Ajo kujton se ka pasur edhe nga ata që e kanë pritur me mosbesim ambasadorin aktual amerikan në Beograd, Kristofer Hill për të kaluarën e tij.

“Mos e harroni Kristofer Hillin. Njerëzit që shpresonin në Serbi se ardhja e Kristofer Hillit, arkitektit të bombardimeve të NATO-s, do të shënojë politikën më të ashpër të Uashingtonit ndaj Serbisë, ata e kishin gabim. Erdhi njeriu që zbaton politikën aktuale amerikane ndaj Serbisë dhe asnjë nga bagazhet e tij politike nuk ndikoi. Madje, mendoj se njerëzit që ishin më të ashpër ndaj nesh në kohën e Millosheviqit, nuk e kanë barrën të dëshmojnë këtu se nuk do të jetë të butë ndaj serbëve”, thotë Smajlloviq.

Siç thekson, O'Brajen ishte diplomati i parë amerikan që u lejua nga autoritetet serbe të paraqitej në Beograd menjëherë pas 5 tetorit.

“Qeveria e Dos-it nuk donte që Bill Montgomeri të vinte i pari, sepse ishte njeriu që financonte opozitën, që ishte kontraktori i punimeve të menjëhershme. O'Brajen kishte një qëndrim krejt tjetër, aspak arrogant, simpatik dhe në atë kohë Xhim O'Brajenit dhe Departamentit Amerikan të Shtetit i pëlqenin të paraqisnin gjëra se ata ishin përgjegjës për fitoren e DOS-it dhe rënien e Millosheviqit. O'Brajen mbërriti në Beograd pas 5 tetorit si i dërguari i parë amerikan dhe në deklaratën e tij të parë tha 'ne nuk e bëmë këtë që Kosova të fitojë pavarësinë'. A na gënjen? Ai nuk na gënjeu. Ai thoshte se çfarë ishte politika amerikane në atë kohë, dhe unë jam i bindur se politika amerikane ka qenë gjithmonë në favor të njohjes së pavarësisë së Kosovës, vetëm se ata nuk do t'ju thonë gjithmonë këtë. Pra, ka hapa në rritje, ne nuk mund të fusim dorën në zjarr se çfarë është politika amerikane tani. Por nëse gjykojmë me shembullin e Kristofer Hillit, fakti që Xhim O'Brajen ishte një pjesë e rëndësishme e qëndrimit të ashpër amerikan ndaj Serbisë si para ashtu edhe pas Millosheviqit, nuk do të thotë domosdoshmërisht se ai do të bëjë këtë apo atë lëvizje”, thotë Smajlloviq.

Ajo shton se O'Brajen konsiderohet një diplomat dhe zyrtar i mirë që do të bëjë politikë zyrtare.

“Për ne, për mendimin tim, është një avantazh që ai njeh njerëzit. Ai nuk ka pse të provojë veten dhe nuk do të besojë gjithçka që i thonë njerëzit e ndryshëm. Qëndrimin e tij ndaj Serbisë nuk do ta ndryshojmë dot, më duket se ai ashtu si Hilli do të ketë një qasje të butë në paraqitjen e tij. Ai nuk është arrogant, si disa nga paraardhësit e tij. Kur ai pasoi Gelbardin, dukej sikur - ja një politikë krejtësisht e re amerikane vetëm sepse O'Brajen kishte një qasje të ndryshme. Ai është një njeri i sjellshëm që nuk i ngul askujt gishtin në sy, që nuk i intereson të përfaqësojë Amerikën si polici i botës, por si një shtet demokratik që përpiqet të sjellë demokracinë dhe të jetë i drejtë me të gjithë lojtarët dhe të jetë ndërmjetës i ndershëm në konfliktet ballkanike”, thekson bashkëbiseduesja ynë.

Ajo shton se është e pamundur të thuhet se çfarë do të qëndrojë O'Brajen tani bazuar në biografinë e tij.

“Unë supozoj se ai do ta kultivojë atë lloj performance edhe tani, që nuk do të thotë domosdoshmërisht se politika amerikane do të jetë e butë por sigurisht që do të thotë se ne nuk mund të lexojmë asgjë nga biografia e tij për të konkluduar se çfarë do të qëndrojë ai tani. Ai është një ingranazh në makinerinë e Departamentit të Shtetit dhe Shtëpisë së Bardhë për të ndikuar në këto mundësi dhe ai do ta bëjë siç është politika tani dhe nuk do të flasë: Unë kam qenë i filan mendimit në 1996. Ai nuk do të ndikohet nga lëvizjet që ka bërë pas Dejtonit, Rambujesë, ashtu siç nuk ka mundur të ndikojë as në vendimin për njohjen amerikane të pavarësisë së Kosovës, por jam e sigurt - edhe sikur të mundej, nuk do të ishte ndryshe pavarësisht fakti që mesazhi i tij i parë në Beograd ishte 'nuk të kemi bombarduar për t'i dhënë pavarësinë Kosovës', dhe më vonë doli se na bombarduan për t'i dhënë pavarësinë Kosovës”, përmbyll Smajlloviq.