Hoça e Madhe: Është shënuar përvjetori i vrasjes dhe kidnapimit të serbëve dhe romëve nga komuna e Rahovecit

Në Hoçën e Madhe është shënuar sot 25 përvjetori i kidnapimit dhe vrasjes së serbëve dhe romëve nga komuna e Rahovecit, përvjetori i një krimi për të cilin askush nuk ka mbajtur përgjegjësi.

Përpara monumentit në Hoçë të Madhe u mbajt një ceremoni përkujtimore për civilët e rrëmbyer dhe vrarë nga shqiptarët në korrik të vitit 1998 në sulmin në Rahovec dhe fshatrat përreth - Retia, Opterusha, Zoçishti dhe Hoça e Madhe.

Vetëm në korrik të vitit 1998 në Komunën e Rahovecit u vranë 47 persona dhe më shumë se njëqind serbë dhe romë u rrëmbyen dhe u dërguan në burgjet dhe kampet e UÇK-së.

Familjarët, miqtë dhe të njohurit vendosën lule pranë monumentit, ndezën qirinj, dhe me fotografi të të zhdukurve dhe viktimave na kujtuan një krim që, siç thonë ata, nuk duhet harruar.

Pothuajse e gjithë familja prej 17 anëtarësh u rrëmbye nga Dragica Mavriq.

“Më ka vdekur edhe vëllai im i vetëm, fëmija im i vetëm. Xhaxhalarët, të afërmit, gjithçka që kishim. Kur ndodhi atë, u martova këtu në Hoçë të Madhe, kështu që nëna ime më tregoi se si ndodhi gjithçka. Ata u sulmuan në shtëpitë e tyre, u mbrojtën, por nuk mundën. Të nesërmen u morën të gjithë. Nuk u shëruam kurrë. Më kanë vdekur nëna dhe babai, nuk ka mbetur njeri, kemi mbetur vetëm ne motrat. Xhaxhain u vra në pragun e shtëpisë, kur doli për të parë se ku ishin djemtë e tij, e vranë menjëherë në oborr. I varrosën sa arritën, pa qarë, se nuk u lejuan. Ikën të uritur dhe të etur”, kujton Dragica Mavriq nga Retia.

Famullitari nga Hoça e Madhe, Millan Stojkoviq, tha pas ceremonisë përkujtimore se lutet që Zoti t'u japë të gjitha viktimave të pafajshme një vend në mbretërinë e qiejve.

“Në të vërtetë, shumë prej këtyre viktimave dhanë jetën e tyre për hir të neve që jemi sot këtu, dhe kjo është arsyeja pse ne si Kishë jemi këtu për të inkurajuar, forcuar, ngushëlluar dhe kjo është arsyeja pse Kisha ekziston, Kisha është Zoti në tokë. Ne jemi të gjithë pjesë të atij trupi, Krishti është koka. Kjo është arsyeja pse ne jemi mbledhur këtu sot për të kujtuar të gjitha viktimat së bashku si trupin e Krishtit dhe për të lutemi që Zoti t'i vendosë të gjithë në Mbretërinë e Tij”, ka bërë të ditur Stojkoviq.

Në ceremoninë përkujtimore mori pjesë edhe zëvendësdrejtori i Zyrës për Kosovë dhe Metohi, Borislav Tajiq, i cili kujtoi se në periudhën nga viti 1998 deri në vitin 2000, në territorin e komunës së Rahovecit janë vrarë 84 serbë.

“Është e vështirë të gjesh fjalë ngushëllimi përballë trishtimit gjithëpërfshirës të jetëve të humbura, jo sepse kishin ndonjë faj dhe jo sepse i bënë keq dikujt. Tashmë sepse kanë qenë serbë, sepse kanë lindur si serbë, në tokën e tyre në Kosovë e Metohi. Ato janë simbol i martirizimit dhe vuajtjeve të popullit serb në Kosovë e Metohi. Një simbol i një ideologjie të pakonceptueshme urrejtjeje, dinjiteti të nëpërkëmbur, të drejtës për jetë dhe identitet. Duke pasur parasysh vendosmërinë dhe guximin e pamasë të banorëve të kësaj treve për të qëndruar në këto zona dhe dëshirat e familjeve për të parë nga e ardhmja pa harruar të shkuarën. Zyra për Kosovë dhe Metohi e Qeverisë së Republikës së Serbisë, që nga momenti i persekutimit dhe shpërnguljes nga këto ngjarje tragjike në periudhën pas nesh, është e përkushtuar për të kuptuar nevojat dhe çdo lloj mbështetjeje për banorët e këtij rajoni në çdo mundësi”, tha Tajiq.

Kryetarja e Shoqatës së Familjeve të Luftëtarëve të Kapur, të Vrarë dhe të Civilëve të Zhdukur të Republikës Srpska, Isidora Graorac, foli për vuajtjet gjatë luftës në BeH, ku, siç tha ajo, humbën jetën 36.000 serbë.

„Fatkeqësisht, këto janë informacione që nuk kanë shkuar në opinion, gjegjësisht nuk kanë dalë jashtë ish-Jugosllavisë. Dhe ajo që është më shkatërruese është se mendohet se vetëm pjesëtarë të një populli kanë vdekur në Bosnje dhe Hercegovinë. Ajo që na mbetet është të përcjellim të vërtetën dhe të flasim për gjithçka që ka ndodhur në vendin tonë”, tha Graorac, duke shtuar se në Bosnje dhe Hercegovinë serbët vdiqën në festat e mëdha. Ne në Republikën Srpska për fat të keq kemi problemin e institucioneve që janë formuar në nivel shtetëror dhe ku në 15 vjet na kanë hequr qafe vetëm 58 serbë, që është një shifër shkatërruese dhe besojmë se numri prej 1466 personave të zhdukur do të mbetet ndoshta i pazgjidhur përgjithmonë. ”, tha Graorac.

Koordinatori i Qendrës Burimore për Persona të Zhdukur Negovan Mavriq thekson se bashkësia ndërkombëtare në vend që të ndihmojë në gjetjen e të zhdukurve, ajo pengohet.

“Tani po bëjmë një Deklaratë, çfarë dimë ne si familje, çfarë shkruhet në ato pika, që po i detyrojnë. Ne jemi njerëz analfabetë, kërkojmë që njerëzit të na kthehen, dhe le t'i diskutojnë ato deklarata më pas. Kjo është ajo që u duhet, për të zgjatur sa më shumë mandatin e të huajve, ata janë të lumtur këtu. Kanë kaluar tre muaj nga pranimi i Deklaratës, asgjë nuk ka ndryshuar. Kam pasur rastin të takohem me Lajçakun, i cili tha se do të shihni se çfarë do të ndodhë kur të nënshkruhet. Zoti Lajçak, asgjë nuk ka ndodhur dhe asgjë nuk do të ndodhë”, tha Mavriq.

Kryetari i Autoritetit të Përkohshëm të Komunës së Rahovecit, Aleksandar Miciq, tha se vuajtjet e serbëve duhet të kujtohen çdo vit.

“Gjithçka që duhej thënë për vuajtjet e tyre, mundimet, pikëllimet e familjeve është thënë shumë herë në këtë vend, por edhe në tubime të tjera... Është thënë shumë herë, por duhet të kujtohemi çdo ditë. për atë që ndodhi 25 vjet më parë. Jam i sigurt se nuk do t'i harrojmë kurrë ato ditë pasigurie dhe shqetësimi. Duhet të kujtojmë dhe kujtojmë të gjitha keqbërjet që kemi përjetuar dhe të gjitha vuajtjet", tha Miciq.

Siç kujton gazetarja Ollivera Radiq, viktima e parë më 18 korrik 1998 ishte Aleksandar Majmareviq.

“Ditën më pas, nën kambanoren e kishës në portën e kishës në Rahovec, u dëgjuan goditjet e çekiçëve, të cilët u përdorën nga Petko Simiq dhe Sreqko Kollashinac për të bërë një arkivol për Ackun e vrarë nga dërrasat e vrazhda, mezi të gjetura nga shtëpitë aty pranë. Në varrimin e Ackut, tek i cili as prifti nuk mundi të vinte, kopshti pas altarit të kishës filloi të shndërrohej në varreza. Ato pamje errësohen nga fishkëllima e plumbave që fluturojnë sipër nesh dhe nga zëri i një fëmije që lajmëron se aty pranë Balosheviqit ka të vdekur dhe të plagosur. Dhe dijenia se një granatë shkatërroi të brendshmet e Jagosh fil Gjokiqit, Vekoslav Kaziqit dhe Borivoj Simiqit. I sollën të vdekur me batanije dhe i shtrinë në pllakat e gurit në kishën tonë, dhe gjaku ende rridhte nga të brendshmet e tyre të thyera. Fashat e doktor Vekoslavit nuk mjaftuan për të ndalur gjakderdhjen, ua pata duart në gjoks dhe u hodha një degëz borziloku, të cilën vjehrra ime po e thante nën strehë në kishë”, dëshmoi Radiq.

Në vitin 2005, eshtrat e tridhjetë e gjashtë personave të rrëmbyer në korrik 1998 u gjetën në Malishevë dhe Valljakë.