Ristanoviq: Serbia kaloi nëpër ferr, por me këmbënguljen dhe vullnetin e popullit, fitoi përsëri lirinë

Dita e Armëpushimit në Luftën e Parë Botërore përfaqëson një nga datat më domethënëse në historinë moderne të popullit serb, sepse simbolizon rivendosjen e shtetësisë serbe, fitoren pas vuajtjeve të mëdha dhe realizimin e ëndrrës breznore të bashkimit, tha historiani Petar Ristanoviq.

"Sot festojmë ditën kur Serbia zyrtarisht rivendosi shtetësinë e saj dhe me sukses, pas ferrit të Luftës së Parë Botërore, doli si fitues. Populli serb doli si fitues dhe në një farë mënyre realizoi ëndrrën e tij breznore, që është që të gjithë serbët, por edhe popujt përreth, të cilët atëherë konsideroheshin popuj vëllazërorë sllavë, të bashkohen në një shtet të përbashkët", shpjegoi Ristanoviq për Kosovo Online.

Ai theksoi se kjo festë kujton një nga sprovat më të mëdha në historinë e popullit serb, veçanërisht në historinë e tij moderne.

"Në vitet 1914 dhe 1915, shteti serb në thelb pushoi së ekzistuari, megjithëse qeveria jonë dhe mbreti nuk e pranuan kurrë. Ndodhi një ngjarje epike, e rrallë në botë, në të cilën si qeveria ashtu edhe mbreti, madje edhe reliktet e shenjtorëve, i gjithë kuvendi dhe populli ranë në një panik kolektiv dhe liria lindi përsëri pas tre vitesh të gjata lufte", tha Ristanoviq.

Sipas tij, kjo është një dëshmi e këmbënguljes, vendosmërisë dhe vullnetit të jashtëzakonshëm të popullit serb për të mbrojtur vendin e tyre, ku kanë qenë të pranishëm për shekuj dhe ku duan të qëndrojnë.

Duke folur për marrëdhëniet midis serbëve dhe shqiptarëve dhe pikëpamjet e ndryshme mbi ngjarjet e asaj periudhe, Ristanoviq theksoi se gjatë Luftës së Parë Botërore, si dhe në luftërat e mëparshme dhe të mëvonshme, të dy kombet ishin kryesisht në anë të kundërta.

"Sa i përket serbëve dhe shqiptarëve, në atë luftë, si dhe në luftën tjetër, por edhe në atë të mëparshmen, gjatë kohës së turqve, ata u gjendën kryesisht në anë të ndryshme. Pra, ekziston një perceptim i ndryshëm për ngjarjet gjatë dhe pas luftës, megjithatë, ky ndryshim është shumë më pak i shprehur në lidhje me ngjarjet e Luftës së Dytë Botërore", tha historiani.

Ristanoviq shtoi se për serbët, fundi i Luftës së Parë Botërore përfaqësonte realizimin e një ëndrre brezash, ndërsa shqiptarët i shohin ngjarjet e vitit 1918 ndryshe.

"Për serbët, ishte realizimi i një ëndrre brezash, ndërsa shqiptarët e shohin atë që ndodhi në vitin 1918 si një padrejtësi historike, duke injoruar plotësisht faktin se ata ishin në anën e luftës që nuk ishte fitimtare", përfundoi Ristanoviq.

Sot, Serbia dhe bota festojnë Ditën e Armëpushimit në Luftën e Parë Botërore, në kujtim të 11 nëntorit 1918, kur nënshkrimi i armëpushimit midis fuqive të Antantës dhe Gjermanisë i dha fund Luftës së Madhe, në të cilën vdiqën më shumë se 17 milionë njerëz, ndërsa rreth 20 milionë u plagosën.