Janevska: Në Maqedoninë e Veriut po ndryshon perceptimi, shkollat profesionale nuk janë më vetëm për “nxënësit e dobët”

Këshilltarja për arsim në kabinetin e presidentit të Odës Ekonomike të Maqedonisë së Veriut, Natasha Janevska, deklaroi se në këtë vend po rritet interesimi i të rinjve për shkollat profesionale, por se ende mungon një numër i madh zejtarësh, si bravandreqës, saldues dhe teknikë të ndërtimit. Ajo theksoi se politika e regjistrimit po harmonizohet gjithnjë e më shumë me nevojat e tregut të punës, falë bashkëpunimit më të ngushtë ndërmjet institucioneve arsimore dhe sektorit privat.

Janevska theksoi se është inkurajuese fakti që nga viti në vit rritet numri i nxënësve që regjistrohen në shkollat profesioale.

“Nëse në vitin 2019 vetëm 62 për qind e nxënësve regjistroheshin në shkollat profesionale, ndërsa klasat e gjimnazeve mbusheshin që në afatin e parë të regjistrimit, tani situata ka ndryshuar për shumë arsye. Sot rreth 70 për qind e nxënësve regjistrohen në shkollat profesionale që në afatin e parë, ndërsa gjimnazet presin edhe afatin e dytë për t’u plotësuar. Këtë vit, nga rreth 15.705 nxënës të regjistruar në shkollat e mesme, rreth 10.650 janë regjistruar në shkollat profesionale, ndërsa rreth 4.000 të tjerë në gjimnaze, përfshirë edhe shkollat e artit dhe gjimnazin sportiv”, shpjegoi Janevska për Kosovo online.

E pyetur nëse të rinjtë janë të interesuar për shkollat profesionale, Janevska tha se zgjedhja e shkollës më së shpeshti ndikohet nga prindërit, miqtë dhe shokët e shkollës fillore.

“Megjithatë, kemi punuar shumë për të ndryshuar perceptimin se shkollat profesionale nuk janë më vetëm për nxënësit e dobët, por edhe për nxënësit e mirë. Oda Ekonomike ka organizuar aktivitete dhe ka promovuar shkollat profesionale, veçanërisht ato profile ku regjistrohen shumë pak nxënës, si ato të industrisë së përpunimit të drurit. Perspektiva po ndryshon dhe kjo ishte shumë e rëndësishme për ne. Ka shumë profesione që, për shkak të disa paragjykimeve, konsiderohen vetëm si profesione për burra”, theksoi Janevska.

Ajo shtoi se janë ndërmarrë një sërë aktivitetesh për t’u treguar të rinjve se duhet të regjistrohen në shkolla sipas aftësive dhe dëshirave të tyre, e jo sipas këshillave të prindërve apo ndarjes së profesioneve në “për burra” dhe “për gra”.

“Çdo profesion që e do dhe të cilit i përkushtohesh është një profesion i suksesshëm dhe mund të sjellë përfitime. Një tjetër element i rëndësishëm është se qeveria jep bursa për regjistrimin në shkollat e mesme. Këto janë bursa për arsimin dual. Oda Ekonomike gjithashtu i inkurajon kompanitë që t’u japin nxënësve një kompensim financiar shtesë, pavarësisht bursës që marrin nga shteti, në përputhje me ligjin. Ne u themi gjithmonë kompanive që kjo pagesë të lidhet me pjesëmarrjen e nxënësve në praktikën profesionale brenda kompanisë”, tha Janevska.

Duke folur për harmonizimin e nevojave të tregut të punës me politikën e regjistrimit, Janevska thotë se në të kaluarën nuk kishte mirëkuptim të mjaftueshëm nga institucionet arsimore për përshtatjen e profileve profesionale me kërkesat e tregut dhe të kompanive, pasi zhvillimi i shpejtë teknologjik kërkon kualifikime, aftësi dhe njohuri të reja.

“Vitet e fundit perceptimi ka ndryshuar dhe institucionet arsimore e kanë kuptuar se nuk mund të jenë të ndara nga sektori real, por duhet të ndjekin nevojat e tregut të punës. Më e rëndësishmja është që arsimi, veçanërisht ai profesional, të jetë fleksibël dhe i përshtatur me kërkesat e tregut. Kemi një dialog social. Para shpalljes së konkursit për regjistrimin e nxënësve në shkollat e mesme profesionale bëhet një analizë për të përcaktuar cilat kualifikime nevojiten. Më pas organizohen dialogë socialë dhe takime rajonale ku mblidhen kompanitë e rajonit, pushteti lokal, Oda Ekonomike dhe shkollat profesionale. Aty diskutohet dhe, nëse është e nevojshme, krijohen profile të reja ose rishikohen ato ekzistuese sipas nevojave të kompanive. Tashmë politika e regjistrimit është në përputhje me nevojat e tregut të punës”, përfundoi Janevska.