Si duhet interpretuar mesazhi i SHBA-së se Kurti nuk është më partneri i tyre?

Në një sërë dënimesh për veprimet e autoriteteve në Prishtinë për shkak të veprimeve të dhunshme të njëanshme në veri të Kosovës dhe refuzimit për t'u pajtuar me kërkesat e SHBA-së dhe BE-së për de-përshkallëzimin e situatës, u dëgjua pohimi i qartë i Ambasadori amerikan në Serbi, Kristofer Hill, se pyetja është se a mund të llogarisin ende te Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, duke shtuar se nuk i kujtohet ndasi kaq e thellë ndërmjet Prishtinës dhe Uashingtonit. Pakënaqësia e përditshme e komunitetit ndërkombëtar me politikën e Kurtit, duke përfshirë edhe mesazhet e zyrtarëve amerikanë se ai nuk është më partner i tyre, sipas bashkëbiseduesve të Kosovo Online, duhet të interpretohen si “kashta e fundit”, por shtojnë gjithashtu se SHBA-të dhe aleatët e tjerë të Prishtinës janë në dilemë se si ta “dënojnë” kryeministrin e pabindur të Kosovës pa e rrezikuar “fëmijën” e tyre – Kosovën e pavarur.

Kurti tani për tani jo vetëm që nuk heq dorë nga qëndrimi i tij “i ashpër”, por ditëve të kaluara ka vazhduar të përshkallëzojë situatën në veri. Vazhdojnë arrestimet e pabaza të serbëve, ku masat e paraburgimit, kanosjes e deri edhe rrahjet e fëmijëve të mitur janë përcaktuar pa asnjë provë.

Forcat speciale të Kosovës janë ende në ndërtesat komunale që sulmuan më 26 maj dhe Kurti nuk heq dorë nga këmbëngulja e tij që kryetarët e paligjshëm shqiptarë që u zgjodhën në zgjedhjet ku pjesëmarrja ishte vetëm rreth 3.5 për qind dhe të cilët serbët e bojkotuan, po i kryejnë funksionet e tyre nga këto ndërtesa.

Diplomati Zoran Millivojeviq për Kosovo Online thotë se për një kohë të gjatë ka një sërë deklaratash që tregojnë se në Uashington nuk janë të kënaqur me mënyrën dhe masat që po ndërmerr Kurti si kryeministër, si dhe me politikën që ai zbaton, sepse, siç shpjegon ai, ajo politikë nuk çon në përparim në dialog dhe zgjidhje politike për të cilat qëndron SHBA.

“Përshkallëzimi i fundit ishte paksa “kashta e fundit” dhe ne ishim dëshmitarë të reagimeve më të ashpra nga Uashingtoni. Pasoi edhe një masë tjetër – përjashtimi i Forcave të Sigurisë së Kosovës nga manovrat që u zhvilluan në territorin e Kosovës e Metohisë nën petkun e NATO-s. Ka pasur kërcënime, ka pasur njoftime të ndryshme për sanksione dhe masa”, tha Millivojeviq.

Megjithatë, thekson ai, asnjë nga këto nuk ka arritur të realizohet.

Ai vlerëson se në administratën amerikane është hapur një dilemë e rëndë – si të veprohet në këtë moment.

Nga njëra anë, shpjegon diplomati, politika e Kurtit, masat që po merr dhe gjithçka që po ndodh, e cila çon në përshkallëzim të mëtejshëm, për momentin nuk korrespondon me interesat amerikane dhe vë në pikëpyetje qëndrimin e Amerikës dhe politikën e saj jo vetëm në raport me Prishtinën, por në raport me gjithë rajonin.

"Gjithçka që ata thanë ngriti aksionet, me kusht, dhe hapi çështjen e besueshmërisë së politikës amerikane" thekson Millivojeviq.

Në anën tjetër, thotë ai, qëndrimi i Amerikës është që kur është fjala për Kosovën, ajo është një shtet sovran dhe i pavarur që funksionon dhe ka sistemin e vet politik dhe që merr masa të natyrës së ndryshme brenda atij sistemi politik.

“Pra, çdo ndërhyrje dhe intervenimi i Amerikës që do ta vinte në pikëpyetje këtë e vë atë në një pozicion mbrojtës për të konfirmuar shtetësinë e Kosovës”, thekson ai.

Sipas tij, rajoni është dëshmitar i asaj dileme dhe pritet se në cilën anë do të mbizotërojë Uashingtoni.

Millivojeviq beson se Kurti definitivisht është bërë dikush që politika amerikane nuk e përkrah për momentin dhe se problemi i tyre i vetëm është se çfarë masash duhet të marrin ndaj tij.

“Përndryshe, është mjaft e sigurt që Kurti nuk llogaritet në planin afatmesëm dhe afatgjatë. Personalisht, mendoj se amerikanët së bashku me evropianët e kanë ngritur nivelin e angazhimit ndaj partive opozitare shqiptare dhe po kërkojnë një mënyrë për të ulur shumicën që Kurti ka në qeveri. Pra, si mund ta vënë në pikëpyetje stabilitetin dhe pozitën e qeverisë së Kurtit dhe të përdorin mjete ‘demokratike’ për të bërë ndryshimin e qeverisë në Prishtinë dhe për të sjellë një strukturë që do t'u përshtatej interesave të tyre”, theksoi diplomati.

Ai vlerëson se SHBA-ja me siguri nuk do të përdorë forcën, por se kanë mundësi t'i japin KFOR-it "dritën jeshile" dhe të fillojë të ushtrojë mandatin e tij, duke mbrojtur popullin serb në Kosovë dhe duke përdorur të gjitha mjetet që kanë në dispozicion për të parandaluar ndërhyrjen, sjellja dhe së fundi praninë e policisë së Kosovës.

Kjo është diçka që në një farë mënyre mund të parandalojë përshkallëzimin e mëtejshëm dhe që amerikanët mund ta bëjnë pa vënë në dyshim atë që është në interesin e tyre strategjik – Kosovën si shtet, përfundon diplomati.

Mirëpo, ai tregon gjithashtu se rritja e angazhimit të KFOR-it është problematike edhe për amerikanët, sepse atëherë çështja e Rezolutës 1244 të KS të OKB-së del në terren dhe ata e kthejnë çështjen e Kosovës në një juridiksion ku nuk e kontrollojnë gjërat.

Millivojeviq shpjegon se amerikanëve dhe evropianëve nuk u shkon për shtat ta kthejnë këtë çështje në nivel të OKB-së, sepse atëherë, siç thotë ai, ata nuk janë arbitrat dhe “pastaj i kthehemi rrymës së së drejtës ndërkombëtare, të cilën ata nuk do ta dëshironin”.

“Ata do të donin ta shmangnin këtë dhe tani në këtë proces që kanë filluar ta zgjidhin çështjen, por ata kanë nevojë për dikë që do të jetë shumë më fleksibël dhe që do të bëjë lëshime kyçe për një pozicion politik siç është formimi i BKS-së dhe vazhdimi i procesit të normalizimit. Mirëpo, problemi është se Kurti në ideologjinë e tij nuk përkon me një politikë të vetme dhe një qasje kaq të vetme. Pozicioni i tij ideologjik është krejtësisht tjetër, shqiptar i madh, nacionalist, dhe ai nuk futet në ato korniza, dhe mendoj se kjo është gjëja kryesore për të cilën po punojnë amerikanët tani- të gjejnë një zëvendësues për Kurtin, por ta kryejnë atë zëvendësim sipas rregullave dhe parimeve demokratike”, përfundon Millivojeviq.

Analisti Dejan S. Milletiq nga Qendra për Studime të Globalizimit shprehu shpresën se mesazhet që SHBA-ja i dërgon Albina Kurtit nënkuptojnë fundin e tolerancës dhe “mbyllja e syve” ndaj gjithë asaj që Prishtina po i bën komunitetit serb në Kosovë.

Ai beson, duke pasur parasysh ngacmimet dhe arrestimet intensive të serbëve, se ka ardhur koha kur priten veprime konkrete, përndryshe, siç thotë ai, të gjitha fjalët se Kurti nuk është më partner i SHBA-ve, “bien në ujë”.

“Jemi një hap larg kryengritjes së popullit serb në zonën e Kosovës e Metohisë dhe shpresa e vetme që kjo të mos ndodhë dhe që situata në veri të Kosovës të mos përshkallëzohet në këtë moment është ndërhyrje adekuate nga SHBA. Për të kaluar më shumë nga fjalët në veprim. Shpresoj se ky mesazh do të thotë se nuk ka më vend për tolerancë dhe shtyrje të masave konkrete që do ta hidhnin Kurtin nga shala dhe thjesht do ta bënin të pakuptimtë klikën e tij dhe mënyrën e tij të të menduarit dhe veprimit ndaj popullit serb”, tha Milletiq për Kosovo Online.

SHBA, thotë ai, duhet të tregojnë qartë se e kuptojnë se sjellja e Kurtit është një “rrugë drejt pashpresës” dhe një konflikt i mprehtë, i cili mund të ketë pasoja për sigurinë jo vetëm të rajonit, por edhe të Evropës.

Gjithçka tjetër, thekson ai, është mbështetje për Kurtin dhe paraqet rrezik të drejtpërdrejtë përshkallëzimi, përmasat e të cilit as që mund të supozohen për momentin.

“Hapat e parë ndëshkues janë që regjimi i Kurtit të rrëzohet me një iniciativë serioze politike dhe nuk ka dyshim se SHBA-të kanë ndikim vendimtar në skenën e brendshme politike të Prishtinës. Ky grup i dhunshëm njerëzish që po përpiqen të tërheqin të gjithë botën në një konflikt kundër Serbisë duke e përshkallëzuar konfliktin duhet të shpërbëhet. Ajo politikë nuk guxon të legjitimohet dhe duhet të ndërmerren veprime vendimtare për ndryshimin e strukturës politike në Kosovë kur bëhet fjalë për shqiptarët”, tha Milletiq.

Megjithatë, shton ai, nëse në këtë moment SHBA-të nuk kanë vullnet apo forcë për të bërë diçka radikale, atëherë së paku duhet të ndryshojnë mbështetjen, si në aspektin ushtarak, ashtu edhe në atë ekonomik, ndaj njerëzve që përfaqësojnë pushtetin në Prishtinë.

Analisti paralajmëron se nuk duhet të ketë më shtyrje të sanksioneve ndaj Kurtit, përndryshe situata në terren nuk do të stabilizohet.

“Çdo ditë vonesë është erë në kurrizin e Kurtit dhe për këtë arsye flitet se do të bëjnë diçka dhe se ai nuk është partneri i tyre bien në ujë, sepse tani janë të rëndësishme veprimet konkrete, sepse vetëm veprimet mund ta stabilizojnë këtë situatë”, theksoi ai.

Milletiq, duke komentuar arrestimin e sportistit Millun Millenkoviq në Mitrovicë të Kosovës dhe anëtarëve të ROSU që synojnë kalimtarët, përsërit se përshkallëzimi është i pashmangshëm nëse bashkësia ndërkombëtare vazhdon të tolerojë "arma të gjata në veri të Kosovës".

Ai thekson se e vetmja zgjidhje serioze për qetësimin e tensioneve në veri është tërheqja e forcave dhe policisë së Kosovës.

“Vetëm që tani duhet të ndikohet në qeverinë për të tërhequr arma e gjata, sepse përndryshe nuk e shoh se si është e mundur që populli serb të reagojë në asnjë mënyrë, përveçse të reagojë ndaj një force kaq brutale duke mbrojtur jetën. Pra, jemi në një situatë vërtet komplekse ku janë thënë shumë fjalë, por veprimet nuk shihen pas tyre. Mendoj se tërheqja e forcave speciale shqiptare, si dhe e autoriteteve nga Prishtina, mund të jetë një përgjigje adekuate ndaj kësaj situate dhe kjo është një parakusht për të diskutuar më tej”, përfundoi Milletiq.