Analistët: Shqipëria po forcon ushtrinë e saj për shkak të kërkesave të NATO-s, por edhe konflikteve të mundshme në Ballkan

Burim: Facebook

Qeveria në Tiranë, siç u njoftua së fundmi nga kryeministri Edi Rama, planifikon të rrisë buxhetin ushtarak në dy për qind të prodhimit të brendshëm bruto vitin e ardhshëm. Bashkëbiseduesit e Kosovo online e shpjegojnë këtë vendim me detyrimin e Shqipërisë, e cila, si anëtare e NATO-s, duhet t'i përafrojë ndarjet e saj të mbrojtjes me standardet dhe kriteret e Aleancës, por edhe, siç shprehen ata, me nevojën për të rritur aftësitë mbrojtëse të Shqipërisë në një situatë e përkeqësimit të kushteve të sigurisë në rajon, në radhë të parë në ushtrinë e Kosovës.

Deri në fund të viteve 80, Ushtria e Shqipërisë kishte 22 divizione dhe gjithsej 60 mijë ushtarë, të cilët ishin të dislokuar në tre fronte. Kishte më shumë se 1.000 tanke, 4.000 topa, më shumë se 180 avionë luftarakë dhe katër nëndetëse. Me rënien e regjimit komunist ra edhe gatishmëria luftarake e Ushtrisë Shqiptare, kështu që pas 30 vitesh vendi mbeti pa mbrojtje ushtarake.

Pas anëtarësimit në NATO, gjërat u përmirësuan, por jo në atë masë, thonë bashkëbiseduesit e Kosovo online, duke theksuar se Ushtria e Shqipërisë ende nuk i ka arritur standardet ushtarake të Aleancës dhe se duhet të jetë e gatshme për të qenë në gjendje të përgjigjen ndaj sfidave në Ballkan.

Sipas njoftimeve për akordime prej dy për qind të PBSH nga viti i ardhshëm, buxheti për forcat e mbrojtjes së Shqipërisë duhet të arrijë në rreth 386 milionë dollarë, rreth 50 milionë më shumë se tani.

Deputeti socialist dhe ish-oficer i lartë i ushtrisë, Denis Deliu beson se me akordimin e fondeve shtesë për Ushtrinë Shqiptare, ajo do të bëhet më profesionale dhe do të mund të përmbushë standardet e NATO-s.

“Rritja e buxhetit ushtarak në dy për qind të prodhimit të brendshëm bruto është një lajm i mirë, diçka që NATO-ja e kërkon prej vitesh. Kjo është e nevojshme për Shqipërinë dhe NATO-n, për shkak të situatës së krijuar nga lufta në Ukrainë. Si anëtare e Komisionit Parlamentar të Sigurisë Kombëtare, mendoj se në vitin 2024 Shqipëria do të arrijë dhe tejkalojë buxhetin e mbrojtjes në masën dy për qind të PBSH. Vendi ynë ka rolin e tij në Aleancë dhe me rritjen e buxhetit ushtria do të bëhej më profesionale dhe më e aftë. Shqipëria është një vend i vogël, që nuk ka fuqinë ekonomike të Gjermanisë, por nga ne priten disa standarde në forcat tokësore, ajrore dhe detare. “Ne nuk kemi nëndetëse apo aviacion të sofistikuar, por Shqipëria ka një përvojë të gjatë në misionet ndërkombëtare në luftën kundër terrorizmit”, thotë Deliu.

Ai thekson se Shqipëria është një vend i sigurt, por se ekziston rreziku i mundshëm i konfliktit në Kosovë, ndaj vendi duhet të jetë i gatshëm për t'iu përgjigjur sfidave në Ballkan.

“Situata në Ballkan nuk është plotësisht paqësore. Mund të themi se Serbia i ka synimet e saj në Kosovë dhe nuk po heq dorë prej tyre. Lufta në Ukrainë tregoi se lufta mund të shpërthejë në Ballkan, të largojë vëmendjen nga Ukraina dhe të tregojë se Rusia është një fuqi globale. Shqipëria është 100 për qind e sigurt, sepse është pjesë e NATO-s dhe neni 5 i marrëveshjes e mbron atë. Ne nuk kemi ndonjë rrezik nga asnjë shtet, por ekziston një rrezik konvencional në veri të Kosovës, apo në tërë Kosovën, sepse Prishtina ende nuk është pjesë e BE-së dhe NATO-s. Në çdo rast, Shqipëria duhet të përmbushë standardet dhe është në rrugën e duhur për t'iu përgjigjur sfidave në Ballkan. Baza e NATO-s në Kuçovë është garanci për Shqipërinë dhe popullin shqiptar. Kryeministri dhe Presidenti i kërkuan NATO-s ndërtimin e një baze detare në vendin tonë. Kjo do të ishte e rëndësishme edhe për NATO-n, sepse Shqipëria ka një pozicion kyç gjeostrategjik dhe do ta bënte më të vështirë për vendet armike të na kërcënojnë”, përfundon Deliu.

Nga ana tjetër, analistja dhe gazetarja me përvojë e agjencisë së lajmeve “Tema”, Jili Pata thotë për Kosovo online se një nga arsyet e armatosjes së Shqipërisë është se edhe vendet fqinje po armatosen dhe po investojnë në kapacitete ushtarake, siç është Serbia, Kroacia apo Greqia.

“Çështja e buxhetit të mbrojtjes prej dy për qind të PBB-së është një kërkesë e mëparshme e NATO-s. Në negociatat e vështira të viteve 2005 dhe 2006, Shqipëria u ndesh me disa probleme pikërisht për këtë çështje. Kjo sepse Shqipëria nuk ka pasur ushtri, strategji mbrojtëse dhe buxhet ushtarak që nga viti 1990. Shqipëria nuk ka arritur asnjëherë nivelin e dy për qind të PBB-së që i akordohet ushtarakëve, edhe sepse Ministria e Mbrojtjes ka marrë përsipër të gjithë barrën e pagesës së ish-oficerëve të ushtrisë që nga koha e komunizmit, të cilët kanë dalë në pension. Kjo nuk ka ndodhur as gjatë krizës së vitit 1999 gjatë luftës në Kosovë. Dy vjet më parë, qeveria shqiptare filloi të mendojë më shumë për mbrojtjen. E gjithë kjo ka kuptim sepse Kroacia dhe Serbia janë dy vende me investime të mëdha në mbrojtje. Gjithashtu, Greqia, një anëtare e vjetër e NATO-s, ka akordimet më të larta për ushtrinë në 10 vitet e fundit. Kryeministri Rama është shprehur se do të rrisë buxhetin e mbrojtjes duke u fokusuar tek teknologjia ushtarake. Ministri i Mbrojtjes tha se do të marrim dronë, raketa amerikane tokë-ajër që përdoren në Ukrainë. Është planifikuar edhe rikonstruksioni i artilerisë, sepse sot nuk kemi bateri të pozicionuara artilerie, siç ka qenë më parë”, thotë Pata.

Qeveria e Shqipërisë nënshkroi një kontratë me një kompani amerikane për prokurimin e helikopterëve ushtarakë dhe transportues "Black Hawk" dhe pak vite më parë bleu nga Franca helikopterët "Cougar", të cilët i përdor në situata emergjente civile, si dhe disa anije për patrullimin në misione ndërkombëtare në Detin Egje, dhe në ujërat e Italisë, Greqisë dhe Turqisë për të parandaluar migrimin e paligjshëm. Ushtria shqiptare zëvendësoi pushkët AK-47, të njohura më mirë si kallashnikovë, me armë të kompanive perëndimore, si ajo italiane Beretta dhe Turqia së fundmi mori tre drone Bajraktar, të cilët do të vendosen në bazën ajrore të NATO-s në Kuçovë.

Kuvendi i Shqipërisë do të shqyrtojë propozimin për rritjen e buxhetit për ushtrinë në seancën e rregullt të vjeshtës në nëntor, kur do të diskutohet për buxhetin e shtetit për vitin 2024.