Qerkinaj dhe Mavriq: Personat e zhdukur nuk janë çështje politike, nevojitet një mbledhje urgjente e Grupeve të Punës

Që nga viti 2021 është ndërprerë puna e Grupeve Punuese nga Prishtina dhe Beogradi për personat e zhdukur dhe problemi më i madh është se politikanët ndërhyjnë në një çështje që nuk duhet të ketë lidhje me politikën, pajtohen Negovan Mavriq dhe Bajram Qerkinaj nga Qendra Burimore për Persona të Zhdukur në Prishtinë.

Në Qendrën Burimore për Persona të Zhdukur në Prishtinë, Negovan Mavriq dhe Bajram Qerkinaj kanë punuar së bashku që nga viti 2017 për të hedhur dritë mbi fatin e personave të zhdukur.

“Qendra burimore është formuar në Kosovë, ajo është multietnike dhe bashkon ata që ndajnë të njëjtën dhimbje, që është se të gjithë nuk e dimë fatin e të zhdukurve për 24 vjet. Që kur jemi formuar, mendoj se kemi arritur t'i themi, si qeverisë në Beograd, ashtu edhe në Kosovë, se ne, familjet, kemi rënë dakord të diskutojmë një pikë të dhimbshme. Mbi 2000 veta kanë vizituar zyrën tonë dhe kanë marrë ndihmë, kemi pasur takime në mbarë Kosovën. Jo vetëm në Kosovë, por edhe në Serbi. Disa u larguan për shkak të konfliktit, nuk ndiheshin të sigurt në Kosovë, por ne vazhdojmë të bashkëpunojmë me ta”, tha Bajram Qekrinaj, i cili përveç kërkimit të djalit të tij, po kërkon edhe 1611 persona të tjerë që sipas të dhënave të kësaj qendre janë të zhdukur.

Që nga viti 2021, puna e Grupeve Punuese nga Prishtina dhe Beogradi është ndërprerë, dhe për këtë arsye, familjet mbeten të privuara nga informacioni për të zhdukurit. Ajo që ishte e diskutueshme për kryeministrin e Kosovës Albin Kurti ishte se Velko Odalloviq është në krye të Komisionit për të Zhdukurit në Beograd.

“Për shkak të një njeriu, e gjithë puna u ndal. Grupet e punës nuk janë takuar. Edhe pse thonë se janë formuar nëngrupe dhe ekspertë, por nuk ka rezultate. Është e mundur të zgjidhet kjo çështje shumë lehtë nëse politika do të braktiset dhe që kjo të jetë një çështje njerëzore, jo politike. Politika hyri dhe nuk lejon që ai proces, i cili është shumë i dhimbshëm, të shkojë përpara. Shumë pak familje ishin në dijeni të asaj që po bëhej, sepse nuk u takuan me familjet për t'u shpjeguar. Megjithatë, ne si drejtues po mundohemi që përmes mediave t'u shpjegojmë se si është situata”, thekson Qerkinaj.

Ai beson se zgjidhja dhe zbardhja e fatit të personave të zhdukur do të arrihej shpejt nëse bashkësia ndërkombëtare do të përfshihej më aktivisht në atë proces, sepse, thekson ai, pavarësisht se çfarë do të ndodhë, serbët dhe shqiptarët duhet të vazhdojnë të jetojnë së bashku.

“Megjithatë, po i kërkoj Beogradit dhe Prishtinës, së dyti, komunitetit ndërkombëtar që të ulen dhe të arrijnë një marrëveshje. Të arrijmë disi një marrëveshje dhe të marrim shembull organizatën tonë”, tha Qerkinaj.

Vëllai i Negovan Mavriqit u zhduk në vitin 1999. Edhe pse familja e gjeti trupin dhe e varrosi në vitin 2004, Negovan vazhdon të luftojë për drejtësi, duke kujtuar qëllimin e krijimit të Qendrës Burimore.

“Qëllimi ishte, sepse ne po endenim në drejtime të gabuara, si serbë ashtu edhe shqiptarë, që ndoshta lëvizja më e mirë do të ishte bashkimi i familjeve, anëtarëve të familjes dhe fillimi i kërkimit të personave të zhdukur së bashku, sepse neve na intereson kjo, jo politika dhe gjithçka tjetër. Pikërisht për këtë është formuar Qendra Burimore, për të bashkuar familjet dhe për të bërë presion mbi autoritetet kompetente, institucionet që merren me personat e zhdukur”, tha Mavriq.

Mostakimi i dy kryetarëve të Komisionit për Persona të Zhdukur të Beogradit dhe Prishtinës, Velko Odalloviqit dhe Andin Hotiit, vetëm sa e komplikon tërë procesin, thekson Mavriq.

“Fatkeqësisht, nga viti 2021 nuk do të ketë punë të grupeve punuese, gjegjësisht nuk do të ketë mbledhje të kryetarëve të grupeve punuese. Është e vërtetë që disa ekipe dhe nëngrupe analitike po bëjnë diçka, por nuk është ajo që u duhet familjeve tona dhe ajo që do të sillte rezultate. Tani nuk kemi nga kush të kërkojmë përgjigje, nuk kemi nga kush të kërkojmë mënyra për të zgjidhur diçka, sepse prandaj, nëse nuk takohen, nuk ka gërmim varresh”, tha Mavriq.

Për Mavriqin, nuk është rastësi që kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e ka shpallur Odalloviqin “person të padëshiruar”.

“Dihet se Kurti, siç dua të them, e ka vënë putrën në punën e Grupit Punues, ndoshta për një qëllim të njohur për të, duke e cilësuar z. Odalloviqin si kriminel lufte. Ai ndoshta e di këtë, pse e bëri vetë. Ne familjet mendojmë se kjo nuk është e rastësishme, sepse nëse nuk ka punë të Grupeve të Punës, procesi ndalet dhe mendoj se për momentin familjet po vuajnë shumë, sepse po e them edhe një herë, politika që vazhdon prej kohësh është dëshmi se Kurti e ka planifikuar, sepse ne kemi dy vite që nuk kemi skuadër në fushë”, tha Mavriq.

Që nga ndërprerja e bashkëpunimit të grupeve punuese, përkujton Mavriq, pothuajse nuk ka gërmime në vende ku dyshohet se ka persona të zhdukur dhe nëse është kështu, ai thekson se vetëm njëra palë e bën pa e njoftuar tjetrën.

“Kohët e fundit kam pasur rastin të dëgjoj se janë kontrolluar disa lokacione, mendoj se një prej tyre ka dhënë rezultat, se është gjetur një trup, mendoj se ka qenë Matiçani apo Gjakova, por shqiptarët e kanë bërë vetë. Kush e di kush shtrihet në atë varr, a e di kush se kush qëndron në atë varr? Po sikur të ketë trupa serb në atë varr? Kjo është arsyeja pse është e nevojshme puna e të dy Grupeve Punuese, të dy ekipeve që merren me personat e zhdukur dhe gërmimeve së bashku me EULEX-in. Në këtë mënyrë, disa punojnë për veten e tyre. Me sa di unë, për të mos qenë të njëanshëm, familjet shqiptare merrnin pjesë në çdo lokacion në Serbi ku bëheshin gërmime, për të njohur vendndodhjen, për të parë se çfarë po bëhej dhe deri ku kishte arritur, për fat të keq këtu nuk është rasti që familjet serbe të ftohen dhe të shohin se ku po hapet varri, nëse është varr individual apo masiv dhe prandaj duhet punë e përbashkët, që të ulen ekipet që bëjnë gërmimet. së bashku, se pala shqiptare dhe serbe duhet të jenë bashkë dhe sigurisht EULEX-i dhe të gjithë ata që merren me të”, thekson Mavriq.

Përfaqësuesit e Beogradit dhe Prishtinës miratuan Deklaratën për Personat e Zhdukur më 2 maj, megjithatë, përkundër pritjeve të mëdha të familjeve, asgjë e rëndësishme nuk ka ndryshuar, pohon Mavriq.

“Ajo Deklaratë që ne të gjithë e prisnim dhe sponsor i së cilës është Bashkimi Evropian dhe gjithë të tjerët, menduam se ishte gjëja e duhur dhe se do të fillonim me të, megjithatë, kanë kaluar katër muaj dhe ajo deklaratë nuk respektohet fare, të paktën kështu e shohim dhe e ndjejmë ne. Ne mund të shkruajmë dhe pranojmë deklarata si deklarata, por ç'të themi për respektin në terren. Thonë se duhet të jetë një komision i përbashkët, pra sa Komisione të ketë që të zgjidhet çështja e të zhdukurve”, tha Mavriq.

I pyetur nëse është në kontakt me kryetarin e Komisionit për të Zhdukur në Prishtinë, Andin Hoti, Mavriq tregon se është, por që nuk jep rezultate.

“Nuk mjafton që kam kontakte, nëse familjet nuk kanë kontakt, sepse edhe unë jam pjesë e familjes. Na duhet që Andin Hoti dhe Velko Odalloviq të ulen bashkë, ta lënë politikën anash, se politika na ka çuar në këtë. Të them të drejtën, kur dëgjova se Andin Hoti do të jetë kryetar i Komisionit në Prishtinë, u gëzova, sepse e di që ai është pjesë e jona, që i është zhdukur babai, megjithat, politika e ndaloi të shihte Odalloviqin dhe tash duhet ta thërrasim Odalloviqin, pra ta thërrasim Hotin, pse? Le të ulen të dy, nëse nuk munden këtu, nëse nuk mund ta bëjnë në Serbi, atëherë ne si familje të Asociacionit kemi shkuar në Norvegji të takohemi atje, pse nuk mund të takohen askund. Mendoj se puna e tyre, takimi i tyre do të na sjellë shumë për të kuptuar se çfarë po ndodh me personat e zhdukur”, tha Mavriq.