Ballkani Perëndimor nuk është objektivi kryesor i terroristëve, por nuk është as i përjashtuar nga rreziqet: Si të parandalohen sulmet e mundshme?

Megjithëse Ballkani Perëndimor aktualisht nuk është ndër objektivat kryesore të organizatave terroriste dhe nuk ka tregues për veprimtarinë e qelizave terroriste të lidhura ngushtë mes tyre, kërcënimet e mundshme vazhdojnë të jenë të pranishme. Bashkëbiseduesit e Kosovo online paraqesin vlerësime të ndryshme për situatën e sigurisë në rajon – nga qëndrimet se nuk ka arsye për alarm, deri te paralajmërimet se shërbimet e inteligjencës nuk janë mjaftueshëm të përgatitura për t'iu përgjigjur sulmeve të mundshme.

Shkruan: Velko Nestoroviq

Sulmi ndaj Ambasadës së Izraelit në Beograd dhe arrestimet në Itali kanë ngritur sërish alarmin mes ekspertëve të sigurisë në Ballkanin Perëndimor.

Studiuesi i studimeve të sigurisë, Nikolla Vujinoviq, deklaroi për Kosovo online se rajoni nuk është shumë i rrezikuar nga terrorizmi, por se një kërcënim i mundshëm gjithsesi ekziston.

“Pra, ekzistojnë raste individuale të terrorizmit dhe radikalizimit nën ndikimin e ideve islamiste, por deri më tani nuk kemi parë ndonjë grup më të organizuar apo ndonjë qelizë të lidhur ngushtë. Për këtë arsye, mendoj se nuk ka nevojë për ngritjen e nivelit të alarmit, sepse më duket se kjo është më shumë pasojë e rasteve individuale, përkatësisht e asaj që quhet ‘ujqër të vetmuar’, sesa e veprimtarisë së ndonjë organizate”, thotë Vujinoviq.

Vujinoviq thekson se rajoni nuk është objektivi kryesor i terroristëve islamistë.

“Ata grupohen në pjesët e rajonit ku myslimanët përbëjnë shumicën e popullsisë. Për ta, Vjena, Budapesti dhe qytete të tjera evropiane janë objektiva shumë më tërheqëse sesa vendet e Ballkanit Perëndimor. Arsyeja është e thjeshtë: këtu jeton një numër i madh myslimanësh, prandaj ekziston frika se veprimtaria e tyre mund të shkaktojë hakmarrje ndaj tyre dhe t'u sjellë dëme bashkëqytetarëve të tyre. Do të thosha se kjo është para së gjithash një zonë tranziti, një hapësirë për mobilizimin dhe rekrutimin e individëve të ndryshëm, por, kam frikë, edhe një burim armatimi dhe njohurish taktike”, thekson Vujinoviq.

Ai thekson se për parandalimin e sulmeve terroriste është i domosdoshëm bashkëpunimi mes policive të rajonit.

“Askush nuk mund të luftojë i vetëm kundër kërcënimeve të tilla ndërkufitare. Pikërisht decentralizimi dhe ndërlidhja në rrjet përbëjnë përparësitë e grupeve terroriste. Ato bëjnë të mundur që, edhe kur eliminohet një figurë qendrore, qelizat individuale të vazhdojnë të funksionojnë. Një organizim i tillë kërkon që të gjithë në rajon të bashkëpunojnë dhe të shkëmbejnë informacione në kohë, në mënyrë që të mund të reagojnë në mënyrë parandaluese dhe të pengojnë që diçka e ngjashme të ndodhë.

Profesori i së drejtës, Blerim Burjani, konsideron se Kosova, sa u përket kërcënimeve nga terrorizmi, për momentin është shumë e sigurt dhe se nuk ka asnjë tregues që siguria e saj është e rrezikuar.

Burjani thekson për Kosovo online se kjo, megjithatë, nuk do të thotë se nuk duhet të jemi të përgatitur për situata të tilla.

“Policia duhet të jetë në çdo moment e gatshme të reagojë në mënyrë adekuate nëse ndodh ndonjë incident apo krijohen rrethana që mund të rrezikojnë sigurinë”, thotë Burjani.

Në fund, profesori nënvizon se nuk ka arsye për shqetësim.

“Gatishmëria duhet të jetë në nivelin më të lartë, me angazhimin e policisë dhe strukturave të tjera kompetente, nëse paraqitet nevoja”, shtoi Burjani.

Analisti politik dhe redaktori i gazetës së përditshme “Tema” nga Tirana, Ylli Pata, konsideron se shërbimet e inteligjencës shqiptare nuk kanë ndërmarrë masat e duhura për t'u përballur me kërcënimin e sulmeve terroriste, siç ishte sulmi i fundit ndaj Ambasadës së Izraelit në Beograd, si dhe se vendet e Ballkanit nuk janë mjaftueshëm të përgatitura për t'u përballur me këtë lloj kërcënimi.

Pata thekson se shërbimet e inteligjencës shqiptare ua kanë lënë këtë çështje politikanëve dhe janë mbështetur në tolerancën fetare në shoqëri.

“Në vende të tjera, si Italia dhe Franca, për të mos përmendur Izraelin, kanë arritur ta kuptojnë se çfarë rreziku paraqesin këto grupe. Tek ne kjo ende nuk është kuptuar. Për këtë arsye nuk jemi të përgatitur. Kemi shembullin e sulmit ndaj Ambasadës së Izraelit në Beograd. Serbia është një nga vendet me shërbime të sigurisë të zhvilluara mirë, por edhe atje për vite me radhë kanë treguar tolerancë, ndoshta për të mos dëmtuar marrëdhëniet ndërfetare në vend. Këtyre grupeve u është lënë hapësirë për të vepruar dhe mendoj se as Serbia nuk është mjaftueshëm e përgatitur për një situatë të tillë”, tha Pata.

Analisti Dejan Andonoviq konsideron se Ballkani Perëndimor është i ekspozuar ndaj terrorizmit, veçanërisht pas shpërbërjes së RSFJ-së dhe luftërave civile, kur republikat u shkëputën dhe u bënë shtete të pavarura. Siç thekson ai, sa herë që ndodhin trazira të tilla politike dhe shembje të sistemeve shtetërore, krijohet hapësirë për veprimtarinë e organizatave terroriste, të cilat mund t'i realizojnë qëllimet e tyre shumë më lehtë në shtetet e paqëndrueshme sesa në ato që kanë institucione të forta.

Sa i përket sulmit ndaj Ambasadës së Izraelit në Beograd, Andonoviq rikujton se ky nuk ishte incidenti i parë i këtij lloji.

“Dy vjet më parë ndodhi një sulm ndaj Ambasadës së Izraelit në Beograd, ku u përdor një hark me shigjeta. Atëherë u plagos një pjesëtar i personelit serb të sigurisë, pas së cilës u ngrit niveli i sigurisë. Tani ndodhi një sulm i ri dhe me gjasë masat e sigurisë do të përforcohen sërish. Një gjë është e sigurt – përfaqësitë diplomatike izraelite janë gjithmonë nën nivelin më të lartë të mbrojtjes së sigurisë, sepse e dimë se çfarë politike ndjek Izraeli dhe se ky vend është vazhdimisht në gjendje lufte. Për këtë arsye, përfaqësitë e tij diplomatike jashtë vendit janë objektiva të mundshme të sulmeve”, shpjegon bashkëbiseduesi ynë.