Përkujtimi në Prishtinë: Njerëzit harrojnë se rrënjët e tyre janë këtu

Në varrezat e Prishtinës, dhjetëra serbë të zhvendosur që u vendosën në qytetet përreth, si dhe ata që ende jetojnë sot në qytet, u mblodhën për të ndezur qirinj për të dashurit e tyre në përkujtimit e Mitrovit.

Ndryshe nga vitet e kaluara, varrezat janë pastruar pjesërisht, por pasojat e vitit 1999 dhe të pasluftës janë ende të dukshme, pasi një numër i madh monumentesh janë shkatërruar.

Pas 25 vitesh, Veroslava Andriq vizitoi varrezat në qytetin ku lindi.

“Jam këtu për herë të parë pas 25 vitesh, nuk vija sepse kisha frikë. Familja ime është shpërngulur të gjithë, jetojnë jashtë Kosovës. U martova këtu, në Priluzhje. Erdha për të vizituar varret e prindërve të mi. Prindërit e nënës janë varrosur poshtë, babi është këtu. Çfarë mund t'ju them, është e vështirë. Më vjen mirë që monumenti nuk u dëmtua. Emocionet e bënë të vetën”, tha Andriq.

Sllagjana Vukadinoviq është prekur nga fotografia nga varrezat e Prishtinës, por nuk është befasuar.

“Më vjen keq kur vij dhe shoh varrin e babait tim dhe më vjen keq kur shoh, kur kujtoj sa njerëz ishin në 2000, 2001 dhe tani që ka lëvizje shumë më të lirë, nuk ka njeri, jam unë dhe disa prej nesh”, tha Vukadinoviq.

Kjo thotë, thekson ajo, se populli ka harruar të dashurit e vet.

“Se kemi harruar baballarët, gjyshërit, stërgjyshërit, gjyshet dhe çdo gjë tjetër, çfarë na kanë dhënë në jetë, çfarë na kanë mësuar, se Kosova është e jona, se nuk duhet të largohemi nga këtu. Si nuk do iki, prandaj babi mbeti këtu vetëm, nuk do ta lëvizim. Njerëzit harrojnë se janë nga këtu, se rrënjët e tyre janë nga këtu”, tha Vukadinoviq.
Vukadinoviq çdo vit i viziton edhe varrezat në Ferizaj dhe siç pohon ajo është gjithmonë e vetmja atje.

“Dhëndrri im ka vdekur në Ferizaj, i cili vdiq në vitin 1999 në një minë tokësore, i ri, në moshën 30 vjeçare. Nuk do të jetë askush tjetër përveç meje. Unë fola me priftin, ai motivon njerëzit, thërret popullin, por populli nuk vjen. Ata përgjigjen më 11 shtator, kur ka festë në Ferizaj, por nuk ka njeri për përkujtim”, tha Vukadinoviq.

Famullitari i Prishtinës, At Stanisha Arsiq, thotë se çdo vit numri i serbëve në varreza po zvogëlohet dhe apeloi që njerëzit të mendojnë për gjërat shpirtërore dhe të mos i harrojnë të parët e tyre.

“Këtu, konkretisht në varrezat e Prishtinës, është një pamje vërtet e trishtë. Një qytet që numëronte mbi 40 mijë shpirtra ortodoksë, ku të gjithë u varrosën këtu në varrezat ortodokse, sot nuk ka tre apo katër familje që vijnë këtu për të vizituar varret e të vdekurve të tyre dhe për t'u lutur për prehjen e shpirtit të tyre” tha At Stanisha.

Ai u tha të gjithë atyre që kanë familjarë të varrosur në Prishtinë që të vijnë të vizitojnë varret.

"Të kujtojnë gjithçka që kishin, kjo u la atyre. Gjithçka që ata shitën dhe me të cilën jetojnë sot ua lanë ata që vendosën eshtrat e tyre këtu, në këtë varrezë. Nëse jo për ndonjë gjë tjetër, atëherë për atë dhe kujtimin e saj, të paktën të vini në përkujtim, të vizitoni varret e tyre dhe të ndezni një qiri të vetëm. Mendoj se kjo është e mjaftueshme për ata që duan të dëgjojnë dhe dëgjojnë”, tha prifti.

Ai theksoi se ka më shumë se katër vjet që nuk ka vizitë të organizuar në varreza dhe se fakti që varrezat janë pastruar është një përmirësim i vogël.

“Këtë vit, ne mund të shohim dhe vërejmë se varrezat janë vërtet të rregullta dhe në një masë të konsiderueshme, mund të themi deri në 95 për qind, varrezat janë pastruar dhe mund t'i afrohemi çdo monumenti dhe të ndezim një qiri. Dua të falënderoj ata njerëz që janë përgjegjës për mirëmbajtjen e varrezave të qytetit në Prishtinë në emër të atyre që nuk erdhën sot në Prishtinë për të nderuar hijet e të parëve të tyre”, tha At Stanisha.

Bie në sy se disa monumente janë kthyer në vendin e tyre dhe janë ngritur dhe kjo sipas priftit është bërë nga familjet. Siç thotë ai, ka edhe kërkesa për zhvarrim.

“Siç mund ta shihni kur kaloni nëpër varreza në shumë prej varreve familjare ku ishin varrosur njerëzit, shohim se toka është fundosur, gjurmët e zhvarrimeve janë të dukshme. Shumë njerëz më thërrasin si prift dhe më pyesin për të gjitha këto, por qëndrimi im dhe parimi i përgjigjeve të mia është që të vdekurit t'i lë të qetë të pushojnë aty ku kanë jetuar dhe janë varrosur”, tha ai.