Rëndësia e KOS-it në Kosovë: Kujt i shqetëson dhe pse?

Kisha Ortodokse Serbe është fillimi i çdo sistemi në Kosovë dhe sot në Kosovë është një nga burimet e jetës, sipas shkrimtarit dhe gazetarit Zhivojin Rakoçeviqit, ndërsa drejtori Dragosllav Bokan thekson se në periudha të caktuara të historisë, humbje dhe kapitullim e popullit serb në ato hapësirat do të ishte pothuajse e sigurt nëse nuk do të kishte kishë ortodokse.

Bokan për Kosovo Online thotë se është uniteti i kishës, popullit dhe shtetit ajo që i ka mbajtur gjallë serbët me shekuj, dhe në periudhat kur nuk ekzistonte shteti në Kosovë, kisha dhe populli ia dolën vetë.

“Kosova e Metohia, në kuptimin e zemrës së shtetit serb dhe bërthamës së atdheut tonë, është e lidhur ekskluzivisht me veprimtarinë e Kishës Ortodokse Serbe që nga koha e Shën Savës dhe pasardhësve të tij e deri më sot, me të gjitha kishat, rezidenca, manastire, relike, jashtë saj është Kosova e Metohia një nga pjesët e Serbisë që është në gjendje të vazhdueshme të shkatërrimit dhe konfiskimit të territoreve nga viti 1995, pastaj 1999 e në vazhdim: Pa KOS-it, ne nuk mund ta kuptojmë rëndësinë e Kosovës e Metohisë, as gjithçka që përfaqëson Kosova e Metohia për ne”, tha Bokan.

Ai thekson se në periudha të caktuara të historisë pothuajse do të kishte një humbje dhe kapitullim të popullit serb në ato hapësira nëse nuk do të kishte peshkopë, priftërinj dhe në periudha të caktuara edhe patriarkë serbë.

Në këtë kuptim, ai kujton se Patriarkana e Pejës shumë kohë më parë në gjysmën e parë të shekullit të 13-të, e ka marrë nga Episkopata e Zhiçës rolin kryesor të një qendre shpirtërore për tubimin e popullit serb.

Sipas fjalëve të tij, këto zgjati dhe zgjat deri më sot, sigurisht me “periudha të tmerrshme shumëshekullore me turqit dhe nën komunistët”.

Bokan thotë se ishte më keq gjatë komunizmit sepse turqit myslimanë besonin në Zot, ndryshe nga komunistët. Siç kujton ai, komunistët me kushtetutën e parë ua hoqën tokën manastireve dhe u dhanë kompetencat e republikës, ndërsa në Kushtetutën e vitit 1974 ia hoqën edhe "Metohia" nga emri i krahinës, siç thotë ai, në përpjekje për të harruar fjalën "metoh", që do të thoshte tokë ose pronë në pronësi të një kishe ose manastir.

Ai shton gjithashtu se serbët, për hir të Jugosllavisë, kanë bërë shumë gabime mes dy luftërave botërore.

“Për hir të Jugosllavisë, ne shtypëm identitetin dhe fenë tonë serbe, bëmë gabime mes dy luftërave botërore për hir të Jugosllavisë, për të cilat mbreti jugosllav pagoi me kokë”, shton ai.

Që nga viti 1990, Kisha Ortodokse Serbe po e rifiton rëndësinë e saj të vërtetë, të cilën e ka në popull, por edhe në shtetin serb, thotë Bokan dhe thekson se që kur ka ekzistuar shteti serb dhe kisha, marrëdhëniet nuk kanë qenë kurrë më të mira se sot.

Në këtë kuptim, tregon se kemi një president që jo vetëm puth dorën e patriarkut, por edhe të peshkopëve, po ndërtohen kishat, por edhe që udhëheqja shtetërore konsultohet për çështje kombëtare me kryesinë e kishës.

Ai beson se Kisha është kryesisht përgjegjëse për mbajtjen e Serbisë në "bisedime të dhimbshme" me Prishtinën.

Kur është fjala për rëndësinë që ka Kisha Ortodokse Serbe sot në Kosovë, Bokan thotë se uniteti i popullit, kishës dhe shtetit është pikërisht ajo që na ka mbajtur me shekuj.

I pyetur nëse i shqetëson rëndësia e KOS-it dhe kujt, Bokan thekson se ajo shqetëson të gjithë armiqtë e Serbisë dhe fakti se Kosova nuk është e pavarur, për arsye se siç thotë ai, “pema pa rrënjë është e lehtë të thyhet".

Shkrimtari dhe gazetari Zhivojin Rakoçeviq thotë për Kosovo Online se Kisha Ortodokse Serbe është fillimi i çdo sistemi në Kosovë e Metohi.

"Autoqefalia që mori Shën Sava vetëm e zyrtarizoi, siç do të quhej sot, realitetin në terren. Në të duket qartë eparkia e Hvostanit ose Rashkës. Përmes Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë e Metohi fliste shprehja më e rëndësishme dhe më e suksesshme e shpirtit, kulturës dhe shtetësisë sonë”, ka thënë Rakoçeviq.

Ai shton se edhe sot, kur gjithçka duket se është zhdukur, në shpellat në shpatet e Prokletijes, malit të Sharrit apo në pyjet e Drenicës, mund të ndeshet një afresk me bukuri të jashtëzakonshme, në muret e tempujve që gjithmonë do të thonë - unë jam Kisha.

Duke thënë se ka dy mendime në publik dhe në jetë për atë se çfarë është kisha: njëri thotë se kisha është një organizëm hyjnor-njerëzor, dhe tjetri se është një institucion fetar.

“Për zonën e Kosovës e Metohisë, Kisha Ortodokse Serbe është baraspesha e marrëdhënieve mes Zotit dhe njeriut dhe për këtë arsye ajo arriti t'i mbijetojë shfuqizimit dhe shkatërrimit. Rëndësia e saj nuk ka pushuar asnjëherë, madje edhe kur ka qenë e shfuqizuar zyrtarisht nga pushtuesit dhe perandoritë, ajo u perceptua si origjinale dhe qendra e parë e shpirtit, kulturës dhe shtetësisë sonë”, tha ai.

Tregon se kur shikon letrën dhe qëndrimet e mitropolitëve të Cetinjes, përfshirë Njegoshin, shihet qartë se origjina e tyre është në Kosovë dhe se do të kthehen në të.

Gjithçka që i kushtohet së ardhmes dhe ringjalljes nuk mund të shuhet, thotë Rakoçeviq dhe shton se kjo është arsyeja pse Kosova mbijetoi.

Sot KOS është një nga burimet e jetës në Kosovë, thekson ai dhe shton se bombardimet, pogromet dhe dhuna përbënin geto në të cilat ka një simbiozë dhe një ekuilibër të ri në marrëdhëniet mes kishës dhe popullit dhe se ata u bë një organizëm.

“Një fshatar nga Gorazhdeci, Bello Pole apo Osojani, kur shkon në Deçan apo në Patriarkanën e Pejës, e di, me gjithë jetën, cili është misioni i tij, cili është qyteti i tij, ku janë vlerat e tij dhe nga i vjen liria. Një i huaj arriti në përfundimin se shpirti serb është i bllokuar në një trup shqiptar, nëse kjo është e vërtetë - dhe në një masë të madhe është: Shqiptarët detyrohen të fshehin një pjesë të mirë të shpirtit të tyre, Është një problem i madh, do të thoshim shpirtëror”, deklaroi ai.

Rakoçeviq shton se nga ana tjetër, ekzistenca e Kishës Ortodokse Serbe është gjithashtu dëshmi e së vërtetës, karakterit të krishterë të zonës, vlerave kulturore evropiane, posedimit dhe pronësisë së thesarit më të vlefshëm të Kosovës dhe për këtë arsye kisha është kërcënuar sistematikisht nga një prift i vetmuar në një monument të UNESCO-s.

“Përkundër gjithçkaje, fokusi i saj shekullor në jetën, të ardhmen dhe ringjalljen do t'i mbijetojë edhe këtij sistemi jashtëzakonisht armiqësor”, përfundoi Rakoçeviq.