Hagë: Rrethanë rënduese në vendimin për Mustafën ishte mizoria ekstreme e torturës dhe fakti se ai ishte epror

Dhomat e specializuara të Kosovës njoftuan pas dënimit të Salih Mustafës, i dënuar me 26 vjet burg, se mizoria ekstreme e torturës dhe fakti se ai ishte epror janë marrë si rrethana rënduese. Gjithashtu u theksua se ky ishte vendimi i parë për krime lufte i dhënë nga ajo gjykatë.

Mustafa sot është shpallur fajtor për krimet e luftës privim arbitrar të lirisë, torturë dhe vrasje, dhe siç theksohet, akuzat në këtë rast kanë të bëjnë vetëm me përgjegjësinë penale individuale të Mustafës dhe pjesëmarrjen e tij në heqjen e lirisë, trajtimin mizor, torturën dhe vrasjen e viktimave si krime kundër njerëzimit.

Krimet për të cilat Mustafa u shpall fajtor u kryen në prill të vitit 1999 në një kompleks në fshatin Zllash të Kosovës, i cili përdorej si bazë nga njësiti gueril i Agjencisë për Siguri dhe Informacion të UÇK-së dhe komandant i të cilit ishte Mustafa.

Trupi Gjykues në aktgjykimin theksoi se Mustafa gjatë konfliktit ndërmjet UÇK-së dhe forcave serbe ishte komandanti i përgjithshëm dhe i vetëm i njësitit gueril të Agjencisë së Sigurisë dhe Informacionit të UÇK-së deri në shpërndarjen e saj, se gjatë periudhës kur kanë ndodhur aktet nga aktakuza ka qenë komandant të bazës në Zllash, si dhe se ka qenë i autorizuar të vendosë për emërimet në kuadër të njësisë guerile të Agjencisë së Sigurisë Informative, të lëshojë urdhra për vartësit dhe t'i disciplinuar ata.

Në lidhje me veprën penale të privimit arbitrar të lirisë, Paneli konkludoi se anëtarët e Agjencisë për Siguri dhe Informim ose anëtarë të tjerë të UÇK-së ua kanë privuar lirinë së paku gjashtë personave dhe i kanë mbajtur në një kompleks në Zllash pa u dhënë arsyetim për këtë ose duke u dhënë atyre mundësinë për të kundërshtuar ligjshmërinë e dënimit. Theksohet se provat vërtetuan se Mustafa ishte i pranishëm në kompleksin në Zllash në disa raste dhe i urdhëroi vartësit t’i kthenin të ndaluarit në vendin ku mbaheshin në ndalim. Kjo është arsyeja pse Paneli ka konstatuar se Mustafa e dinte për mbajtjen e tyre në ndalim dhe kushtet e ndalimit.

Në lidhje me krimin e torturës, gjykatësit theksuan se të ndaluarit u akuzuan se ishin spiunë, kolaboracionistët, tradhtarë, hajdutë, ose gënjeshtarë dhe u mbajtën në kushte çnjerëzore dhe poshtëruese, pa ujë, ushqim dhe ndihmë mjekësore të mjaftueshme, nuk u lejohej larja e pastrimi ose ndërrimi i teshave, dhe as përdorimi i objekteve sanitare.

“Mustafa dhe vartësit e tij nga Agjencia e Sigurisë dhe Informacionit qëllimisht u shkaktuan dhimbje dhe vuajtje të mëdha të ndaluarve, me synim e marrjes së informatave ose deklaratave pranuese duke i ndëshkuar, frikësuar, strënduar dhe diskriminuar për arsye politike. Trupi Gjykues konstatoi se “abuzimi, së bashku me kushtet çnjerëzore dhe poshtëruese të ndalimit, u shkaktuan të ndaluarve lëndime të përhershme fizike dhe psikologjike”, thuhet në deklaratë.

Në lidhje me krimin e vrasjes së paligjshme, Trupi Gjykues konstatoi se viktima e vrasjes ishte pothuajse i vdekur kur si pasojë e ofensivës serbe në prill 1999, njësiti gueril e Agjencisë së Sigurisë dhe Informacionit i liroi të burgosurit, me përjashtim të dy më të rrahurve egërsisht. Trupi Gjykues konkludoi se shkaku i vdekjes së njërës viktimë ishte keqtrajtimi i rëndë nga pjesëtarët e njësitit gueril të Agjencisë së Sigurisë-Informative që zgjati për gati tre javë, mungesa e ndihmës mjekësore dhe disa plagë të shkaktuara nga armë zjarri, të pranishme në kufomën e viktimës.

“Lidhur me përgjegjësinë penale të Mustafës, Trupi Gjykues konstatoi se Mustafa mori në pyetje dhe keqtratoi dy nga të ndaluarit, në disa raste dhe njërin prej tyre ia ka nënshtruar të shtënave me armë zjarri të rrrëmë. Në lidhje me fakte e tjera mbi veprat themelore penale, Trupi Gjykues konstatoi se Mustafa është penalisht përgjegjës përmes kontributit personal si pjesëmarrës i ndërmarrjes kriminale të përbashkët”, thuhet në njoftim.

Siç u tha, në përcaktimin e dënimit të z. Mustafa, Trupi Gjykues mori parasysh peshën e krimeve dhe kontributin personal të Mustafa në krimet, dhe egërsia e veçantë e torturave, pozita eprore e Mustafës si dhe përfshirja e drejtpërdrejtë personale e tij në këtë krim u vlerësuan nga Trupi Gjykues si faktorë rëndues.

Shtohet se kur shqiptoi vendimin e gjykimit, Trupi Gjykues theksoi guximin e jashtëzakonshëm të dëshmitarëve dhe viktimave që dhanë dëshmi me gjithë etiketimin e tyre në Kosovë si tradhtarë apo bashkëpunëtorë dhe kërcënimet e frikësimin për bashkëpunimin e tyre me Dhomat e Specializuara ose Prokurorin e Specializuar.

U shpjegua se atmosfera e frikës dhe frikësimit është arsyeja pse gjykatësit urdhëruan masa mbrojtëse për shumë dëshmitarë dhe viktima në këtë çështje gjyqësore.

Gjatë gjykimit, Trupi Gjykues dëgjoi 28 dëshmitarë – 13 të thirrur nga Prokurori i Specializuar dhe 15 të thirrur nga Mbrojtja dhe gjithashtu shqyrtoi deklarata me shkrim, prova shkresore dhe akt ekspertiza.

Tetë viktima morën pjesë në proces dhe të gjithë ishin nën masa mbrojtëse.

“Së fundi, Trupi Gjykues njoftoi se më pas do të lëshojë një urdhër për zhdëmtim dhe se ruan juridiksionin e nevojshëm në lidhje me këtë”, përfundon komunikata, duke shtuar se për arsye materiale dhe ligjore, Trupi Gjykues e ka liruar Mustafën nga akuza penale e trajtimit mizor.

Në njoftim thuhet se viktimat në këtë rast janë shqiptarë të Kosovës dhe se shtylla kurrizore e kësaj procedure janë “përpjekjet e tyre për të kënaqur drejtësinë dhe për të vërtetuar të vërtetën”.